4 εκπληκτικά (και επιστημονικά τεκμηριωμένα) οφέλη του καφέ στην υγεία
Η κατανάλωση καφέ «είναι πιο πιθανό να ωφελεί την υγεία παρά να την βλάπτει» όπως αποκαλύπτουν νεότερες και πιο προσεχτικές μελέτες
Snapshot
- Η κατανάλωση καφέ συνδέεται με σημαντική μείωση του κινδύνου πρόωρου θανάτου, με περίπου 20% λιγότερες πιθανότητες σε όσους πίνουν αρκετές κούπες καθημερινά.
- Ο καφές έχει προστατευτική δράση στην υγεία του ήπατος, μειώνοντας τον κίνδυνο χρόνιας ηπατικής νόσου και θανάτου από αυτήν έως και 49%.
- Η κατανάλωση καφέ μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 κατά περίπου 25%, με τον κίνδυνο να μειώνεται περαιτέρω με κάθε επιπλέον κούπα μέχρι τις έξι ημερησίως.
- Η καφεΐνη στον καφέ συνδέεται με 28% χαμηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης νόσου του Πάρκινσον σε όσους πίνουν έως τρεις κούπες ημερησίως.
- Η κατανάλωση καφέ αυξάνει τη σωματική δραστηριότητα, με τους καταναλωτές να κάνουν κατά μέσο όρο 1.000 περισσότερα βήματα ημερησίως.
Με φανατικούς λάτρεις και ορκισμένους εχθρούς, ο καφές είναι το ρόφημα που συγκεντρώνει τις περισσότερες επιστημονικές έρευνες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην υγεία η κατανάλωσή του.
Επί χρόνια, η πεποίθηση βασισμένη ωστόσο σε επιστημονικές μελέτες, είναι ότι οι συνέπειές του στην ανθρώπινη υγεία είναι επιβλαβείς. Όμως νεότερες έρευνες, πιο εστιασμένες και λεπτομερείς αποδομούν αυτή την εκδοχή, καθώς ανακαλύπτεται ότι ο καφές, περιέχει αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές ιδιότητες, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «είναι πιο πιθανό να ωφελεί την υγεία παρά να την βλάπτει».
Σε άρθρο της Washigton Post, όπου οι συντάκτες εξέτασαν τα δεδομένα και συνομίλησαν με ειδικούς, αποκαλύπτονται 4 σημαντικά οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση καφέ, και μάλιστα όσο περισσότερος τόσο καλύτερα.
Πώς προέκυψε η ανατροπή για το μέχρι πρότινος «ένοχο» καφέ για αυπνίες, ταχυπαλμίες, ακόμα και καρκίνο.
Μια εκτεταμένη μετα-ανάλυση, η οποία εξέτασε δεκαετίες έρευνας σχετικά με 67 δείκτες υγείας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, τα άτομα που πίνουν αρκετές κούπες καφέ την ημέρα έχουν σχεδόν 20% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα σε σύγκριση με όσους πίνουν λίγο ή καθόλου καφέ.
Το 1991, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτήρισε τον καφέ ως «πιθανώς» καρκινογόνο, λόγω μελετών που τον συνέδεαν με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Άλλες μελέτες υποδείκνυαν ότι η κατανάλωση καφέ ενδέχεται επίσης να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, είχαν μπερδέψει τη συσχέτιση με την αιτιότητα.
Οι καπνιστές τείνουν επίσης να πίνουν πολύ καφέ — και σε πολλές από τις πρώτες μελέτες, ένα μεγάλο ποσοστό των καταναλωτών καφέ ήταν επίσης καπνιστές. Μόλις οι μελέτες έλαβαν αυτό υπόψη, η σύνδεση μεταξύ του καφέ και των καρκίνων του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης ουσιαστικά εξαφανίστηκε.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, εκατοντάδες μελέτες παρουσίασαν τον καφέ υπό διαφορετικό πρίσμα, δείχνοντας ότι μπορεί να έχει προστατευτική δράση έναντι ορισμένων σοβαρών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων μορφών καρκίνου.
Τα 4 οφέλη του καφέ
Ενίσχυση της υγείας του ήπατος
Σύμφωνα με τον Rob van Dam, καθηγητή στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Milken Institute του Πανεπιστημίου George Washington, ένα από τα πιο συνεπή ευρήματα είναι ότι η κατανάλωση καφέ είναι ευεργετική για το ήπαρ.
Πολλές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι καταναλωτές καφέ παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου του ήπατος, μη αλκοολικής λιπώδους ηπατικής νόσου, κίρρωσης του ήπατος και άλλων μορφών ηπατικών παθήσεων. Η κατανάλωση καφέ συνδέεται επίσης με χαμηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, κάτι που συνήθως αποτελεί ένδειξη ότι το ήπαρ σας είναι υγιές και δεν βρίσκεται υπό πίεση.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2021, παρακολούθησε σχεδόν μισό εκατομμύριο ενήλικες για περίπου 11 χρόνια και διαπίστωσε ότι οι καταναλωτές καφέ είχαν 21% χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν χρόνια ηπατική νόσο και 49% χαμηλότερη πιθανότητα θανάτου από χρόνια ηπατική νόσο σε σύγκριση με άτομα που δεν έπιναν καφέ.
Τα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν σε άτομα που κατανάλωναν όλους τους τύπους καφέ, συμπεριλαμβανομένου του εσπρέσο, του στιγμιαίου καφέ και του καφέ χωρίς καφεΐνη. Η μείωση του κινδύνου συσχετίστηκε με την κατανάλωση ακόμη και ενός φλιτζανιού καφέ την ημέρα, αλλά τα άτομα που κατανάλωναν τρία έως τέσσερα φλιτζάνια την ημέρα αποκόμισαν τα μεγαλύτερα οφέλη.
Ο λόγος για τον οποίο ο καφές φαίνεται να προστατεύει το ήπαρ δεν είναι απολύτως σαφής. «Είναι λίγο περίπλοκο, επειδή ο καφές περιέχει χιλιάδες φυτικές ουσίες», δήλωσε ο van Dam. Μια συγκεκριμένη ουσία, το χλωρογενικό οξύ, βελτιώνει την αποτελεσματικότητα με την οποία το ήπαρ ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη, ενώ άλλες ουσίες του καφέ ενδέχεται να προστατεύουν το ήπαρ μειώνοντας τη φλεγμονή.
Μειωμένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2
Η ικανότητα του καφέ να βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι καταναλωτές καφέ είναι λιγότερο επιρρεπείς στην ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2.
Πολλές μεγάλες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα που πίνουν τρεις έως τέσσερις κούπες καφέ καθημερινά έχουν περίπου 25% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε σύγκριση με όσους πίνουν λίγο ή καθόλου καφέ. Στην πραγματικότητα, η πιθανότητα να αναπτύξετε διαβήτη μειώνεται κατά περίπου 6% για κάθε κούπα καφέ που καταναλώνετε καθημερινά (μέχρι περίπου έξι κούπες).
Οι ερευνητές έχουν επίσης δείξει ότι ο κίνδυνος αυξάνεται και μειώνεται ανάλογα με τις μεταβολές στην κατανάλωση καφέ. Σε μελέτες που παρακολούθησαν χιλιάδες άνδρες και γυναίκες για δύο δεκαετίες, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν οι καταναλωτές καφέ αύξησαν την πρόσληψή τους κατά ένα ή δύο επιπλέον φλιτζάνια την ημέρα, ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 μειώθηκε κατά 11%. Όταν όμως οι άνθρωποι μείωσαν την πρόσληψη καφέ κατά περίπου την ίδια ποσότητα, η πιθανότητα να αναπτύξουν διαβήτη αυξήθηκε κατά 17%. Οι επιστήμονες δεν παρατήρησαν το ίδιο φαινόμενο όταν εξέτασαν τις μεταβολές στην κατανάλωση τσαγιού.
Ο καφές αποτελεί πλούσια πηγή πολυφαινολών — ενώσεων που βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως και άλλα φυτά και είναι γνωστό ότι προσφέρουν οφέλη για την υγεία. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι, βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Βοηθούν επίσης στην προστασία των β-κυττάρων του παγκρέατος, τα οποία παράγουν ινσουλίνη και διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη του διαβήτη τύπου 2, δήλωσε ο Hubert Kolb, επισκέπτης ερευνητής στο Κέντρο Διαβήτη και Υγείας της Δυτικής Γερμανίας στο Ντίσελντορφ, ο οποίος μελετά τις επιδράσεις του καφέ στην υγεία.
Μειωμένος κίνδυνος νόσου του Πάρκινσον
Ένα από τα πιο εκπληκτικά και συνεπή ευρήματα σχετικά με την κατανάλωση καφέ είναι ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καφεΐνη που περιέχει.
Σε μια εκτενή μετα-ανάλυση δεδομένων από δεκάδες μελέτες στις οποίες συμμετείχαν πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έπιναν έως και τρεις κούπες καφέ την ημέρα είχαν 28% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο του Πάρκινσον σε σύγκριση με όσους έπιναν λίγο ή καθόλου καφέ.
Παράλληλα, τα άτομα που έπιναν έως και δύο κούπες τσάι την ημέρα είχαν 26% χαμηλότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο του Πάρκινσον.
Στη νόσο του Πάρκινσον, οι νευρώνες του εγκεφάλου που απελευθερώνουν ντοπαμίνη εκφυλίζονται προοδευτικά και πεθαίνουν, γεγονός που προκαλεί ρίγη, μυϊκή δυσκαμψία και άλλα κινητικά συμπτώματα. Ωστόσο, η καφεΐνη μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της καταστροφής αυτών των ντοπαμινεργικών νευρώνων, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι καταναλωτές καφέ και τσαγιού έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο.
Περισσότερη σωματική δραστηριότητα
Η καθημερινή άσκηση είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για την υγεία σας. Και ένας τρόπος για να κάνετε περισσότερη άσκηση είναι να πίνετε καφέ.
Σε μια αυστηρή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine το 2023, οι επιστήμονες κάλεσν 100 υγιείς άνδρες και γυναίκες και τους εξόπλισαν με Fitbits, καρδιομετρητές και άλλες συσκευές που μέτρησαν δείκτες υγείας.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για δύο εβδομάδες και τους δόθηκε οδηγία να πίνουν καφέ με καφεΐνη ορισμένες ημέρες και να απέχουν από τον καφέ άλλες ημέρες.
Διαπίστωσαν ότι ότι τις ημέρες που οι συμμετέχοντες έπιναν καφέ — καταναλώνοντας συνήθως περίπου μία έως τρεις κούπες — έκαναν 1.000 περισσότερα βήματα. Αυτό ισοδυναμεί με περπάτημα περίπου μισού μιλίου. Πρόκειται για σημαντική αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, η οποία θα μπορούσε να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η κατανάλωση καφέ συνδέεται γενικά με καλύτερη υγεία, δήλωσε ο Gregory M. Marcus, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και καθηγητής ιατρικής στο τμήμα καρδιολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο.
«Το να κάνεις χίλια περισσότερα βήματα την ημέρα έχει σημαντική επίδραση σε πολλαπλά αποτελέσματα για την υγεία», πρόσθεσε.
Στην πραγματικότητα, το να κάνεις 1.000 επιπλέον βήματα την ημέρα συνδέεται με μείωση της θνησιμότητας κατά 6 έως 15% — «μέγεθος επίδρασης που είναι αξιοσημείωτα παρόμοιο με το μέγεθος του οφέλους στη θνησιμότητα που παρατηρείται στους καταναλωτές καφέ», έγραψαν ο Marcus και οι συνεργάτες του στη μελέτη τους.
Διαβάστε επίσης
