Η πολιτική δεν είναι «κομιλφό»: Η επιστροφή στην «προεκλογική κανονικότητα»

Snapshot

• Οι ελληνικές εκλογές κερδίζονται μέσω έντονης αντιπαράθεσης και όχι αποκλειστικά με προγραμματικές δηλώσεις.
• Η στρατηγική της κυβέρνησης να απαντά σε σκάνδαλα με θετικά νέα δεν απέδωσε λόγω της ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας.
• Τα σκάνδαλα συνεχίζουν να αποτελούν βασικό στοιχείο της πολιτικής πόλωσης και επηρεάζουν σημαντικά το εκλογικό σώμα.
• Η αδιαφάνεια και οι παθογένειες των θεσμών προκαλούν οργή στους πολίτες και δυσχεραίνουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
• Η πολιτική στην Ελλάδα απαιτεί άμεσες και ριζικές λύσεις, όχι επικοινωνιακές υπεκφυγές ή θετικές ατζέντες που κρύβουν προβλήματα.

Snapshot powered by AI

Στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας, υπάρχει μια σταθερά που κανένα επικοινωνιακό επιτελείο δεν κατάφερε ποτέ να ανατρέψει: Οι εκλογές κερδίζονται στη λάσπη και όχι στα λευκά χαρτιά των προγραμματικών δηλώσεων.

Πρόσφατα, μια μερίδα συνεργατών του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος επιχείρησε να λανσάρει ένα νέο δόγμα. Πίστεψαν – ίσως από μια δόση υπεροψίας ή πολιτικής αφέλειας – ότι η Νέα Δημοκρατία θα μπορούσε να διανύσει την προεκλογική περίοδο με μια «θετική ατζέντα», συζητώντας αποκλειστικά για θεσμικές μεταρρυθμίσεις και επενδυτικά πλάνα. Και κατάφεραν, όπως φαίνεται, να πείσουν για την ορθότητα της στρατηγικής τους και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η στρατηγική ήταν σαφής: «Για κάθε σκάνδαλο που αναδύεται, εμείς θα απαντάμε με ένα θετικό νέο». Μια τακτική υποβάθμισης που στόχευε στο να «πνίξει» την αρνητική δημοσιότητα μέσα σε έναν ωκεανό κυβερνητικού έργου. Όμως, η ελληνική πραγματικότητα, αμείλικτη και διαχρονική, ήρθε να τους προσγειώσει απότομα. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν απλώς το τελευταίο επεισόδιο σε ένα σίριαλ που παίζεται από συστάσεως του ελληνικού κράτους.

Ας μην γελιόμαστε. Η πολιτική στην Ελλάδα δεν είναι, και μάλλον δεν θα γίνει ποτέ, comme il faut. Δεν είναι μια ευγενική ανταλλαγή επιχειρημάτων πάνω σε ένα τραπέζι με πορσελάνες, σαμπάνια και φράουλες... Είναι μια σκληρή μάχη επιβίωσης όπου τα σκάνδαλα αποτελούν το βασικό καύσιμο της πόλωσης. Όταν η πόλωση «χτυπάει κόκκινο», οι προγραμματικές θέσεις φαντάζουν ψιλά γράμματα στα μάτια ενός εκλογικού σώματος που έχει εκπαιδευτεί να αντιδρά στο συναίσθημα και στην αποκάλυψη της διαφθοράς.

Η περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ (και αρκετές άλλες που θα έρθουν όσο πλησιάζουμε προς τις κάλπες) υπενθυμίζει ότι οι θεσμοί, όταν νοσούν, δεν γιατρεύονται με επικοινωνιακά «patchwork». Οι πολίτες μπορεί να επικροτούν τις μεταρρυθμίσεις, αλλά εξοργίζονται με την αδιαφάνεια. Η προσπάθεια της κυβέρνησης να προσπεράσει τέτοια ζητήματα με μια κίνηση του χεριού, ως κάτι το «δευτερεύον», ερμηνεύεται συχνά από την κοινωνία ως αλαζονεία.

Στην τελική ευθεία προς τις κάλπες, το αφήγημα της «κανονικότητας» και του εκσυγχρονισμού συγκρούεται με τις παθογένειες του παρελθόντος που αρνούνται να πεθάνουν. Τα σκάνδαλα δεν είναι απλώς «θόρυβος» στο δρόμο προς τις εκλογές· είναι η ίδια η ουσία της αναμέτρησης σε μια χώρα όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

Όσοι ονειρεύτηκαν μια προεκλογική περίοδο επιπέδου ευρωπαϊκού think tank, ας αναθεωρήσουν. Η ελληνική κάλπη απαιτεί γερά στομάχια και άμεσες απαντήσεις, όχι ευγενικές υπεκφυγές. Γιατί στο τέλος της ημέρας, ο ψηφοφόρος δεν αναζητά τον πιο «κομιλφό» υποψήφιο, αλλά εκείνον που θα τολμήσει να καθαρίσει την κόπρο του Αυγεία, αντί να την κρύβει κάτω από το χαλί της θετικής ατζέντας. Η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού αγαπητοί μου, είναι η τέχνη του ανέφικτου!