Το σχολείο της Κυψέλης που μεταμορφώθηκε σε έργο τέχνης-Από έναν μουτζουρωμένο τοίχο σε τοιχογραφίες
Περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν στη δημιουργία ενός μοναδικού σχολικού περιβάλλοντος, με έργα που ταξιδεύουν από την προϊστορία και την αρχαία Ελλάδα μέχρι την Αναγέννηση και την εξερεύνηση του διαστήματος
Snapshot
- Η μεταμόρφωση του 39ου Γυμνασίου Αθηνών ξεκίνησε από την ιδέα να μετατραπεί ένας μουτζουρωμένος τοίχος σε έργο τέχνης μέσω τοιχογραφιών.
- Περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν στη δημιουργία 40 τοιχογραφιών που απεικονίζουν ιστορικές περιόδους και πολιτισμούς, καλύπτοντας τοίχους και κοινόχρηστους χώρους του σχολείου.
- Το έργο πραγματοποιήθηκε μέσω εξωσχολικών δραστηριοτήτων, με κάλυψη εξόδων από το σχολείο και προσωπικά έξοδα, χωρίς χρηματικό έπαθλο ή αμοιβή.
- Οι τοιχογραφίες διατηρούνται ανέπαφες παρά τη συνεχή παρουσία μαθητών, οι οποίοι δείχνουν σεβασμό και περηφάνια για το αποτέλεσμα.
- Η χρήση της τέχνης ως εκπαιδευτικό εργαλείο ενισχύει το ενδιαφέρον των μαθητών για ιστορία και γεωγραφία, κάνοντας το σχολείο έναν πιο ελκυστικό και δημιουργικό χώρο.
Όλα ξεκίνησαν από έναν μουτζουρωμένο τοίχο και μια απλή ερώτηση μιας καθηγήτριας προς μια μαθήτρια: «Γιατί το έκανες αυτό;». Η απάντηση που πήρε η Ρέα Νταζύ, καθηγήτρια Γαλλικών στο 39ο Γυμνάσιο Αθηνών στην Κυψέλη, ήταν αποκαλυπτική: «Ήταν ήδη χάλια ο τοίχος, τι πειράζει;».
Η φράση αυτή στάθηκε η αφορμή για μια ιδέα που άλλαξε ριζικά την εικόνα του σχολείου. Η κ. Νταζύ άρχισε να σκέφτεται πώς θα μπορούσε ο συγκεκριμένος τοίχος να γίνει πιο όμορφος και, έχοντας δει αντίστοιχες τοιχογραφίες, αναρωτήθηκε αν η τέχνη θα μπορούσε να δώσει μια διαφορετική πνοή στον σχολικό χώρο.
Έτσι, σε συνεννόηση με τον διευθυντή του σχολείου, Γιάννη Κελεπούρη, και μέσα από πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων εγκεκριμένο από το υπουργείο Παιδείας, ξεκίνησε πριν από περίπου τρία χρόνια η σταδιακή μεταμόρφωση του 39ου Γυμνασίου.
Οι δαπάνες για το εγχείρημα καλύφθηκαν από τα οικονομικά του σχολείου, αλλά και από προσωπικά έξοδα. Στην αρχή, μάλιστα, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που πίστευαν ότι οι ζωγραφιές δεν θα άντεχαν στον χρόνο, ότι σύντομα θα καταστρέφονταν ή ότι οι μαθητές θα έγραφαν πάνω τους.
Τελικά, διαψεύστηκαν. «Η δύναμη της τέχνης εξέπληξε τους πάντες», περιγράφουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ρέα Νταζύ και ο Γιάννης Κελεπούρης.
Από την προϊστορία μέχρι την εξερεύνηση του διαστήματος
Για την προετοιμασία των έργων, η κ. Νταζύ χρειάστηκε περισσότερες από 100 ώρες. Η ίδια εξηγεί ότι δεν υπήρχε στο διαδίκτυο κάτι αντίστοιχο που να μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως βάση, με αποτέλεσμα ο σχεδιασμός να απαιτήσει πολύ χρόνο και έρευνα.
Για το περιεχόμενο των τοιχογραφιών συμβουλεύτηκε, μεταξύ άλλων, το βιβλίο του Ισαάκ Ασίμοφ «Το χρονικό του κόσμου», αναζητώντας στοιχεία για την ιστορία της ανθρωπότητας, τις εφευρέσεις, τις ανακαλύψεις και τις επιστήμες.
Μελέτησε έργα τέχνης και αξιοθέατα από διαφορετικές περιοχές του κόσμου, επέλεξε τα θέματα και δημιούργησε τις μακέτες, χρησιμοποιώντας περισσότερες από 800 εικόνες.
Το αποτέλεσμα αποτυπώθηκε στον διάδρομο του ισογείου με τη μορφή μιας μεγάλης ιστορικής χρονογραμμής.
Μέσα σε περίπου 2,5 χρόνια, σχεδόν 80 μαθητές συμμετείχαν στη δράση και ζωγράφιζαν τα απογεύματα στους χώρους του σχολείου. Σήμερα, περίπου 40 τοιχογραφίες καλύπτουν τους τοίχους, δημιουργώντας ένα πολύχρωμο ταξίδι στον χρόνο και στον κόσμο.
Από την προϊστορία και την αρχαία Αίγυπτο μέχρι τη Μινωική Κρήτη, την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, το Βυζάντιο, τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, μέχρι την εξερεύνηση του διαστήματος, οι μαθητές έρχονται καθημερινά σε επαφή με διαφορετικές ιστορικές περιόδους και πολιτισμούς.
Μάλιστα, στις τάξεις του ισογείου υπάρχουν τοιχογραφίες εμπνευσμένες από το χρονολόγιο του διαδρόμου, με στόχο να μεταφέρουν τους μαθητές στην αντίστοιχη εποχή. Έξω από τη «Μοντέρνα Τάξη», για παράδειγμα, συναντά κανείς τον Σαρλό και τον Πικάσο.
Η τέχνη ως εργαλείο μάθησης
«Προσπαθούμε με την ιστορία και τη γεωγραφία να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με τη γνώση, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως εργαλείο μάθησης», εξηγεί η κ. Νταζύ.
Στόχος, όπως λέει, είναι το σχολείο να γίνει ένας πιο ευχάριστος χώρος, ένας χώρος που «ανοίγει το μάτι» και δημιουργεί συνεχώς νέα ερεθίσματα στα παιδιά.
Οι μαθητές βλέπουν καθημερινά κάτι που μπορεί να τους κεντρίσει το ενδιαφέρον. Μπορεί να σταθούν μπροστά σε έναν χάρτη, να αναζητήσουν ένα μέρος ή να αναρωτηθούν για μια ιστορική περίοδο που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν τους ήταν οικεία.
«Ξαφνικά το σχολείο άρχισε να είναι ελκυστικό για τα παιδιά, ξεχωριστό. Κι ακόμα περισσότερο, τους δίνει μεγάλη χαρά που το σχολείο τους είναι όμορφο, είναι περήφανοι που ανήκουν εδώ», σημειώνει ο κ. Κελεπούρης.
Η αλλαγή δεν πέρασε απαρατήρητη. Μαθητές και εκπαιδευτικοί από άλλα σχολεία επισκέφθηκαν το 39ο Γυμνάσιο, με τους ίδιους τους μαθητές να αναλαμβάνουν να τους ξεναγήσουν στους χώρους.
Για την κ. Νταζύ, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το έργο δημιουργήθηκε χωρίς χρηματικό έπαθλο ή αμοιβή, αλλά αποκλειστικά για τη χαρά της δημιουργίας.
«Τα παιδιά ήταν τόσο ενθουσιασμένα όσο προχωρούσαμε και έβλεπαν ότι μπορούσαν να τα καταφέρουν. Θέλουν να πετύχουν πράγματα που νομίζουν ότι δεν μπορούν και εσύ αισθάνεσαι ότι τα τραβάς προς τα πάνω», λέει χαρακτηριστικά.
Οι μαθητές σέβονται τις τοιχογραφίες
Οι ζωγραφιές πλέον βρίσκονται σχεδόν παντού: στις αίθουσες, στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, στο κυλικείο, στο προαύλιο, στη βιβλιοθήκη, ακόμη και στις τουαλέτες και στα μέτωπα των πυλωτών.
Και το πιο εντυπωσιακό είναι πως, παρά την καθημερινή παρουσία εκατοντάδων μαθητών στους χώρους του σχολείου, οι τοιχογραφίες παραμένουν ανέγγιχτες.
«Τα πρωτάκια του Γυμνασίου μόλις έρχονται κοιτούν τους τοίχους απορημένα, γιατί δεν είχαν συνηθίσει τέτοιο περιβάλλον. Και αμέσως έχουν την τάση να σέβονται το έργο», αναφέρει η κ. Νταζύ.
Η ίδια εκτιμά ότι η σύνδεση της καθημερινότητας των παιδιών με την τέχνη και την ιστορία είναι κάτι που λείπει τόσο από την Αθήνα όσο και γενικότερα από την Ελλάδα.
«Τα παιδιά χρειάζονται ερεθίσματα, από το γκρίζο δεν παίρνεις έμπνευση», σημειώνει.
*Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ
