Στέιτ Ντιπάρτμεντ: ΗΠΑ και Κίνα κατά της επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ
Η δήλωση του υπουργείου Εξωτερικών έρχεται πριν τη σύνοδο κορυφής Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο
ΣΤΕΝΑ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ – 11 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ: Δορυφορική εικόνα από τα Στενά του Ορμούζ, του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου διαύλου μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα. Το κρίσιμο αυτό ενεργειακό πέρασμα διακινεί σχεδόν το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 25% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου. Μεταξύ των βασικών εξαγωγέων που χρησιμοποιούν τα Στενά περιλαμβάνονται η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. (Φωτογραφία: Gallo Images/Orbital Horizon/Copernicus Sentinel Data 2025)
Ανώτεροι Αμερικανοί και Κινέζοι αξιωματούχοι συμφωνούν ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιτρέπεται να επιβάλλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, ανέφερε την Τρίτη το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters, σε μια ένδειξη ότι οι δύο χώρες επιχειρούν να βρουν κοινό έδαφος στις προσπάθειες άσκησης πίεσης προς το Ιράν ώστε να εγκαταλείψει τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Η δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έρχεται ενόψει της κρίσιμης συνόδου μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ αργότερα αυτή την εβδομάδα, όπου το ζήτημα του ελέγχου του Ιράν στα Στενά θα βρίσκεται στην ατζέντα.
Το σχεδόν πλήρες κλείσιμο της ζωτικής σημασίας εμπορικής αρτηρίας από το Ιράν μετά τις κοινές ισραηλινοαμερικανικές αεροπορικές επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου έχει προκαλέσει σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι και ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν το θέμα σε τηλεφωνική επικοινωνία τον Απρίλιο.
«Συμφώνησαν ότι καμία χώρα ή οργάνωση δεν μπορεί να επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια για τη διέλευση από διεθνείς θαλάσσιες οδούς όπως τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Τόμι Πίγκοτ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν είχε μέχρι τώρα δημοσιοποιήσει επίσημη ενημέρωση για την επικοινωνία, σε απόκλιση από τη συνήθη πρακτική του.
Η κινεζική πρεσβεία δεν αμφισβήτησε την αμερικανική εκδοχή της συνομιλίας, δηλώνοντας ότι ελπίζει όλες οι πλευρές να συνεργαστούν για την αποκατάσταση της κανονικής ναυσιπλοΐας στα Στενά, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Η διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και η διασφάλιση της ανεμπόδιστης διέλευσης εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον της διεθνούς κοινότητας», δήλωσε ο εκπρόσωπος της πρεσβείας Λιου Πενγκγιού στο Reuters.
Η Τεχεράνη έχει απαιτήσει το δικαίωμα επιβολής τελών στα εμπορικά πλοία ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, ενώ ο Τραμπ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε να επιβάλουν και οι ίδιες τέλη διέλευσης είτε να συνεργαστούν με το Ιράν στη συλλογή διοδίων. Μετά τις αντιδράσεις στο εσωτερικό και διεθνώς, ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε ότι ο Τραμπ επιθυμεί το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς περιορισμούς.
Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει να αναφερθούν άμεσα στο θέμα των διοδίων, παρότι καταδικάζουν τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
«Κανονική και ασφαλής διέλευση»
Δύο πηγές με γνώση της επικοινωνίας Ουάνγκ–Ρούμπιο ανέφεραν ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έθεσε το ενδεχόμενο κινεζικά πλοία να κληθούν να πληρώσουν τέλη διέλευσης, κίνηση που, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στόχευε στο να ενθαρρύνει το Πεκίνο να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη για τον τερματισμό της κρίσης.
Η Κίνα διατηρεί στενές σχέσεις με το Ιράν και παραμένει μεγάλος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Ο Τραμπ πιέζει το Πεκίνο να αξιοποιήσει την επιρροή του ώστε η Τεχεράνη να προχωρήσει σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Σε μεταγενέστερη συνάντησή του με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, ο Ουάνγκ δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα συμμερίζεται την «κοινή ανησυχία για την αποκατάσταση της κανονικής και ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών», επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι η Κίνα στηρίζει το Ιράν «στη διαφύλαξη της εθνικής του κυριαρχίας και ασφάλειας».
Η Κίνα άσκησε βέτο τον περασμένο μήνα σε αμερικανικά υποστηριζόμενο ψήφισμα του ΟΗΕ που καλούσε τα κράτη να συνεργαστούν για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο ήταν μεροληπτικό εις βάρος του Ιράν. Αυτό οδήγησε τον Αμερικανό πρεσβευτή στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, να κατηγορήσει το Πεκίνο ότι ανέχεται το Ιράν να «κρατά την παγκόσμια οικονομία υπό την απειλή όπλου».
Η Ουάσιγκτον, μαζί με το Μπαχρέιν, έχει συντάξει νέο σχέδιο ψηφίσματος στον ΟΗΕ που απαιτεί από το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις και την τοποθέτηση ναρκών στα Στενά, ωστόσο διπλωμάτες εκτιμούν ότι και αυτό πιθανότατα θα προσκρούσει σε κινεζικό και ρωσικό βέτο.
Το σχέδιο ψηφίσματος ζητά επίσης τον τερματισμό «των προσπαθειών επιβολής παράνομων διοδίων» στα Στενά.
Παράλληλα, η Κίνα έχει δώσει εντολή στις εταιρείες της να μην συμμορφωθούν με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων για αγορές ιρανικού αργού πετρελαίου — μέτρα που στόχο έχουν να απομονώσουν και να πιέσουν την Τεχεράνη.
Διαβάστε επίσης
