Πώς η σπατάλη νερού συνδέεται με την κλιματική κρίση
Όταν μιλάμε για την κλιματική κρίση, οι περισσότεροι ίσως φέρνουν στο μυαλό τους τα ορυκτά καύσιμα ή την άνοδο της θερμοκρασίας. Σπάνια όμως αναλογιζόμαστε ότι μια βρύση που στάζει ή η αλόγιστη χρήση νερού στην καθημερινότητά μας αποτελεί εξίσου σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα της περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Η σχέση νερού και κλίματος είναι αμφίδρομη και ενεργοβόρα, απειλώντας όχι μόνο το περιβάλλον αλλά και την οικονομική σταθερότητα των χωρών.
Η σχέση ενέργειας και νερού
Το νερό δεν φτάνει στις πόλεις μας με κάποιον μαγικό τρόπο. Κάθε στάδιο του κύκλου του, από την άντληση από τον υδροφόρο ορίζοντα και την επεξεργασία μέχρι τη διανομή και την τελική χρήση, απαιτεί ενέργεια.
Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού συνεπάγεται και αύξηση της ζήτησης για πόσιμο νερό. Αυτό, με τη σειρά του, σημαίνει πως αυξάνεται η ενέργεια που απαιτείται για την άντληση, την επεξεργασία και τη διανομή του.
Σύμφωνα με το Euro News, ήδη ο κλάδος της ενέργειας είναι υπεύθυνος για το περίπου 14% της παγκόσμιας κατανάλωσης γλυκού νερού. Αυτό συμβαίνει όταν αντλούμε νερό από φυσικούς ταμιευτήρες όπως οι λίμνες και τα ποτάμια για να το χρησιμοποιήσουμε σε διάφορες δραστηριότητες (π.χ. γεωργία, παραγωγή προϊόντων και ενέργειας).
Μάλιστα, μία πρόσφατη έκθεση της Danfoss προειδοποιεί ότι η κατανάλωση ενέργειας στον τομέα του νερού αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2040, ενώ η ζήτηση για νερό στον κλάδο της ενέργειας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά σχεδόν 60%.
Ο φαύλος κύκλος της λειψυδρίας
Η κλιματική κρίση ήδη μειώνει τα διαθέσιμα αποθέματα γλυκού νερού μέσω της παρατεταμένης ξηρασίας και της αλλαγής του μοτίβου των βροχοπτώσεων. Η σπατάλη νερού επιδεινώνει αυτή την κατάσταση, αναγκάζοντας τις κοινωνίες να στραφούν σε λύσεις που είναι ακόμη πιο ενεργοβόρες όπως η αφαλάτωση.
Η αφαλάτωση θαλασσινού νερού μπορεί να είναι σωτήρια σε πολλές περιπτώσεις, παράλληλα όμως αποτελεί μία ενεργοβόρα μέθοδο. Όσο περισσότερο εξαντλούμε τα φυσικά μας αποθέματα τόσο περισσότερο θα βασιζόμαστε σε τέτοιες μεθόδους, αυξάνοντας περαιτέρω την κατανάλωση ενέργειας και, κατά συνέπεια, την πίεση στο κλίμα.
Σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Η αυξημένη κατανάλωση νερού και ενέργειας δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και οικονομικό. Η αναποτελεσματικότητα στη διαχείρισή τους μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του ΑΕΠ, ακόμα και κατά 8% στις χώρες με υψηλό εισόδημα και κατά 10-15% στις χώρες με χαμηλότερο εισόδημα έως το 2050. Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειωθεί πως οι παγκόσμιες προκλήσεις που σχετίζονται με το νερό έχουν ήδη επιβαρύνει τον ενεργειακό κλάδο με επιπλέον κόστος ύψους περίπου 8,26 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, οι υποδομές ύδρευσης που εμφανίζουν διαρροές αυξάνουν το κόστος για τους πολίτες, ενώ η κρίση του νερού, εκτός των άλλων, απειλεί τη δημόσια υγεία και τη γεωπολιτική ασφάλεια και μπορεί να οδηγήσει σε όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων μεταξύ των χωρών.
Αν όλα αυτά φαίνονται -και είναι- αποθαρρυντικά για το μέλλον, οι ειδικοί επισημαίνουν πως οι υφιστάμενες τεχνολογικές λύσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της αποδοτικότητας του νερού και της ενέργειας σε όλες τις φάσεις του κύκλου του νερού. Η Danfoss αναφέρει ότι αν όλες οι μονάδες αφαλάτωσης παγκοσμίως αναβαθμίζονταν με βάση τις σημερινές τεχνολογικές δυνατότητες θα ήταν εφικτή η εξοικονόμηση 34,5 δισ. ευρώ και η μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα κατά 111 εκατ. τόνους.
