Το Ιράν δεν αφήνει το «χαρτί» του Ορμούζ – Τι ζητά πριν από οποιαδήποτε συμφωνία
Η Τεχεράνη συζητά τις νέες προτάσεις που μετέφερε καταριανή αντιπροσωπεία, επιμένει όμως σε τρεις βασικούς όρους: τέλος στον ναυτικό αποκλεισμό, τερματισμό του πολέμου και αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Snapshot
- Η Τεχεράνη επιμένει σε τρεις όρους πριν από οποιαδήποτε συμφωνία: τερματισμό ναυτικού αποκλεισμού, παύση πολεμικών επιχειρήσεων και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
- Το Ιράν διατηρεί τα Στενά του Ορμούζ ως βασικό διαπραγματευτικό χαρτί και ζητά εγγυήσεις τήρησης συμφωνίας από τις ΗΠΑ.
- Το επταήμερο σχέδιο αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά παραμένει στο τραπέζι, με τις συζητήσεις να συνεχίζονται μέσω μεσολαβητών.
- Παρά τη διπλωματική προσπάθεια, οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις διατηρούν πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα για την υπεράσπιση της χώρας.
- Η Τεχεράνη έχει συνομιλίες με Κατάρ, Ρωσία, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία και Τουρκία, ενώ παραμένουν βασικές διαφορές με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα και τους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου.
Συνεχείς επαφές με τις χώρες που μεσολαβούν για την αποκλιμάκωση έχει το Ιράν, με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να δηλώνει ότι οι συζητήσεις επικεντρώνονται στο πώς μπορεί να εφαρμοστεί το επταήμερο σχέδιο που έχει προτείνει η Τεχεράνη για τα Στενά του Ορμούζ.
Την ίδια ώρα, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η κυβέρνηση εξετάζει προτάσεις που μετέφερε πρόσφατα αντιπροσωπεία του Κατάρ στην Τεχεράνη. Η Ντόχα έχει καταθέσει νέο σχέδιο με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης διάρκειας επτά ημερών, ωστόσο η ιρανική πλευρά επιμένει ότι αρκετά από τα σημεία που έχουν τεθεί μέχρι στιγμής δεν είναι αποδεκτά.
Οι τρεις όροι που θέτει η Τεχεράνη
Η θέση του Ιράν είναι ότι πριν κάνει πίσω στο θέμα των Στενών του Ορμούζ θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις από την άλλη πλευρά.
Η Τεχεράνη ζητά τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, παύση των πολεμικών επιχειρήσεων και αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Μόνο τότε εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει στο άνοιγμα των Στενών και στα επόμενα βήματα μιας συμφωνίας. Οι όροι αυτοί βρίσκονται στον πυρήνα του σχεδίου που έχει παρουσιάσει εδώ και εβδομάδες.
Για την Τεχεράνη, το Ορμούζ παραμένει βασικό διαπραγματευτικό χαρτί και δεν υπάρχει πρόθεση να εγκαταλειφθεί χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ιρανός αξιωματούχος εξήγησε ότι η έλλειψη εμπιστοσύνης προς την Ουάσιγκτον είναι τέτοια ώστε η χώρα ζητά εγγυήσεις πως οποιαδήποτε προσωρινή ή μόνιμη συμφωνία θα τηρηθεί.
«Προτεραιότητα οι απαιτήσεις μας, όχι η ταχύτητα»
Σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο Al Jazeera, η Τεχεράνη δεν πιέζεται να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία. Αυτό που προέχει, όπως είπε, είναι να ικανοποιηθούν οι βασικές απαιτήσεις της.
Ο Αραγτσί έχει δηλώσει ότι το επταήμερο σχέδιο παραμένει στο τραπέζι και ότι οι συζητήσεις με τους μεσολαβητές συνεχίζονται. Το σχέδιο προβλέπει ότι, εφόσον δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να αποκατασταθεί μέσα σε επτά ημέρες.
Διπλωματία, αλλά και στρατιωτική ετοιμότητα
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε παράλληλα ότι το άνοιγμα στη διπλωματία δεν σημαίνει χαλάρωση της στρατιωτικής ετοιμότητας.
Όπως δήλωσε, οι ιρανικές Ένοπλες Δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για την υπεράσπιση της χώρας, την ώρα που η κυβέρνηση συνεχίζει τις επαφές για μια διπλωματική λύση.
Η θέση αυτή έρχεται να προστεθεί στις δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων των τελευταίων εβδομάδων, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει τα Στενά του Ορμούζ κρίσιμο ζήτημα για την ασφάλεια της χώρας.
Κατάρ, Ρωσία, Πακιστάν, Σαουδική Αραβία και Τουρκία στις επαφές
Το τελευταίο διάστημα η Τεχεράνη έχει συνομιλήσει με το Κατάρ, τη Ρωσία, το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, χωρίς να έχει δώσει πολλές λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των επαφών.
Το Κατάρ έχει αναλάβει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο και έχει ήδη μεταφέρει στην ιρανική πλευρά νέα πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου. Οι βασικές διαφορές, ωστόσο, παραμένουν: οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να συζητηθεί από την αρχή, ενώ η Τεχεράνη ζητά πρώτα να αρθούν ο ναυτικός αποκλεισμός και οι περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει συμφωνία, όμως οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί και οι επαφές μέσω των μεσολαβητών συνεχίζονται.
