Συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Σκόπιμα ασαφές το κείμενο και δεν περιλαμβάνει τις ανεπίσημες δεσμεύσεις
Η διατύπωση στο κείμενο της συμφωνίας είναι σκόπιμα ασαφής προκειμένου να δώσει στο Ιράν την δυνατότητα να το εμφανίσει ως θετική εξέλιξη στο εσωτερικό της χώρας
Snapshot
- Το κείμενο της συμφωνίας ΗΠΑ
- Ιράν είναι σκόπιμα ασαφές για να επιτρέψει στο Ιράν να το παρουσιάσει θετικά στο εσωτερικό του.
- Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει τις ανεπίσημες δεσμεύσεις του Ιράν που έχουν αναληφθεί μέσω παρασκηνιακών διαύλων και έχουν αυξήσει την εμπιστοσύνη των ΗΠΑ.
- Το μνημόνιο προβλέπει άρση κυρώσεων και αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων με βάση την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
- Η συμφωνία επιτρέπει στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα άμεσα μετά την υπογραφή, με απαλλαγές από κυρώσεις υπό όρους.
- Το Ιράν δεσμεύεται γενικά να μην κατασκευάσει πυρηνικά όπλα, όπως και στη συμφωνία του 2015, ενώ οι ΗΠΑ θα επιβλέπουν την καταστροφή ουρανίου μέσω συντονισμού με τον ΔΟΑΕ.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προσπαθούν να δημοσιοποιήσουν γρήγορα το κείμενο της συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται κριτική στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Παράλληλα υποβαθμίζουν τη σημασία των συγκεκριμένων διατυπώσεων του εγγράφου.
Όπως δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι στο CNN το κείμενο της συμφωνίας είναι εξαιρετικά ασαφές, με κύριο σκοπό τη δημιουργία ενός πιο ευνοϊκού κλίματος για τις επικείμενες, άκρως τεχνικές συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν που θα ακολουθήσουν.
Πρόσθεσαν ότι το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί στο να δώσει στο Ιράν τη δυνατότητα να προωθήσει τη συμφωνία στο εσωτερικό του κοινό.
Επιπλέον, οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το κείμενο του μνημονίου κατανόησης, το οποίο, όπως δήλωσε ο Τζέι Ντι Βανς στο CNN τη Δευτέρα, έχει έκταση μιάμιση σελίδα, δεν αντανακλούσε κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν έναντι των ΗΠΑ μέσω παρασκηνιακών διαύλων, οι οποίες τους δημιούργησαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για να υπογράψουν τη συμφωνία.
«Ο κόσμος δεν πρέπει να δίνει υπερβολική σημασία στη διατύπωση του μνημονίου», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, περιγράφοντας τη συμφωνία ως «πολιτικό έγγραφο».
«Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία από το ίδιο το κείμενο είναι οι αμοιβαίες συνεννοήσεις που έχουμε, και γι’ αυτό είναι σημαντικό να το ολοκληρώσουμε, ώστε να δημιουργήσουμε το κατάλληλο κλίμα για να συζητήσουμε όλα αυτά τα θέματα, διότι ουσιαστικά προβλέπει ότι θα άρουμε τις κυρώσεις, θα συνάψουμε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα και θα ξεπαγώσουμε τα κεφάλαια (σ.σ. του Ιράν)», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Και συνέχισε: «Όμως, θα άρουμε τις κυρώσεις, όπως γνωρίζετε, με βάση την πρόοδο που θα σημειωθεί. Θα αποδεσμεύσουμε τα κεφάλαια μόλις συμφωνήσουμε στους μηχανισμούς για να το πράξουμε». Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η ομάδα διαπραγματευτών του Αμερικανού προέδρου «διατύπωσε κείμενο που επιτρέπει (στο Ιράν) να πει ό,τι χρειάζεται να πει για λόγους εσωτερικής πολιτικής».
Ωστόσο, αυτή η δυναμική ενέχει τον κίνδυνο σοβαρής αντίδρασης εναντίον της κυβέρνησης Τραμπ στις ΗΠΑ. Οι αξιωματούχοι εργάζονται εδώ και μήνες για να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν, επιδιώκοντας να τερματίσουν έναν βαθιά αντιδημοφιλή πόλεμο χωρίς σαφή τελικό στόχο, ο οποίος έχει οδηγήσει τις τιμές της βενζίνης στα ύψη. Ήδη, οι συντηρητικοί σκληροπυρηνικοί των ΗΠΑ απαιτούν να δουν το πλαίσιο της συμφωνίας, καθώς έχουν την υποψία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και η κυβέρνησή του έκαναν υπερβολικές παραχωρήσεις στο όνομα του τερματισμού του πολέμου.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στέκεται δίπλα στον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αριστερά, και στον Καναδό Πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, στο κέντρο, κατά τη διάρκεια ενός γεύματος εργασίας με ηγέτες της G7 και της Μέσης Ανατολής στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας, την Τρίτη 16 Ιουνίου 2026.
Pool Reuters via APΤι έχει μείνει εκτός του κειμένου της συμφωνίας
Το κείμενο της συμφωνίας δεν περιγράφει με συγκεκριμένες λεπτομέρειες ποιες δεσμεύσεις έχει αναλάβει το Ιράν όσον αφορά τα αποθέματά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, σύμφωνα με πρόσωπο που είδε το κείμενο και το περιέγραψε στο CNN. Ωστόσο ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι έχουν επιμείνει ότι οι ΗΠΑ θα επιβλέπουν την καταστροφή του ουρανίου.
Αντ' αυτού, η συμφωνία αναφέρει σε γενικές γραμμές ότι το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα», μια δέσμευση που η Τεχεράνη είχε αναλάβει και στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 με την κυβέρνηση Ομπάμα.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι το Ιράν έχει μεταφέρει «μέσω παρασκηνιακών διαύλων» στις ΗΠΑ ότι θα προσφέρει τις παραχωρήσεις που επιδιώκει η κυβέρνηση Τραμπ. Αυτό περιλαμβάνει τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην καταστροφή των εμπλουτισμένων υλικών επί τόπου, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι μια τέτοια παραχώρηση δεν αναφέρεται ρητά στο κείμενο.
Αντίθετα, το κείμενο περιγράφει με κάποια λεπτομέρεια τις οικονομικές ελαφρύνσεις που μπορεί να αναμένει το Ιράν εάν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να αξιοποιήσει στο μέλλον ένα αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Βανς έχουν επιμείνει ότι το ταμείο δεν θα χρηματοδοτηθεί με αμερικανικά δολάρια.
Το κείμενο είναι λιγότερο σαφές όσον αφορά την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, αναφέροντας μόνο ότι θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν «πλήρως διαθέσιμα» όταν σημειωθεί πρόοδος κατά τη διάρκεια περαιτέρω γύρων διαπραγματεύσεων, χωρίς να προσδιορίζεται χρονοδιάγραμμα.
Η συμφωνία ορίζει επίσης ότι το Ιράν θα μπορεί να πωλεί το πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα του αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, και ότι οι ΗΠΑ θα εκδώσουν απαλλαγές από τις κυρώσεις ώστε να του επιτραπεί να αποκομίσει οικονομικό όφελος από τις πωλήσεις.
Ερωτηθείς σχετικά με τις εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ χαρακτήρισε τη συμφωνία «βασισμένη στην απόδοση» και δήλωσε ότι το Ιράν «θα έχει πρόσβαση στα οφέλη του Μνημονίου Συνεργασίας μόνο εάν τηρήσει όλα τα σημεία που συμφώνησε — συμπεριλαμβανομένης της αποχής από την κατασκευή πυρηνικών όπλων, της εξουδετέρωσης του εμπλουτισμένου υλικού του και της μη παρεμπόδισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ».
Αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν δημοσιοποιήσει το κείμενο της συμφωνίας, αντίγραφα της συμφωνίας κυκλοφορούν μεταξύ Ευρωπαίων και άλλων αξιωματούχων της G7 που έχουν συγκεντρωθεί στη Γαλλία για τη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των 7 αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με πρόσωπο που είναι ενήμερο για τις συζητήσεις. Οι ηγέτες έχουν ασκήσει πίεση στον Τραμπ για να διευκρινίσει ορισμένα σημεία κατά τη διάρκεια των συναντήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο αλπικό θέρετρο Évian-les-Bains.
Διαβάστε επίσης
