Πώς μερικά πλοία διασχίζουν κρυφά τα Στενά του Ορμούζ

Snapshot

• Το Ιράν επιτρέπει σε επιλεγμένα μη ιρανικά πλοία να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας.
• Το δεξαμενόπλοιο Karachi ήταν το πρώτο μη ιρανικό πλοίο που διέσχισε τα Στενά υπό πακιστανική σημαία, πιθανόν με έγκριση του Ιράν.
• Η Ινδία έχει συμφωνήσει με το Ιράν για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων με υγροποιημένο αέριο πετρελαίου, ώστε να αποτρέψει ελλείψεις καυσίμων.
• Η κυκλοφορία πλοίων στα Στενά έχει μειωθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου, με πολλά πλοία να παραμένουν ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο λόγω κινδύνων ασφαλείας.
• Δεν υπάρχει ακόμη επίσημο σύστημα διέλευσης πλοίων, αλλά το Ιράν ίσως υιοθετήσει πρότυπα παρόμοια με αυτά των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, που απαιτούν άδεια πριν τη διέλευση.

Snapshot powered by AI

Το Ιράν φαίνεται να επιτρέπει σε επιλεγμένα πλοία να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, απελευθερώνοντας μία ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχει βοηθήσει στη διατήρηση του ελέγχου των παγκόσμιων τιμών ενέργειας. Το Karachi, ένα δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου που έπλεε υπό πακιστανική σημαία, διέσχισε τα Στενά την Κυριακή ενώ μετέδιδε την τοποθεσία του, καθιστώντας το το πρώτο μη ιρανικό πλοίο που το έκανε αυτό, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic.

Το πλοίο, ένα μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοιο που μετέφερε αργό πετρέλαιο από το Άμπου Ντάμπι, αναχώρησε από το νησί Ντας, έναν σημαντικό κόμβο για την υπεράκτια επεξεργασία και εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο, 100 μίλια βορειοδυτικά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η διέλευσή του μπορεί να υποδηλώνει ότι το Ιράν διοχετεύει ορισμένα μη ιρανικά φορτία πετρελαίου σε ασφαλή ταξίδια κατόπιν διαπραγμάτευσης, λένε οι ναυτιλιακοί αναλυτές.

«Πέρασε κατά μήκος των ιρανικών υδάτων αντί για διεθνή ύδατα, γεγονός που σηματοδοτεί ότι θα μπορούσε να έχει λάβει έγκριση για διέλευση από το ιρανικό καθεστώς. Αυτό είναι ένα μοτίβο που πρέπει να προσέξουμε στο μέλλον», δήλωσε η Τζεμίμα Σέλεϊ , ανώτερη ερευνήτρια αναλύτρια στην United Against Nuclear Iran.

Μέχρι στιγμής, τα περισσότερα από τα πλοία που έχουν περάσει ανήκουν κυρίως στον σκοτεινό στόλο του Ιράν, δήλωσε η Σέλεϊ. Ωστόσο, φαίνεται ότι το καθεστώς αρχίζει να επιτρέπει τη διέλευση κι άλλων δεξαμενόπλοιων, αλλά δεν είναι ακόμη σαφές ποια πλοία θα μπορούσαν να λάβουν έγκριση για διέλευση, είπε.

Όσο περισσότερο πετρέλαιο κατευθύνεται από τον Περσικό Κόλπο προς την Ινδία και την Κίνα, τόσο λιγότερος ανταγωνισμός υπάρχει για βαρέλια από τις ΗΠΑ και άλλους παραγωγούς, κάτι που θα πρέπει να μειώσει τις τιμές για όλους. Τη Δευτέρα, οι τιμές αναφοράς πετρελαίου μειώθηκαν, με το αργό πετρέλαιο Brent να διαπραγματεύεται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι.

Το Σαββατοκύριακο, η Ινδια χαιρέτισε τη διέλευση δύο δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου από τα Στενά, μετά από συνομιλίες με την Τεχεράνη σχετικά με τις αποστολές. Το ένα από τα δεξαμενόπλοια, το Shivalik, έφτασε στο λιμάνι Mundra στο Γκουτζαράτ της Ινδίας τη Δευτέρα, σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic. Το άλλο, το Nanda Devi, πρόκειται να φτάσει στις ινδικές ακτές σήμερα Τρίτη (17/3). Η κυβέρνηση της Ινδίας αγωνίζεται να αποτρέψει τις ελλείψεις καυσίμων, αφότου το κλείσιμο των Στενών διέκοψε την κύρια πηγή της χώρας για το ευρέως χρησιμοποιούμενο αέριο μαγειρέματος.

Η ασφαλής διέλευση των δύο ινδικών δεξαμενόπλοιων LPG έγινε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι και του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και αφού η Ινδία βοήθησε στον επαναπατρισμό περισσότερων από 140 Ιρανών υπηκόων με ναυλωμένη πτήση που διοργάνωσε το Ιράν.

Στην αγορά αργού πετρελαίου, 17 πετρελαιοφόρα έχουν πλεύσει μέσω των Στενών από τη δεύτερη ημέρα του πολέμου έως την Κυριακή, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler. Επτά από αυτά ύψωσαν ιρανική σημαία, γεγονός που υποδηλώνει ότι μετέφεραν αργό πετρέλαιο της Τεχεράνης. Δεν ήταν σαφές προς τα που έπλεαν, αλλά η Κίνα αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου του Ιράν που υπόκειται σε κυρώσεις. Μόνο ένα από τα 17 δεξαμενόπλοια, τα οποία διαχειρίζεται η Associated Maritime στο Χονγκ Κονγκ, πλέει προς την Ευρώπη.

Σε ορισμένα πλοία που μεταδίδουν τους προορισμούς τους ως κινεζικές θυγατρικές, όπως «Κινέζος ιδιοκτήτης» ή «κινεζικό πλήρωμα», έχει επιτραπεί η διέλευση, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει υποσχεθεί ναυτική συνοδεία για την αποσυμφόρηση των Στενών. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να ανακοινώσει μια συμμαχία για την συνοδεία πλοίων ήδη από αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, χώρες όπως η Αυστραλία και η Ιαπωνία έχουν δηλώσει ότι δεν σχεδιάζουν να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά.

Στελέχη της ευρωπαϊκής ναυτιλίας δήλωσαν ότι η διέλευση -κατόπιν διαπραγμάτευσης- πλοίων χωρίς δεσμούς με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, τα οποία πλέουν προς χώρες που δεν έχουν επιλέξει πλευρά στον πόλεμο, ήταν ένας πιθανός τρόπος για να διατηρηθούν ορισμένα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής προς τις παγκόσμιες αγορές.

Η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ εξακολουθεί να είναι πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Κατά μέσο όρο, πέντε πλοία διέσχιζαν το στενό κάθε μέρα την περασμένη εβδομάδα σε σύγκριση με 125 πριν από τον πόλεμο, εκτιμά ο Stephen Gordon , επικεφαλής έρευνας στην ναυλομεσιτική εταιρεία Clarksons. Τρία πετρελαιοφόρα πραγματοποίησαν το ταξίδι το Σαββατοκύριακο, έναντι 40 σε μια κανονική διήμερη περίοδο, πρόσθεσε.

Περίπου 1.100 πλοία, συμπεριλαμβανομένων 250 πετρελαιοφόρων, έχουν κολλήσει στον Κόλπο, σύμφωνα με τον Gordon. Το να μένου πίσω τα περισσότερα πλοία αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο. Μέχρι στιγμής αυτόν τον μήνα έχουν σημειωθεί πάνω από 20 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στον Κόλπο της Μέσης Ανατολής, οι περισσότερες από τις οποίες επικεντρώνονται σε δεξαμενόπλοια και όχι σε πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence.

«Η αντίληψη κινδύνου για τα πλοία είναι πολύ υψηλή σε αυτό το σημείο», δήλωσε ο Τζακ Κένεντι , επικεφαλής του τομέα κινδύνου για τη Μέση Ανατολή στην S&P Global Market Intelligence. Ακόμη και με την πιθανή υποστήριξη συνοδείας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους, η προστασία είναι απίθανο να είναι επαρκής για να συνοδεύσει όλα αυτά τα εκατοντάδες εμπορικά πλοία που περιμένουν να διέλθουν από το στενό, είπε. «Και πάλι, απαιτείται μία ναυτική νάρκη, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος για να τρομάξουν όλους αυτούς τους χειριστές».

Η διεκπεραίωση αυτού του εκκρεμούς έργου θα διαρκέσει εβδομάδες ακόμη και μετά την ασφαλή διέλευση από την πλωτή οδό, δήλωσε ο Saleem Khan , επικεφαλής δεδομένων και αναλυτών στην εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Pole Star Global.

Παρόλο που το στενό έχει πλάτος 33 χλμ στο στενότερο σημείο του, υπάρχουν μόνο δύο τμήματα των 2,9 χλμ όπου το νερό είναι αρκετά βαθύ για να περάσουν μεγάλα πετρελαιοφόρα, δεδομένου του πόσο χαμηλά βρίσκονται αυτά τα πλοία στο νερό. «Αυτό δημιουργεί μία δίοδο δύο λωρίδων για μεγάλα πλοία, μία λωρίδα εισόδου και μία εξόδου. Το σημείο συμφόρησης εδώ θα μπορούσε να διαρκέσει τουλάχιστον μερικές εβδομάδες», είπε.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πούμε αν θα υπάρξει ένα πιο επίσημο σύστημα για τα πλοία που θα αναζητούν καθοδήγηση σχετικά με το αν μπορούν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι στην Υεμένη χειρίστηκαν το πέρασμα της Ερυθράς Θάλασσας πέρυσι θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο, ανέφεραν ναυτιλιακοί αναλυτές.

Στο τέλος του 2023, οι Χούθι άρχισαν να στοχεύουν πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και δημιούργησαν ένα σύστημα αιτήσεων που επέτρεπε την επιλεκτική διέλευση πλοίων. Τα πλοία έστελναν ένα email στις δυνάμεις των Χούθι ζητώντας άδεια αρκετές ημέρες πριν από τη διέλευση, σύμφωνα με ένα μέλος του πληρώματος και ναυτιλιακούς αναλυτές.

Διαβάστε επίσης