Πρώτες βοήθειες για τσιμπούρια και τσούχτρες - Οδηγίες δερματολόγου
Καλοκαίρι με ασφάλεια: Πρόληψη, προστασία και κίνδυνοι
Snapshot
- Η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη για όλες τις ηλικίες, με ιδιαίτερη προσοχή στην παιδική και εφηβική ηλικία λόγω αυξημένου κινδύνου μελανώματος από έγκαυμα στον ήλιο.
- Παρά την έντονη ηλιοφάνεια στην Ελλάδα, σημαντικό μέρος του πληθυσμού παρουσιάζει έλλειψη βιταμίνης D, που σχετίζεται με τη μειωμένη κατανάλωση λιπαρών ψαριών στη διατροφή.
- Χρειάζεται προσεκτική αφαίρεση των τσιμπουριών για να αποφευχθεί η παραμονή της κεφαλής στο δέρμα και πιθανή μόλυνση.
- Στα τσιμπήματα από τσούχτρες, συνιστάται ξέπλυμα με θαλασσινό νερό και τοπική χρήση κορτιζονούχας κρέμας για 2-3 εβδομάδες.
- Η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών κινδύνων συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας χωρίς να περιορίζουν τις καλοκαιρινές δραστηριότητες.
Η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον και ιδιαίτερα με τον ήλιο αποτελεί πηγή ζωής, ενέργειας και ευεξίας για τον οργανισμό. Για να είναι, όμως, ασφαλές το δέρμα μας κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, χρειάζεται πρόληψη και προστασία από κινδύνους του περιβάλλοντος, όπως τα τσιμπούρια και οι τσούχτες, καθώς και προστασία κατά την έκθεση στον ήλιο.
«Το "δώρο" της ηλιακής ακτινοβολίας δεν έχει μονάχα ευεργετικές επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Εγκυμονεί κινδύνους, που επιβάλλουν σε κάθε άνθρωπο να είναι περισσότερο προσεκτικός στην έκθεσή του στον ήλιο. Η κατανόηση αυτών των κινδύνων, καθώς και η γνώση για την ορθή αντιμετώπιση των μικρών απρόοπτων που επιφυλάσσει η επαφή με τη φύση, αποτελούν το "κλειδί" για τη μακροχρόνια θωράκιση της υγείας του πληθυσμού», αναφέρει ο διευθυντής δερματολόγος Κωνσταντίνος Μηλεούνης.
Η αντηλιακή προστασία και το παράδοξο της βιταμίνης D
«Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται στην προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία, η οποία κρίνεται απαραίτητη για κάθε ηλικιακή ομάδα, με την προσοχή να είναι ακόμη μεγαλύτερη για την παιδική και την εφηβική ηλικία. Η ιατρική εμπειρία επιβεβαιώνει ότι, αν κάποιος έχει υποστεί έγκαυμα, δηλαδή αν έχει δεχθεί μεγάλη δόση ακτινοβολίας από τον ήλιο μέχρι την ηλικία των 18 ετών, διατρέχει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος, ακόμη και πολλές δεκαετίες μετά, στη ζωή του.
»Αυτός ο κίνδυνος πηγάζει από το γεγονός ότι η ηλιακή ακτινοβολία την οποία λαμβάνει το σώμα, αθροίζεται με την πάροδο των ετών. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η αντηλιακή προστασία καθόλη τη διάρκεια του έτους, όχι μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες, με αφορμή τα μπάνια στη θάλασσα. Ο κατάλληλος ρουχισμός στην παραλία λειτουργεί ως η πλέον αποτελεσματική αντηλιακή προστασία, συνδυαστικά με την επιλογή του αντηλιακού, ανάλογα με την ηλικία αλλά και τον τύπο του δέρματος κάθε ανθρώπου - από τα μικρά παιδιά και τους εφήβους, έως τις γυναίκες και τους άνδρες», σημειώνει.
Σύμφωνα με τον δερματολόγο, μια εξαιρετικά σημαντική παράμετρος αποτελεί ότι ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού καταγράφει έλλειψη σε βιταμίνη D, παρά την ηλιοφάνεια της Ελλάδας.
«Αυτή η εξέλιξη έχει την αφετηρία της στο γεγονός ότι, στη χώρα έχει ουσιαστικά περιοριστεί η λήψη βιταμίνης D μέσω της διατροφικής αλυσίδας, ώστε να υπάρξει στη συνέχεια η επακόλουθη επεξεργασία της μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας. Χρειάζεται, λοιπόν, να υπάρξει επανένταξη στις διατροφικές συνήθειες του κοινού, της κατανάλωσης λιπαρών ψαριών, όπως για παράδειγμα σολομός, σαρδέλα, ρέγκα. σκουμπρί, συνδυαστικά με την ελεγχόμενη και προσεκτική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία», εξηγεί.
Πρώτες βοήθειες για τσιμπούρια και τσούχτρες
«Η περίοδος των θερινών μηνών, που συνδυάζεται με την επαφή με τη θάλασσα και τα μπάνια, ελλοχεύει και τον κίνδυνο της επαφής με τσιμπούρια, ή των τσιμπημάτων από τσούχτρες. Η άμεση επαφή με τη φύση είναι αναμφίβολα αναζωογονητική, όμως συχνά φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με μικρές απειλές που απαιτούν ψυχραιμία και σωστούς ιατρικούς χειρισμούς.
»Στην πρώτη περίπτωση, τα τσιμπούρια είναι παρασιτικά αρθρόποδα που συνήθως εγκαθίστανται απαρατήρητα σε σημεία όπως η λεκάνη, χώνοντας το κεφάλι τους στο δέρμα. Απαιτείται προσεκτική αφαίρεση με ένα λεπτό, οξύαιχμο λεπιδάκι, ώστε να αποκολληθεί πλήρως η κεφαλή. Μια βίαιη κίνηση μπορεί να αποκόψει το σώμα, αφήνοντας το κεφάλι και τα άγκιστρα μέσα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα επίμονο οζίδιο με έντονη φαγούρα που θα ταλαιπωρεί τον παθόντα για μήνες, μέχρι την αφαίρεσή του. Συνακόλουθα κρίνεται σκόπιμη η ιατρική αξιολόγηση και η διενέργεια εξέτασης αντισωμάτων για Borrelia (τη μικροβιακή αιτία της νόσου Lyme), ώστε να απομακρυνθεί ο κίνδυνος ανεπιθύμητων και επώδυνων παρενεργειών.
»Για τα τσιμπήματα από τσούχτρες, τα οποία προκαλούν μια έντονη αίσθηση μαστιγώματος με εμφανή τη διαγραφή του πλοκαμιού στο δέρμα, το πρώτο βήμα είναι η άμεση έξοδος από τη θάλασσα. Συνιστάται η απομάκρυνση των υπολειμμάτων των πλοκαμιών με τη χρήση μιας σκληρής κάρτας (π.χ. τραπεζικής). Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αποφευχθεί το πλύσιμο με γλυκό νερό, καθώς αυτό διευκολύνει τη ρήξη των νηματοκυστιδίων εντείνοντας τον ερεθισμό, οπότε το ξέπλυμα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με θαλασσινό νερό. Τέλος, για την ανακούφιση της περιοχής, κρίνεται απαραίτητη η εφαρμογή της κατάλληλης αγωγής με μια κορτιζονούχο κρέμα, τοπικά για τις επόμενες 2 με 3 εβδομάδες», προσθέτει.
«Με την κατάλληλη προσοχή και προστασία, είναι εφικτό να συνεχιστεί η ασφαλής επαφή με τον ήλιο, περιορίζοντας αισθητά τους κινδύνους για το δέρμα και συνολικά για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η υιοθέτηση αυτών των απλών, αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένων καθημερινών πρακτικών, αποτελεί την καλύτερη θωράκιση απέναντι στις προκλήσεις του περιβάλλοντος. Η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση δεν περιορίζουν την απόλαυση των δραστηριοτήτων, αλλά διασφαλίζουν την ποιότητα της υγείας», καταλήγει ο κ. Μηλεούνης.
