Αντιπαράθεση Ελλάδας – Τουρκίας στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Η γεωγραφία δεν αλλάζει»
Σε ευθεία διπλωματική σύγκρουση εξελίχθηκε η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, με την Τουρκία να υπερασπίζεται το μνημόνιο του 2019 και την Ελλάδα να απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της.
Snapshot
- Η Ελλάδα απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 ως παράνομο και αυθαίρετο, τονίζοντας ότι αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών.
- Η Τουρκία υπερασπίζεται τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι παραμένει σε ισχύ και δεν θίγει δικαιώματα τρίτων κρατών, αμφισβητώντας την επήρεια των ελληνικών νησιών.
- Η Ελλάδα τονίζει ότι η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί και ότι η συμφωνία δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, επικαλούμενη διεθνείς συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο.
- Η Ελλάδα δηλώνει ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση προϋποθέτει σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών.
- Η αντιπαράθεση στον ΟΗΕ ακολούθησε την επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, προκαλώντας αντιδράσεις και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έντονη αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σημειώθηκε την Πέμπτη (29/10) στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με αφορμή το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε υπό την ελληνική Προεδρία με αντικείμενο τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, μετατράπηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αφορμή αποτέλεσε η παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο και αυθαίρετο, παρουσιάζοντας μάλιστα χάρτη για να καταδείξει ότι η συμφωνία αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος.
Η απάντηση του Γιλντίζ: «Είναι σε ισχύ από το 2019»
Απαντώντας στον Έλληνα πρωθυπουργό, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέντ Γιλντίζ, υποστήριξε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας «δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών», προσθέτοντας ότι «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει».
Ο Τούρκος διπλωμάτης υπερασπίστηκε τη συμφωνία Άγκυρας – Τρίπολης, ισχυριζόμενος ότι παραμένει σε ισχύ από το 2019 και ότι η πρόσφατη απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου αντανακλά την υποστήριξη του λιβυκού λαού. Υποστήριξε ακόμη ότι το μνημόνιο δεν θίγει δικαιώματα τρίτων κρατών, ενώ αμφισβήτησε τη θέση της Αθήνας για την επήρεια των ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
«Η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία αυτών των νησιών», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα αφορά την επήρεια που πρέπει να τους αποδίδεται κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων. Επικαλέστηκε τη διεθνή νομολογία και υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Μπαλτά: «Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί»
Άμεση ήταν η απάντηση της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐας Μπαλτά, η οποία απέρριψε κατηγορηματικά τις τουρκικές θέσεις, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτης χώρας.
Η Ελληνίδα πρέσβυς υπογράμμισε ότι η επικύρωση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα, ενώ απέρριψε την τουρκική επιχειρηματολογία περί επιλεκτικής εφαρμογής της επήρειας των νησιών.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν παραδείγματα συμφωνιών που έχουν συναφθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Απαντώντας στην τουρκική ένσταση για τη συζήτηση του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η κ. Μπαλτά ξεκαθάρισε ότι ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θαλάσσιας ασφάλειας και επομένως εμπίπτει στο αντικείμενο της συνεδρίασης.
Νέος γύρος αντιπαράθεσης – Η προϋπόθεση της Αθήνας για διάλογο
Η αντιπαράθεση δεν σταμάτησε στις αρχικές τοποθετήσεις. Ο Τούρκος πρέσβης επανήλθε, ζητώντας ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για την επίλυση των διαφορών και εκφράζοντας την ελπίδα ότι αυτές θα πραγματοποιηθούν το συντομότερο δυνατό. Επανέφερε επίσης την πρόταση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου, με τη συμμετοχή και της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Η Αγλαΐα Μπαλτά απάντησε εκ νέου, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επιδιώξει με συνέπεια σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία και παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση των διαφορών.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση προϋποθέτει τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών.
Η νέα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής να εγκρίνει το μνημόνιο του 2019, προκαλώντας την αντίδραση όχι μόνο της Αθήνας αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επανέλαβε ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει έννομες συνέπειες για αυτά.
