Ιράν: Η «τεράστια» αμερικανική αρμάδα πλέει προς τον Περσικό Κόλπο

Οι εντάσεις μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών συνεχίζουν να κλιμακώνονται, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι μια τεράστια «αρμάδα» κατευθύνεται προς τον Περσικό Κόλπο. Με ναυαρχίδα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, η παρουσία του αμερικανικού στόλου υπογραμμίζει τις ολοένα και πιο πολεμοχαρείς σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, αλλά και τους αυξανόμενους φόβους για στρατιωτική αντιπαράθεση.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενέτεινε την πίεση προς το Ιράν την Τετάρτη, γράφοντας στην πλατφόρμα Truth Social ότι «μια τεράστια αρμάδα κατευθύνεται προς το Ιράν».

Η ανάπτυξη αυτή έρχεται έναν μήνα μετά την απότομη άνοδο του κόστους ζωής και την κατάρρευση της αξίας του ριάλ, που πυροδότησαν διαδηλώσεις οι οποίες γρήγορα εξελίχθηκαν σε κρίση νομιμοποίησης για την κληρική ηγεσία της χώρας.

Η αμερικανική ομάδα κρούσης «είναι αυτή τη στιγμή ανεπτυγμένη στη Μέση Ανατολή για την προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) σε ανάρτησή της στο X. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η ομάδα βρισκόταν στον Ινδικό Ωκεανό και όχι στην Αραβική Θάλασσα που συνορεύει με το Ιράν.

Τα ίδια F-35 που συμμετείχαν στην αποστολή των ΗΠΑ για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Μαδούρο έφτασαν στο Λάχες καθ' οδόν προς τη Μέση Ανατολή το βράδυ της Πέμπτης. Τα μαχητικά πέμπτης γενιάς θα προσφέρουν πρόσθετες δυνατότητες καθώς οι ΗΠΑ προετοιμάζουν επιλογές για να χτυπήσουν το Ιράν.

Ο αρχηγός του ιρανικού στρατού, Αμίρ Χατάμι, απάντησε την Πέμπτη δεσμευόμενος για «συντριπτική απάντηση» σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση. «Σύμφωνα με τις απειλές που αντιμετωπίζουμε, η διατήρηση και ενίσχυση στρατηγικών πλεονεκτημάτων για ταχεία μάχη και συντριπτική απάντηση σε οποιαδήποτε εισβολή… βρίσκεται πάντα στην ατζέντα του στρατού», δήλωσε, όπως μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Tasnim.

Σύμφωνα με την ανάρτηση του Τραμπ, ο αμερικανικός στόλος είναι «έτοιμος, πρόθυμος και ικανός να εκπληρώσει γρήγορα την αποστολή του, με ταχύτητα και βία, αν χρειαστεί».

Η αρμάδα έχει ως ναυαρχίδα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ένα από τα 10 πυρηνοκίνητα αμερικανικά αεροπλανοφόρα κλάσης Nimitz, τη μεγαλύτερη κατηγορία πολεμικών πλοίων στον κόσμο, σύμφωνα με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.

Τα τεράστια αυτά πλοία έχουν μήκος 333 μέτρα και μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερα από 65 αεροσκάφη και πολλαπλές συστοιχίες πυραύλων. Κάθε ένα από τα 10 αεροπλανοφόρα κλάσης Nimitz κοστίζει περίπου 4,5 δισ. δολάρια, ενώ το Abraham Lincoln μπορεί να υποστηρίξει πλήρωμα έως και 5.680 ατόμων.

Παρά το τεράστιο μέγεθός τους, αυτά τα «θηρία» είναι σχεδιασμένα για εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες επί παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Μπορούν να πλέουν με ταχύτητα άνω των 30 κόμβων (56 χλμ/ώρα), διατηρώντας παράλληλα υψηλή ευελιξία για αποφυγή επιθέσεων.

Τα αεροπλανοφόρα μπορούν επίσης να φιλοξενήσουν μοίρες αεροσκαφών stealth, όπως τα μαχητικά F-35 Lightning II της Lockheed Martin και τα F/A-18 Super Hornet της Boeing, σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο AP. Εκατοντάδες πύραυλοι διαφόρων τύπων ενδέχεται επίσης να βρίσκονται επί των πλοίων, μεταξύ αυτών πύραυλοι cruise Tomahawk για πλήγματα εδάφους, καθώς και το σύστημα NATO Sea Sparrow για αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα.

Αναλυτές που παρακολουθούν δεδομένα πτήσεων έχουν παρατηρήσει ότι δεκάδες αμερικανικά στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη κατευθύνονται επίσης προς την περιοχή.

Η ανάπτυξη αυτή θυμίζει εκείνη του περασμένου έτους, όπως μετέδωσε το AP, όταν αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας μεταφέρθηκαν στην περιοχή ενόψει πιθανών ιρανικών αντιποίνων για τον αμερικανικό βομβαρδισμό τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τον πόλεμο Ιράν–Ισραήλ τον Ιούνιο.

Τουλάχιστον τρία αντιτορπιλικά συνοδεύουν το USS Abraham Lincoln: το USS Frank E. Petersen Jr., γνωστό για τα πυραυλικά του συστήματα, το USS Spruance, με προηγμένες δυνατότητες ραντάρ και αισθητήρων, και το USS Michael Murphy, νεότερη έκδοση της κλάσης Spruance.

Το Abraham Lincoln ενδέχεται επίσης να μεταφέρει πρόσθετο εξοπλισμό, όπως το σύστημα AN/SLQ-25A Nixie, το οποίο χρησιμοποιεί ήχο για να αποτρέπει την παρακολούθηση του πλοίου από υποβρύχιες τορπίλες.

Η κινητοποίηση αυτή υποδηλώνει ότι οι επανειλημμένες απειλές του Τραμπ για πλήγματα κατά του Ιράν ενδέχεται να λάβουν συγκεκριμένη μορφή.

Η Τεχεράνη απαντά με τις δικές της απειλές. Η αποστολή της στον ΟΗΕ αντέδρασε με ανάρτηση στο X, δηλώνοντας αρχικά ότι η χώρα «είναι έτοιμη για διάλογο στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και των συμφερόντων», για να προσθέσει: «ΑΛΛΑ ΑΝ ΠΙΕΣΤΕΙ, ΘΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ ΚΑΙ ΘΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΟΠΩΣ ΠΟΤΕ ΑΛΛΟΤΕ!».

Το ιρανικό καθεστώς έχει αποδώσει τη μαζική κοινωνική αναταραχή και τις διαδηλώσεις, που θεωρούνται η μεγαλύτερη απειλή για το καθεστώς από την επανάσταση του 1979, στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Θεωρούμε τον πρόεδρο των ΗΠΑ ένοχο για τα θύματα, τις ζημιές και τη δυσφήμιση που προκάλεσε στο ιρανικό έθνος», έγραψε στο X ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εντείνει την πίεση τις τελευταίες εβδομάδες και έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ νέας ηγεσίας και του τερματισμού της 37χρονης διακυβέρνησης του Χαμενεΐ. Ωστόσο, ο βασικός λόγος μιας αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης θα ήταν πιθανότατα ο περιορισμός του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Τα αιτήματα του Λευκού Οίκου προς την Τεχεράνη έχουν συχνά μεταβληθεί, με τις απειλές του Τραμπ να συνδέονται αρχικά με απαιτήσεις να σταματήσουν οι εκτελέσεις διαδηλωτών και στη συνέχεια να μετατοπίζονται στο πυρηνικό πρόγραμμα.

Ο Τραμπ έχει επικρίνει την καταστολή του καθεστώτος κατά του λαού του, καλώντας τους πολίτες να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις και δηλώνοντας στα μέσα Ιανουαρίου ότι «η βοήθεια έρχεται».

Την Πέμπτη, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «ο χρόνος τελειώνει» και ζήτησε από το Ιράν να «διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία – ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ», σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Πηγή δήλωσε στο Reuters ότι τυχόν αμερικανικά πλήγματα θα μπορούσαν να στοχεύσουν βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να πλήξουν συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, καθώς και τα προγράμματα πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν.

Η ανησυχία για ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση εξαπλώνεται παγκοσμίως, με το Κρεμλίνο να προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε χρήση βίας κατά της Τεχεράνης θα μπορούσε να προκαλέσει «χάος» στην περιοχή και να καλεί σε συνομιλίες, ενώ η Τουρκία έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει.

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά του συμμάχου της, του Ιράν, θα θεωρηθεί επίθεση κατά της οργάνωσης, προειδοποιώντας ότι μια σύγκρουση «θα βάλει φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή».

Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε την Πέμπτη ότι η ήδη ασταθής Μέση Ανατολή «δεν χρειάζεται έναν νέο πόλεμο».

Η κλιμάκωση της ρητορικής μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης έρχεται σε μια ιδιαίτερα εύφλεκτη συγκυρία για την περιοχή, με τους Ιρανούς να βρίσκονται παγιδευμένοι στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Το αμερικανικό πρακτορείο Human Rights Activists News Agency εκτιμά ότι οι νεκροί στις ιρανικές διαδηλώσεις ξεπερνούν τους 6.000 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων 5.925 διαδηλωτών, από τον Δεκέμβριο, προσθέτοντας ότι διερευνά άλλους 17.000 αναφερόμενους θανάτους. Άλλη οργάνωση, η Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία, έχει προειδοποιήσει ότι ο τελικός απολογισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 25.000.

Οι επανειλημμένες διακοπές του διαδικτύου και οι αποκλεισμοί στις επικοινωνίες έχουν εμποδίσει τη συλλογή ακριβών στοιχείων, ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν παραμένουν μία από τις βασικές πηγές ειδήσεων που προέρχονται από τη χώρα.

Oι ΗΠΑ ετοίμασαν «πλέγμα στόχων» για πλήγμα στο Ιράν - Οι επιλογές του Τραμπ

Σε συνεργασία με το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τη Βρετανία, τη Γαλλία και άλλες χώρες, έχουν καταρτίσει πλέγμα στόχων για ενδεχόμενη επίθεση στο Ιράν, έπειτα από τη συλλογή και ανάλυση πληροφοριών που προήλθαν από διάφορες πηγές.

Η συγκέντρωση πληροφοριών από τους Αμερικανούς και τους συμμάχους τους επιταχύνθηκε σημαντικά τις τελευταίες δύο εβδομάδες και, πέρα από τον επικεφαλής της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (ΑΜΑΝ), υποστράτηγο Σλόμι Μπίντερ, που επισκέφθηκε τις ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες, στην Ουάσινγκτον βρέθηκαν και εκπρόσωποι άλλων χωρών: τριών κρατών του Κόλπου και ακόμη μίας αραβικής χώρας της περιοχής.

Παρά το γεγονός ότι ορισμένα κράτη της περιοχής αντιτάχθηκαν δημοσίως σε μια επίθεση και μάλιστα απαγόρευσαν τη διέλευση αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών από τον εναέριο χώρο τους προς το Ιράν, πηγή με γνώση της κατάστασης δήλωσε στην Israel Hayom ότι οι διεργασίες συνεχίστηκαν.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ανώτατα στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών πραγματοποίησαν με τους Αμερικανούς «καταιγισμό ιδεών», με στόχο τη μεγιστοποίηση του αποτελέσματος μιας επίθεσης, αλλά και –εξίσου σημαντικό– τον καθορισμό των επόμενων βημάτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να προκαλέσει ζημιά και ότι το καθεστώς θα αποδυναμωθεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό, ακόμη και μέχρι την κατάρρευση.

Πέρα από το στρατιωτικό σκέλος, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών συγκεντρώνει εκτενή στοιχεία για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η παρακολούθηση αποκάλυψε μεταφορά δισεκατομμυρίων δολαρίων τις τελευταίες εβδομάδες από το Ιράν σε λογαριασμούς και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτός της χώρας. Πρόκειται για ιδιωτικά κεφάλαια υψηλόβαθμων στελεχών του καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και για χρήματα εταιρειών και οργανισμών που συνδέονται με αυτούς.

Στόχος είναι το πάγωμα, η κατάσχεση και η δήμευση αυτών των κεφαλαίων όπου κι αν εντοπιστούν. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης ως τρομοκρατική οργάνωση διευκολύνει σημαντικά αυτή την προσπάθεια.

Ισραηλινός κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε σήμερα στην Israel Hayom ότι ο χαρακτηρισμός αυτός παρέχει στις ευρωπαϊκές αρχές τη δυνατότητα και την αρμοδιότητα να προχωρούν σε κατασχέσεις και πάγωμα κεφαλαίων, συλλήψεις και περιορισμό δραστηριοτήτων κάθε φορέα ή προσώπου που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Εκτίμησε δε ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν θα περιοριστούν σε μια συμβολική δήλωση, αλλά θα εφαρμόσουν στην πράξη την πολιτική αυτή.

Σημειώνεται ότι οι εταιρείες και οι χρηματοπιστωτικοί και εμπορικοί φορείς που ελέγχονται από τους Φρουρούς της Επανάστασης κυριαρχούν σε περίπου στο ένα τρίτο, αν όχι περισσότερο, της ήδη δοκιμαζόμενης ιρανικής οικονομίας.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι το οικονομικό αυτό μέτωπο ενισχύει τη στρατιωτική προσπάθεια, καθώς περιορίζει τις δυνατότητες στρατιωτικών προμηθειών του Ιράν και δυσχεραίνει ακόμη και την καταβολή μισθών στα μέλη των Φρουρών και των ενόπλων δυνάμεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πολιτική του προέδρου για μέγιστη επιβολή κυρώσεων και πιέσεων κατά της Τεχεράνης αποτελεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο και θα οδηγήσει, τουλάχιστον, στη συντόμευση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Η Wall Street Journal μετέδωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι ο πρόεδρος Τραμπ ενημερώθηκε για επιλογές επίθεσης στο Ιράν, οι οποίες καταρτίστηκαν από κοινού από τον Λευκό Οίκο και το Πεντάγωνο, επικαλούμενη αμερικανικές πηγές. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεταξύ των επιλογών που παρουσιάστηκαν στον πρόεδρο περιλαμβάνεται και το σχέδιο που χαρακτηρίζεται ως «το μεγάλο»: μια ευρείας κλίμακας αεροπορική εκστρατεία κατά εγκαταστάσεων του καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης. Πιο μετριοπαθείς επιλογές περιλαμβάνουν πλήγματα σε συμβολικούς στόχους του καθεστώτος, με τρόπο που θα επιτρέπει κλιμάκωση αν το Ιράν δεν συμφωνήσει να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, καθώς και εναλλακτικές όπως κυβερνοεπιθέσεις σε ιρανικές τράπεζες και αυστηροποίηση των κυρώσεων.

Τέλος, η Guardian ανέφερε ότι η Βρετανία δεν αναμένεται να συμμετάσχει σε ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν. Τα 12 βρετανικά μαχητικά αεροσκάφη τύπου Typhoon που έχουν αναπτυχθεί στο Κατάρ προορίζονται για αποστολές άμυνας, σε περίπτωση που το Ιράν επιτεθεί στο Κατάρ ή σε άλλους συμμάχους στην περιοχή. Η μεταφορά των αεροσκαφών στο Κατάρ έγινε κατόπιν ρητού αιτήματος της Ντόχα.

Το ισραηλινό StrikeRadar επιχειρεί να προβλέψει πότε ο Τραμπ θα διατάξει πλήγμα κατά του Ιράν

«Πότε θα γίνει η επίθεση;» Αυτό είναι το ερώτημα που πολλοί θέτουν από τότε που ξέσπασαν οι διαδηλώσεις στο Ιράν και κυκλοφόρησαν αναφορές για σφαγή αμάχων.

Ο Μπακ, μάνατζερ προϊόντων στον χώρο της υψηλής τεχνολογίας, λάνσαρε πρόσφατα έναν ιστότοπο με την ονομασία StrikeRadar. Σε συνέντευξή του στην Israel Hayom είπε ότι στόχος του ήταν να δημιουργήσει ένα εργαλείο για ανθρώπους που ρωτούν διαρκώς για τον χρόνο ενός πλήγματος, ένα εργαλείο δυναμικό, με πολύ συχνές ενημερώσεις, που να παρακολουθεί ένα ευρύ φάσμα εξελίξεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, ολόκληρο το πρότζεκτ, το οποίο έχει ήδη παρουσιαστεί σε εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινούς, κατασκευάστηκε μέσα σε μία μόνο νύχτα.

Η νέα εφαρμογή, που βασίζεται σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ αυτών και το εργαλείο AI Claude, πραγματοποιεί σύνθετη στρατηγική ανάλυση, η οποία μέχρι πρότινος ήταν σχεδόν αποκλειστικό προνόμιο επίλεκτων μονάδων πληροφοριών, λαμβάνοντας υπόψη ένα ευρύ σύνολο μεταβλητών.

Το λογισμικό είναι συνδεδεμένο με δημόσιες πηγές, μεταξύ των οποίων μεγάλα ειδησεογραφικά sites, τον γνωστό «δείκτη πίτσας» του Πενταγώνου και την πλατφόρμα προβλέψεων Polymarket. Στη συνέχεια «ξαναγράφει» όλα τα δεδομένα σε έναν μαθηματικό τύπο, τα αποτελέσματα του οποίου εμφανίζονται σε έναν δυναμικά ενημερούμενο πίνακα.

Σε πρακτικό επίπεδο, ο Μπακ εξήγησε ότι όρισε δύο σημεία που αποκάλεσε «ακραίες τιμές». Το ένα ήταν η νύχτα της 15ης Ιανουαρίου, όταν πολλοί ήταν πεπεισμένοι ότι επίκειται επίθεση, καθώς και οι ημέρες που προηγήθηκαν της Επιχείρησης Like a Lion, ως το ένα άκρο του φάσματος. Στο άλλο άκρο τοποθετήθηκαν περίοδοι συνηθισμένης ηρεμίας. Ανάμεσα σε αυτά τα σημεία, όπως είπε, η τεχνητή νοημοσύνη τον βοήθησε να φτάσει «στη σωστή κλίμακα και στη σωστή στάθμιση στον υπολογισμό» για κάθε επιμέρους μεταβλητή, ώστε να προκύψει μια τελική πιθανότητα.

Μία από αυτές τις μεταβλητές είναι το «News Intel», δηλαδή πληροφορίες που προκύπτουν από τα δημοσιεύματα. Το λογισμικό αναλύει δεκάδες άρθρα από κορυφαία μέσα ενημέρωσης, όπως οι New York Times και το BBC, αναζητώντας λέξεις όπως «πλήγμα», «πύραυλος», «στρατιωτικός» και παρόμοιες. Όσο συχνότερα εμφανίζονται τέτοιοι όροι τόσο υψηλότερη θεωρείται η πιθανότητα ενός χτυπήματος. Οι ειδήσεις αντιστοιχούν στο 25% της τελικής στάθμισης.

Με μια πρώτη ματιά, ένα σύστημα πρόβλεψης που βασίζεται στο ένστικτο, όπως το Polymarket, θα μπορούσε να φαίνεται ότι αντιφάσκει με το πληροφοριοκεντρικό σύστημα που ανέπτυξε ο Μπακ και, συνεπώς, ότι δεν θα έπρεπε να συμπεριληφθεί στους υπολογισμούς του. Ο ίδιος διαφωνεί, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία αντίφαση, και παραπέμπει σε πρόσφατα περιστατικά όπου ανώνυμος παίκτης αύξησε δραστικά τα στοιχήματά του λίγο πριν από ένα πλήγμα στη Βενεζουέλα.

«Αναζήτησα τις καλύτερες δυνατές πηγές και, δυστυχώς, πιστεύω ότι οι αναφορές περί εσωτερικής πληροφόρησης μεταξύ παικτών είναι ακριβείς, και θεωρώ ότι αυτό θα συνεχιστεί», είπε. «Αν υπάρχουν μεγάλης κλίμακας ασκήσεις, ένας χειριστής οπλικών συστημάτων θα προσπαθήσει να “εξαργυρώσει”». Στην πράξη, αν κάποιος με εσωτερική πληροφόρηση μπει στην αγορά, όπως φαίνεται να έχει συμβεί στο παρελθόν, το Polymarket δεν μπορεί να θεωρηθεί αποκλειστικά μια πλατφόρμα που καθοδηγείται από το ένστικτο.

Διαβάστε επίσης