Αεροναυπηγός Φαίδων Καραϊωσηφίδης: «Αφορά πιθανότατα τις ζεύξεις που υπάρχουν μεταξύ αναμεταδοτών»
Τι εκτιμά ο αεροναυπηγός, Φαίδων Καραϊωσηφίδης, για τα αίτια του προβλήματος στον FIR Αθηνών, μιλώντας στο Newsbomb
Ξαφνική «παράλυση» στις αερομεταφορές σημειώθηκε σήμερα (04/01) σε όλη την Ελλάδα, καθώς σοβαρή τεχνική δυσλειτουργία στα συστήματα εναέριας κυκλοφορίας επηρέασε όλα τα αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένου και του Διεθνούς Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Το πρόβλημα οδήγησε σε αναστολή απογειώσεων, εκτεταμένες καθυστερήσεις και εκτροπές πτήσεων, ενώ, το Eurocontrol προχώρησε προσωρινά σε περιορισμούς στη διαχείριση του FIR Αθηνών.
Η δυσλειτουργία εντοπίστηκε σε συστήματα επικοινωνίας και ραντάρ, με αποτέλεσμα να χαθεί σε μεγάλο βαθμό η αυτοματοποιημένη διαχείριση των πτήσεων.
Ο αεροναυπηγός, διερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων και εκδότης του περιοδικού «Πτήση», Φαίδων Καραϊωσηφίδης, υπογράμμισε ότι το σύστημα ραδιοεπικοινωνιών κατέρρευσε και προκάλεσε το χάος, σημειώνοντας παράλληλα πως «όλα τα σενάρια παραμένουν ανοικτά», σε συνέντευξη στο Newsbomb.
«Φαίνεται ότι κατέρρευσε το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας – Δεν ξέρουμε τα αίτια, όλα τα σενάρια παραμένουν ανοικτά»
«Υπήρξε υποβάθμιση του συστήματος, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να υποστηρίξει τον όγκο των αεροσκαφών κι ελήφθη απόφαση να κλείσει το FIR, αρχικά από το Eurocontrol, τον κεντρικό διαχειριστή των πτήσεων. Ως αποτέλεσμα, τα αεροπλάνα δεν μπορούσαν να απογειωθούν», σημείωσε αρχικά.
«Αντίστοιχο περιστατικό έχει συμβεί άλλη μία φορά πριν από περίπου 10 χρόνια, ωστόσο, τα δύο γεγονότα δεν είναι συγκρίσιμα, καθώς τότε τα συστήματα ήταν διαφορετικά, όπως και οι υποδομές. Αυτό που πιστεύουμε ότι συμβαίνει τώρα, αφορά πιθανότατα τις ζεύξεις που υπάρχουν μεταξύ των διαφορετικών αναμεταδοτών, ανάμεσα στα δύο κέντρα (σ.σ. Αθήνας και Θεσσαλονίκης). Τη διαχείριση αυτών των ζεύξεων έχει εξωτερικός φορέας, εν προκειμένω ο ΟΤΕ.
Αυτό που δεν γίνεται άμεσα αντιληπτό στους επιβάτες, είναι ότι πτήσεις που κατευθύνονταν προς την Ελλάδα, αναγκάστηκαν να κατευθυνθούν προς άλλα αεροδρόμια. Όσα αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη εντός του FIR, προσγειώθηκαν με εναλλακτικούς τρόπους ή μέσα», προσέθεσε ο κ. Καραϊωσηφίδης.
Στη συνέχεια, τόνισε ότι «η επάνοδος στην ομαλότητα θα χρειαστεί χρόνο. Οι αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν τη συνέχεια αυτού του προβλήματος, θα πρέπει να δρομολογήσουν όλες τις πτήσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν, που είναι και περισσότερες απ’ ό,τι συνήθως λόγω της εορταστικής περιόδου. Θέμα ασφάλειας των πτήσεων δεν υπήρξε. Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας είναι ιδιαίτερα έμπειροι και διαχειρίστηκαν σωστά το συμβάν».
«Δεν έχουμε ακόμη πληροφόρηση για τα αίτια. Όλα τα σενάρια παραμένουν ανοικτά και μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση, οτιδήποτε άλλο αποτελεί εικασία. Αντίστοιχα “μπλακ άουτ” έχουν σημειωθεί και στο εξωτερικό. Οι λεπτομέρειες δεν γίνονται ποτέ γνωστές· παραμένουν απόρρητες για λόγους ασφάλειας», συμπλήρωσε.
Σε ό,τι αφορά το χρονικό του περιστατικού, ο ειδικός εκτίμησε ότι «το πρόβλημα εντοπίστηκε στο σύστημα ραντάρ. Στον πύργο ελέγχου δεν διαπιστώθηκε κάτι ασυνήθιστο. Κάποια στιγμή, υποβαθμίστηκαν τα δύο κέντρα, της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, τα οποία ελέγχουν την εναέρια κυκλοφορία. Το σύστημα είναι πολυεπίπεδο και λειτουργεί ταυτόχρονα και από τα δύο κέντρα.
Το πρόβλημα αφορούσε αεροσκάφη που βρίσκονταν εντός του FIR Αθηνών· είτε επρόκειτο να αναχωρήσουν, είτε να καταφτάσουν. Χάθηκε σε μεγάλο βαθμό η αυτοματοποίηση των συστημάτων. Σε κανονικές συνθήκες, η επικοινωνία των αεροσκαφών γίνεται αυτοματοποιημένα. Ωστόσο, εάν αυτό το σύστημα καταρρεύσει, απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση.
Το αυτοματοποιημένο σύστημα μπορεί να διαχειριστεί χιλιάδες πτήσεις, ενώ, η χειροκίνητη διαδικασία μονάχα περιορισμένο αριθμό. Παρ’ ότι υπήρχε χειροκίνητη διαχείριση, δεν επαρκούσε για τον όγκο των πτήσεων».
Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας έχει αναγνωρίσει τα χρόνια προβλήματα εδώ και χρόνια
«Χαρακτηριστικό είναι ότι συνάδελφος που επέστρεφε από τη Ρουμανία δεν επιβιβαζόταν αρχικά στο αεροπλάνο και, όπως ανέφερε αργότερα, η αναχώρηση καθυστέρησε κατά δύο ώρες. Ίσως ως μία ένδειξη αποκατάστασης του προβλήματος; Θα δείξει.
Όμως, παραμένει άγνωστη η βασική αιτία του προβλήματος. Μεταφέρουμε όσα υποστηρίζουν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, με το κυρίαρχο σενάριο αυτήν τη στιγμή να αφορά την υποβάθμιση του συστήματος. Ίσως λόγω παλαιότητας; Αφού δεν έχει αλλάξει από τη δεκαετία του ’80. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας έχει επίσημα παραδεχτεί ότι υπάρχουν χρόνια προβλήματα στις υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας και πως δρομολογούνται μεταρρυθμίσεις και αναβαθμίσεις, αλλά τα συνδικαλιστικά όργανα καταγγέλλουν ότι δεν έχει αλλάξει τίποτε», επεσήμανε ακόμη ο αεροναυπηγός.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ένωσης για καθυστερήσεις στην υιοθέτηση σύγχρονων συστημάτων πλοήγησης / διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, σημειώνοντας ότι η χώρα πρέπει να αντικαταστήσει παρωχημένη τεχνολογία ραντάρ και να εφαρμόσει προδιαγραφές που λείπουν.