Μαίρη Λίντα: Αδημοσίευτο υλικό από την πρόβα τζενεράλε της τελευταίας συναυλίας της το 2017 - Βίντεο
Πανελλήνια θλίψη για την απώλεια της σπουδαίας ερμηνεύτριας
Πλήρης ημερών έφυγε τα ξημερώματα της Τετάρτης, 22 Ιουλίου, σε ηλικία 91 ετών, η Μαίρη Λίντα, μία από τις σπουδαιότερες και πιο εμβληματικές φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, στο Γηροκομείο Αθηνών όπου διέμενε τα τελευταία χρόνια.
Με την απώλεια της σπουδαίας ερμηνεύτριας - που η φωνή της συνδέθηκε με ορισμένες από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του λαϊκού, αλλά και του έντεχνου τραγουδιού - κλείνει ένα τεράστιο κεφάλαιο για την ελληνική μουσική σκηνή.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες όλων όσων σχετίσθηκαν μαζί της - και στη ζωή και καλλιτεχνικά - η Μαίρη Λίντα, πάντοτε υπήρξε μια αρχοντική, καλωσυνάτη, διακριτική και μετριόφρωνα, παρά το τεράστιο ταλέντο και την επιτυχία της και πάντα χαμογελαστή παρουσία κι η απώλειά της αφήνει ένα αφάνταστο κενό σε όλες τις κλίμακες.
Ακολουθούν πλάνα με αδημοσίευτο υλίκό από την γενική πρόβα της τελευταίας συναυλίας της Μαίρης Λίντα στις 3 Δεκεμβρίου 2017:
Από τη Μαρία Κάλλας στον Λευκό Οίκο: Όταν η Μαίρη Λίντα έκανε τη διεθνή ελίτ να υποκλιθεί
Η Μαίρη Λίντα και ο Μανώλης Χιώτης θα μείνουν στην ιστορία της ελληνικής μουσικής ως το πιο επιτυχημένο καλλιτεχνικό δίδυμο εμπνέοντας γενιές και γενιές καλλιτεχνών.
Το μουσικό δίδυμο δεν έγραψε απλώς ιστορία στις αθηναϊκές πίστες· κατάφεραν να βγάλουν το λαϊκό τραγούδι έξω από τα ελληνικά σύνορα και να κάνουν το μπουζούκι να ακουστεί μπροστά σε προέδρους, μεγιστάνες, σταρ του Χόλιγουντ και μέλη της διεθνούς κοσμικής ελίτ.
Η συνάντησή τους υπήρξε καθοριστική. Εκείνος, ένας δεξιοτέχνης που άλλαξε τον ήχο του μπουζουκιού και έφερε δυτικές επιρροές στο λαϊκό τραγούδι. Εκείνη, μια φωνή με σπάνια καθαρότητα, σκηνική γοητεία και προσωπικότητα. Μαζί δημιούργησαν έναν ήχο πιο κοσμοπολίτικο, πιο εκλεπτυσμένο, αλλά πάντα βαθιά ελληνικό. Δεν ήταν απλώς καλλιτεχνικό ζευγάρι· ήταν μια εικόνα της Ελλάδας που ήθελε να ταξιδέψει, να συγκινήσει και να σταθεί ισότιμα απέναντι στη διεθνή σκηνή.
Ο Μανώλης Χιώτης και η Μαίρη Λίντα
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, το δίδυμο ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες, πραγματοποιώντας εμφανίσεις για την ελληνική ομογένεια. Η φήμη τους, όμως, γρήγορα ξέφυγε από τα όρια της κοινότητας. Το 1964, σε μία χοροεσπερίδα, τους άκουσε ο Τζιμ Ο’ Χάρα, στενός συνεργάτης του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Λίντον Τζόνσον. Εντυπωσιασμένος από την εμφάνισή τους, τους πρότεινε να παίξουν ζωντανά στον Λευκό Οίκο, σε εκδήλωση προς τιμήν των γενεθλίων του Αμερικανού προέδρου.
Έτσι, ο Χιώτης και η Λίντα βρέθηκαν να μεταφέρουν το ελληνικό λαϊκό τραγούδι στην καρδιά της αμερικανικής πολιτικής εξουσίας. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις της ίδιας της Μαίρης Λίντα, ο ήχος του μπουζουκιού ενθουσίασε τους παρευρισκόμενους, ενώ οι καλεσμένοι προσπάθησαν ακόμη και να προφέρουν τη λέξη «μπουζούκι», αποκαλώντας το χαριτολογώντας «μπαζούκα». Η βραδιά θεωρήθηκε απόλυτα πετυχημένη και, πριν αποχωρήσουν, ο πρόεδρος Τζόνσον φέρεται να τους πρόσφερε τιμητικά την πολυπόθητη πράσινη κάρτα παραμονής στις ΗΠΑ.
Η διεθνής λάμψη τους δεν περιορίστηκε στον Λευκό Οίκο. Το μπουζούκι του Χιώτη και η φωνή της Λίντα έγιναν σημείο αναφοράς για μεγάλες προσωπικότητες της εποχής. Ανάμεσα σε όσους φέρονται να τους θαύμασαν ήταν ο Άντονι Κουίν, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ, η Ρίτα Χέιγουορθ, ο Άντονι Πέρκινς και, φυσικά, η Μαρία Κάλλας. Η ντίβα της όπερας αποκαλούσε τη Μαίρη Λίντα «αηδόνι» και ζητούσε συχνά να ακούσει το «Γκαρσόνι» χωρίς μικρόφωνο, θέλοντας να απολαύσει τη φωνή της στην πιο γυμνή και αυθεντική της μορφή.
Ο Μανώλης Χιώτης και η Μαίρη Λίντα με τη Μαρία Κάλλας και την Γκρέις Κέλλυ
Από τις πιο χαρακτηριστικές ιστορίες της εποχής είναι εκείνη που συνδέει το δίδυμο με τον Αριστοτέλη Ωνάση, τον πρίγκιπα Ρενιέ του Μονακό, τη Γκρέις Κέλι και τη Μαρία Κάλλας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τον Σεπτέμβριο του 1961 ο Ρενιέ και η Γκρέις Κέλι βρέθηκαν στην Ελλάδα ως φιλοξενούμενοι του Ωνάση και της Κάλλας. Η Γκρέις φέρεται να ζήτησε να πάνε στα μπουζούκια και η παρέα κατέληξε στη θρυλική «Σπηλιά του Παρασκευά», όπου εμφανίζονταν τότε ο Μανώλης Χιώτης και η Μαίρη Λίντα.
Το πρόγραμμα φαίνεται πως μάγεψε τους υψηλούς καλεσμένους. Στο τέλος της βραδιάς, η Κάλλας και η Γκρέις Κέλι πήγαν στο καμαρίνι για να συγχαρούν τον Χιώτη και τη Λίντα. Η ιστορία θέλει τις δύο γυναίκες, που δεν είχαν τις καλύτερες σχέσεις, να βρίσκουν για πρώτη φορά ένα κοινό σημείο θαυμασμού: το ελληνικό δίδυμο που είχε καταφέρει να τις καθηλώσει. Η Κάλλας φέρεται να είπε πως ήταν κάτι που δεν συναντά κανείς κάθε μέρα, ενώ η Γκρέις Κέλι μίλησε για μια ευχάριστη έκπληξη που θα θυμόταν για καιρό.
Στο ίδιο επεισόδιο πρωταγωνιστεί και ο Ωνάσης. Όπως αναφέρεται, εκείνος είχε οδηγήσει την πριγκιπική παρέα του Μονακό και τη Μαρία Κάλλας στη «Σπηλιά» και καθ’ όλη τη διάρκεια της βραδιάς μετέφραζε στη Γκρέις όσα έλεγαν ο Χιώτης και η Λίντα. Κάποια στιγμή, όμως, ενημερώθηκε ότι τον ζητούσαν στο τηλέφωνο από το Λονδίνο. Όταν επέστρεψε, είχε χάσει το κέφι του, ζήτησε συγγνώμη από τους καλεσμένους και αποχώρησε εσπευσμένα. Η αναχώρησή του είχε ως αποτέλεσμα ο πρίγκιπας Ρενιέ, η Γκρέις Κέλι και η Κάλλας να μείνουν χωρίς αυτοκίνητο και, όταν τελείωσε το πρόγραμμα, να φύγουν με ταξί. Την επόμενη ημέρα έγινε γνωστό ότι ο Ωνάσης είχε αναχωρήσει αεροπορικώς για το Λονδίνο, αφήνοντας στη διάθεσή τους τη θαλαμηγό «Χριστίνα» για κρουαζιέρα στα νησιά.
Πέρα από την κοσμική γοητεία αυτών των ιστοριών, εκείνο που μένει είναι η καλλιτεχνική τους σημασία. Ο Χιώτης και η Λίντα δεν εξήγαν απλώς ένα ελληνικό μουσικό είδος. Το παρουσίασαν με τέτοια δεξιοτεχνία, χάρη και αυτοπεποίθηση, ώστε το έκαναν κατανοητό ακόμη και σε ανθρώπους που δεν μιλούσαν ελληνικά. Η φωνή, ο ρυθμός, το βλέμμα, το μπουζούκι, η σκηνική τους χημεία λειτουργούσαν σαν μια παγκόσμια γλώσσα.
Η Μαίρη Λίντα και ο Μανώλης Χιώτης
Γι’ αυτό και η δόξα τους στο εξωτερικό δεν ήταν ένα απλό επεισόδιο καριέρας. Ήταν η στιγμή που το ελληνικό λαϊκό τραγούδι φόρεσε το καλό του κοστούμι, στάθηκε μπροστά στη διεθνή ελίτ και απέδειξε ότι μπορούσε να συγκινήσει από τις πίστες της Αθήνας μέχρι τον Λευκό Οίκο και τα τραπέζια του παγκόσμιου τζετ σετ.