Πόνος κάτω από το δεξί πλευρό μετά το γεύμα: Πότε δεν είναι απλώς θέμα πέψης και χρήζει εξέτασης
Πόνος μετά το φαγητό: Πότε πρέπει να εξεταστείτε για χολολιθίαση (πέτρες στη χολή).
Ο πόνος κάτω από το δεξί πλευρό μετά από ένα βαρύ γεύμα μπορεί να αποτελεί ένδειξη χολολιθίασης, ειδικά όταν είναι επίμονος και όχι απλώς μια παροδική ενόχληση. Οι χολόλιθοι είναι σκληρές εναποθέσεις που σχηματίζονται στη χοληδόχο κύστη, το μικρό όργανο που αποθηκεύει τη χολή, για να βοηθήσει στην πέψη των λιπαρών.
Οι περισσότερες πέτρες στη χολή δεν προκαλούν συμπτώματα. Ωστόσο, μια πέτρα που εμποδίζει τη ροή της χολής μπορεί να πυροδοτήσει μια επώδυνη κρίση και ορισμένα συνοδά συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα.
Πότε ο κοιλιακός πόνος χρήζει επείγουσας ιατρικής φροντίδας;
Ζητήστε επείγουσα ιατρική συμβουλή εάν ο κοιλιακός πόνος διαρκεί περισσότερο από 30 λεπτά. Μην περιμένετε να συμπληρωθεί αυτό το χρονικό διάστημα εάν ο πόνος είναι ξαφνικός και έντονος ή εάν αισθάνεστε πολύ άσχημα.
Πηγαίνετε αμέσως στα Επείγοντα νοσοκομείου εάν έχετε:
- Ξαφνικό, έντονο κοιλιακό πόνο.
- Πόνο που “αντανακλά” στην πλάτη και συνοδεύεται από εμετό.
- Κοιλιακό πόνο με πυρετό ή ρίγη.
- Κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού των ματιών (ίκτερος).
Τα σκουρόχρωμα ούρα και τα ασυνήθιστα ανοιχτόχρωμα κόπρανα αποτελούν επίσης προειδοποιητικά σημάδια, ειδικά όταν συνυπάρχουν με ίκτερο.
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν φλεγμονή ή λοίμωξη της χοληδόχου κύστης ή των χοληφόρων οδών, ή ακόμη και φλεγμονή του παγκρέατος. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς με... αλλαγή στο επόμενο γεύμα σας.
Πώς είναι συνήθως ο πόνος της χολολιθίασης;
Μια κρίση χοληδόχου κύστης προκαλεί συνήθως σταθερό πόνο στο πάνω δεξιό ή στο πάνω κεντρικό τμήμα της κοιλιάς, ο οποίος μερικές φορές "αντανακλά" προς τον δεξιό ώμο ή την πλάτη.
Γνωστός και ως «κολικός χολής», ο πόνος μπορεί να παραμένει σταθερός κατά τη διάρκεια του επεισοδίου. Συνήθως διαρκεί περισσότερο από 30 λεπτά και μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές ώρες. Μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία ή εμετό.
Οι κρίσεις συχνά ακολουθούν βαριά γεύματα, επειδή η κατανάλωση τροφής διεγείρει τη χοληδόχο κύστη να συσπαστεί και να απελευθερώσει χολή. Μια πέτρα, όμως, που φράζει τον χοληφόρο πόρο, εμποδίζει αυτήν τη ροή και έτσι προκαλείται έντονος πόνος. Μπορούν επίσης να συμβούν κατά τη διάρκεια της νύχτας ή να ξυπνήσουν το άτομο από τον ύπνο.
Ο πόνος μπορεί να υποχωρήσει όταν η πέτρα μετακινηθεί και η απόφραξη αρθεί. Μια κρίση που υποχωρεί χρήζει ωστόσο ιατρικής αξιολόγησης, καθώς ενδέχεται να ακολουθήσουν και άλλα επεισόδια.
Μπορούν τα συμπτώματα από μόνα τους να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη χολολιθίασης;
Όχι. Το ακριβές σημείο και ο χρόνος εμφάνισης του πόνου παρέχουν ενδείξεις, ωστόσο άλλες παθήσεις, όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, έλκος και παγκρεατίτιδα, μπορούν να προκαλέσουν αλληλεπικαλυπτόμενα συμπτώματα.
Ο γιατρός θα σας ρωτήσει για τα επεισόδια, θα εξετάσει την κοιλιακή σας χώρα και συνήθως θα προγραμματίσει υπερηχογράφημα και εξετάσεις αίματος, συμπεριλαμβανομένων εξετάσεων ηπατικής λειτουργίας. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος μπορούν επίσης να βοηθήσουν στον εντοπισμό επιπλοκών.
Εάν υπάρχει υποψία για πέτρα στον χοληδόχο πόρο, αλλά αυτή δεν εντοπίζεται στο υπερηχογράφημα, ενδέχεται να απαιτηθεί περαιτέρω απεικονιστικός έλεγχος.
Η διαπίστωση ύπαρξης λίθων δεν εξηγεί αυτόματα κάθε πεπτικό πρόβλημα. Πολλοί έχουν πέτρες στη χολή χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα, επομένως ο γιατρός πρέπει να εξετάσει αν τα ευρήματα της απεικόνισης συνάδουν με το μοτίβο του πόνου.
Χρειάζεται πάντα χειρουργική επέμβαση;
Όχι. Οι πέτρες που εντοπίζονται τυχαία σε μια κατά τα άλλα φυσιολογική χοληδόχο κύστη και χοληφόρο δίκτυο, γενικά δεν απαιτούν θεραπεία, εκτός εάν εμφανιστούν συμπτώματα.
Για τους χολολίθους που προκαλούν συμπτώματα, η συνήθης θεραπεία είναι η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, η οποία διενεργείται μέσω μικρών τομών στην κοιλιά. Η σύσταση και ο χρόνος της επέμβασης εξαρτώνται από τα συμπτώματα, τις επιπλοκές και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Οι πέτρες στον χοληδόχο πόρο απαιτούν ξεχωριστή αντιμετώπιση. Μπορούν να αφαιρεθούν με την μέθοδο ERCP (ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία), μια διαδικασία που περιλαμβάνει τη διέλευση ενός εύκαμπτου σωλήνα από το στόμα, ή κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης.
Τι πρέπει να τρώτε εν αναμονή της θεραπείας
Αποφύγετε τροφές ή ποτά που γνωρίζετε ότι πυροδοτούν τα συμπτώματά σας, ακολουθώντας τις συμβουλές του γιατρού σας. Τα μεγάλα γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά μπορεί να προκαλέσουν κρίσεις. Ορισμένοι ασθενείς λαμβάνουν οδηγίες να μειώσουν τα λιπαρά στη διατροφή τους εν αναμονή του χειρουργείου.
Κρατήστε αρχείο με τα επεισόδια και τους πιθανούς παράγοντες που τα προκάλεσαν (πχ κάποιο συγκεκριμένο γεύμα), ώστε να τα συζητήσετε στο ραντεβού σας. Οι διατροφικές προσαρμογές μπορεί να μειώσουν την ενόχληση, αλλά δεν υποκαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση ή τη θεραπεία όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορούν το ελαιόλαδο ή ο χυμός λεμονιού να αποβάλουν τους χολολίθους;
Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο «καθαρισμός της χοληδόχου κύστης» προλαμβάνει ή θεραπεύει τους χολολίθους. Οι σχηματισμοί που μοιάζουν με πέτρες και αποβάλλονται στη συνέχεια, ενδέχεται να είναι συσσωματώματα ελαίων και άλλων συστατικών. Αυτές οι πρακτικές μπορεί να προκαλέσουν εμετό, διάρροια και κοιλιακό άλγος.
Μπορώ να χωνέψω την τροφή αν μου έχει αφαιρεθεί η χοληδόχος κύστη;
Ναι. Το ήπαρ συνεχίζει να παράγει χολή, η οποία ρέει απευθείας στο λεπτό έντερο αντί να αποθηκεύεται. Ορισμένοι παρουσιάζουν διάρροια μετά από τη χειρουργική επέμβαση. Τα επίμονα συμπτώματα πρέπει να επαναξιολογούνται.
Συμπέρασμα
Ο επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος μετά ένα γεύμα χρήζει διερεύνησης, ακόμη και αν τελικά υποχωρήσει. Ο έντονος πόνος, ο πυρετός και ο ίκτερος απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση, αντί για μια ακόμη προσπάθεια αντιμετώπισης της «δυσπεψίας» στο σπίτι.
Πηγές:
