Η πιο μεγάλη μέρα του πολέμου: Εκπνέει το τελεσίγραφο Τραμπ - Ανθρώπινες αλυσίδες σχεδιάζει το Ιράν

Snapshot

• Ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε τελεσίγραφο στο Ιράν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, απειλώντας με πλήρη καταστροφή της χώρας εντός τεσσάρων ωρών εάν δεν συμμορφωθεί.
• Το Ιράν απάντησε ότι θα αντιδράσει με συντριπτικά αντίποινα σε κάθε αμερικανική ή ισραηλινή επίθεση σε πολιτικούς στόχους.
• Οι χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι μια κλιμάκωση θα πλήξει κρίσιμες ενεργειακές και υδροδοτικές υποδομές, προκαλώντας οικονομική ύφεση και κοινωνική κρίση.
• Παρά τις στρατιωτικές επιθέσεις και ζημιές, και οι δύο πλευρές αισθάνονται ότι κερδίζουν, γεγονός που δυσχεραίνει την επίτευξη συμφωνίας ειρήνευσης.
• Οι εχθροπραξίες συνεχίζονται με αεροπορικές επιδρομές και πυραυλικές επιθέσεις, ενώ οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται λόγω της αβεβαιότητας για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ.

Snapshot powered by AI

Με την προθεσμία που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν για να αποδεχτεί τους όρους του να πλησιάζει (στις 3 σήμερα τα ξημερώματα) ο πλανήτης προετοιμάζεται για μια σημαντική κλιμάκωση, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν προειδοποιήσει ότι δεν θα επιδείξουν καμία αυτοσυγκράτηση στις επιθέσεις τους μετά τη λήξη του τελεσιγράφου. Ο Τραμπ απείλησε χθες να εξαλείψει το Ιράν στο σύνολό του , λέγοντας ότι «ολόκληρη η χώρα μπορεί να εξοντωθεί σε μια νύχτα και αυτή η νύχτα μπορεί να είναι αύριο το βράδυ». «Κάθε σταθμός παραγωγής ενέργειας θα τεθεί εκτός λειτουργίας, θα καίγεται, θα εκρήγνυται και δεν θα χρησιμοποιηθεί ποτέ ξανά. Εννοώ πλήρη κατεδάφιση. Θα συμβεί σε διάστημα τεσσάρων ωρών, αν το θέλουμε».

Το Ιράν δήλωσε ότι οποιαδήποτε αμερικανική και ισραηλινή επίθεση σε πολιτικούς στόχους θα απαντηθεί «πολύ πιο συντριπτικά και εκτεταμένα, και οι απώλειες και οι ζημιές του εχθρού από την επιμονή σε αυτή την προσέγγιση θα πολλαπλασιαστούν».

Εάν ο Τραμπ προχωρήσει στην απειλή του, οι χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι το Ιράν θα μπορούσε να εγκαταλείψει κάθε περιορισμό πλήττοντας τις ευάλωτες ενεργειακές υποδομές και τις υποδομές αφαλάτωσης . Ενώ οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ήδη βυθίσει την οικονομία της περιοχής, οι επιθέσεις σε μονάδες αφαλάτωσης θα μπορούσαν να παραλύσουν την παροχή νερού στην περιοχή - μεγάλες πόλεις όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι ή η Ντόχα εξαρτώνται σχεδόν εξ ολοκλήρου από μονάδες αφαλάτωσης για πόσιμο νερό.

Συνολικά, οι μονάδες αφαλάτωσης παρέχουν πόσιμο νερό στο 90% του Κουβέιτ, στο 86% του Ομάν και στο 70% της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με το Associated Press. Από οικονομικής άποψης, η περιοχή του Κόλπου αναμένεται να βυθιστεί σε ύφεση φέτος και να δει συρρίκνωση της τάξης του 0,2%, με το Κατάρ και το Κουβέιτ να υφίστανται τις μεγαλύτερες απώλειες ΑΕΠ, περίπου 13-15%, και να υφίστανται ζημιές που θα μπορούσαν να πάρουν έως και πέντε χρόνια για να αποκατασταθούν.

Και οι δύο πλευρές στοχεύουν στη νίκη

Οι παρατηρητές έχουν σημειώσει ότι τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν πιστεύουν ότι κερδίζουν. Από την πλευρά του Τραμπ, η ηγεσία του Ιράν έχει εκδιωχθεί, ο στρατός έχει πληγεί και οι κρίσιμες υποδομές έχουν καταστραφεί. Σύμφωνα με την κοσμοθεωρία του, το Ιράν δεν έχει κανένα στήριγμα και πρέπει να κάνει μια συμφωνία.

Από την πλευρά του Ιράν, ωστόσο, το καθεστώς συνεχίζει να λειτουργεί και δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια εσωτερική εξέγερση. Καθώς η ιδέα του Ιράν για τη νίκη στον ασύμμετρο πόλεμο είναι αρκετά διαφορετική, αισθάνεται ότι κερδίζει παρά τις ήττες του. Μια τέτοια κατάσταση όπου και οι δύο πλευρές αισθάνονται ότι κερδίζουν είναι ο «μεγαλύτερος εχθρός» μιας συμφωνίας, σημείωσε ο Adrian Blomfield σε άρθρο του στην εφημερίδα Daily Telegraph.

«Αν και οι δύο πλευρές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν, καμία από τις δύο δεν έχει το κίνητρο να κάνει τους συμβιβασμούς που απαιτούνται για να τερματίσει τον πόλεμο... Παρά την στρατιωτική κυριαρχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, και οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ενεργούν σαν να είναι εφικτή η νίκη, καθιστώντας απίθανο ένα διαπραγματευτικό τέλος της σύγκρουσης στο εγγύς μέλλον», σημείωσε.

Ως αποτέλεσμα, η ύστατη προσπάθεια με επικεφαλής το Πακιστάν να φέρει τις δύο πλευρές σε τουλάχιστον μια προσωρινή εκεχειρία φαίνεται να έχει αποτύχει. Σε μία ένδειξη προόδου της τελευταίας στιγμής ωστόσο, ο Ιρανός πρέσβης στο Πακιστάν δήλωσε ότι οι «θετικές και παραγωγικές προσπάθειες» του Ισλαμαμπάντ για τη μεσολάβηση στον τερματισμό του πολέμου «πλησιάζουν σε ένα κρίσιμο, ευαίσθητο στάδιο».

Προηγουμένως το Ιράν είχε απορρίψει την πρόταση των ΗΠΑ, η οποία διαμεσολαβήθηκε από το Πακιστάν, για άμεση κατάπαυση του πυρός και άρση του αποκλεισμού του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «κατέστρεψαν τον δρόμο προς τη διπλωματία» και χαρακτήρισε τις προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας ως «ασυμβίβαστες με τελεσίγραφα και απειλές για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου». Οι προτάσεις προέβλεπαν μια 45ήμερη παύση των επιθέσεων σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.

Η ιρανική απάντηση αποτελούνταν από 10 όρους, όπως ο τερματισμός των συγκρούσεων στην περιοχή, ένα πρωτόκολλο για ασφαλή διέλευση από το Ορμούζ, την άρση των κυρώσεων και την ανοικοδόμηση, ανέφερε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Επικρίσεις και πολιτικές πιέσεις δέχεται ο Τραμπ

Ο Τραμπ εν τω μεταξύ δέχεται έντονες επικρίσεις για την υπόσχεσή του να καταστρέψει το Ιράν εν μία νυκτί. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνέντευξης Τύπου ότι θα βομβάρδιζε το έθνος τόσο σκληρά που θα το έστελνε πίσω στην «Λίθινη Εποχή» καταστρέφοντας όλους τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις γέφυρες σε μόλις τέσσερις ώρες.

Ακόμη και οι υποστηρικτές του είπαν ότι η συνέντευξη Τύπου ήταν μια από τις «πιο τρελές» μέχρι σήμερα του Αμερικανού προέδρου, καθώς ο ο ίδιος απέρριψε τα ερωτήματα ότι η υπόσχεσή του να καταστρέψει τους ιρανικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας θα συνιστούσε εγκλήματα πολέμου, λέγοντας ότι «καθόλου» δεν ανησυχεί για την προοπτική αυτή. Ο απεσταλμένος του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη ωστόσο δήλωσε ότι η απειλή του Τραμπ για χτύπημα αποτελεί «άμεση υποκίνηση τρομοκρατίας και παρέχει σαφείς ενδείξεις πρόθεσης διάπραξης εγκλημάτων πολέμου βάσει του διεθνούς δικαίου». Η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει «παραισθήσεις».

Οι επικριτές χαρακτήρισαν ολόκληρη τη συνέντευξη Τύπου ως μια από τις «πιο ασυνάρτητες» μέχρι σήμερα, με την προσωπικότητα του YouTube και κωμικό Τζίμι Ντορ να επιτίθεται στην αφήγησή του για τη διάσωση του Αμερικανού πιλότου. «Το να προσποιούμαστε ότι η κατάρριψη ενός μαχητικού αεροσκάφους από έναν στρατό, το οποίο ο Τραμπ χαρακτήρισε "εντελώς αποδεκατισμένο", ως νίκη είναι καθαρό σόου κλόουν». Ένας άλλος σχολιαστής είπε: «Αυτή ήταν μια από τις πιο τρελές συνεντεύξεις Τύπου που έχει δώσει ποτέ ο Τραμπ. Απόλυτη κωμωδία».

Ο βετεράνος του στρατού Κλέι Χάρμον μίλησε επίσης για «απόλυτη τρέλα» στο X. «Ο Τραμπ μόλις είπε στο Ιράν να ανοίξει τα Στενά ή θα αντιμετωπίσει βομβαρδισμούς την Τρίτη. Χωρίς μεσολαβητές. Χωρίς συνέντευξη Τύπου. Απευθείας από τον πρόεδρο. Πότε είχαμε τελευταία φορά έναν πρόεδρο σαν κι αυτόν;» είπε . Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε ότι είχε ήδη «δοκιμάσει» αυτή τη στρατηγική, καυχώμενος ότι πρόσφατα διέταξε την καταστροφή της μεγαλύτερης γέφυρας του Ιράν σε μόλις δέκα λεπτά για να «επιβάλει συμμόρφωση» όταν οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε τέλμα.

Συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι εχθροπραξίες

Νωρίς την Τρίτη, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε ένα κύμα αεροπορικών επιδρομών με στόχο υποδομές της ιρανικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη και σε άλλες περιοχές. Χρησιμοποιούσε συστήματα αεράμυνας για την αναχαίτιση πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν.

Το Ισραήλ εξέδωσε επίσης προειδοποίηση με την οποία καλεί τους Ιρανούς να αποφεύγουν τα τρένα και να παραμένουν μακριά από τους σιδηροδρόμους μέχρι το βράδυ της Τρίτης. «Η παρουσία σας στα τρένα και κοντά σε σιδηροδρομικές γραμμές θέτει σε κίνδυνο τη ζωή σας», έγραψε ο στρατός στον περσικό λογαριασμό του στο X.

Η Σαουδική Αραβία αναχαίτισε βαλλιστικούς πυραύλους προς την ανατολική της περιοχή, με τα συντρίμμια να πέφτουν κοντά σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας, χωρίς να διευκρινίσει ποιος εκτόξευσε τους βλήματα. Το βασίλειο έχει δεχθεί επίθεση από εκατοντάδες ιρανικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι περισσότεροι από τους οποίους αναχαιτίστηκαν, δήλωσαν οι αρχές.

Το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέδωσαν ταυτόχρονες προειδοποιήσεις δημόσιας ασφάλειας την Τρίτη, ενώ η γέφυρα που συνδέει τη Σαουδική Αραβία με το Μπαχρέιν έκλεισε για λίγο ως προληπτικό μέτρο μετά από προειδοποιήσεις.

Ο αναπληρωτής υπουργός Αθλητισμού του Ιράν, Αλιρεζά Ραχίμι, κάλεσε καλλιτέχνες και αθλητές να σχηματίσουν ανθρώπινες αλυσίδες σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας σε όλη τη χώρα την Τρίτη. «Θα σταθούμε χέρι-χέρι για να πούμε: Η επίθεση στις δημόσιες υποδομές είναι έγκλημα πολέμου».

Ανεβαίνει ξανά το πετρέλαιο

Οι τιμές του πετρελαίου κυμαίνονταν γύρω στα 110 δολάρια ανά βαρέλι καθώς πλησίαζε η προθεσμία του Τραμπ και οι προοπτικές για το επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός βασικού παγκόσμιου σημείου διαμετακόμισης πετρελαίου που έχει πυροδοτήσει ανησυχίες για τον πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο, ήταν ελάχιστες. Το Ορμούζ που καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού με πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχει αποδειχθεί ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για την Τεχεράνη, το οποίο διστάζει να εγκαταλείψει.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent αυξήθηκαν κατά 1% στα 111,53 δολάρια το βαρέλι, έχοντας αυξηθεί πάνω από 50% από την έναρξη του πολέμου, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου West Texas Intermediate των ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 0,8% στα 113,31 δολάρια.

Ο Τραμπ αντιμετωπίζει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό, καθώς το Ιράν αποδείχθηκε σκληρότερος αντίπαλος από ό,τι είχε προβλέψει στην αρχή της σύγκρουσης, η οποία, όπως είπε, είχε ως στόχο να εμποδίσει τη χώρα να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα και να αναπτύξει πυραύλους. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή στον πόλεμο, ανάμεσά τους πάνω από 3.546 στο Ιράν, σύμφωνα με την αμερικανική ομάδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, και σχεδόν 1.500 στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει στοχεύσει την υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ.

Διαβάστε επίσης