Μερτς: «Η νίκη του ΑfD προκαλεί τεκτονικό σεισμό στο κομματικό μας σύστημα»
Ο Φρίντριχ Μερτς αντιμετωπίζει πιέσεις μετά την ήττα του κόμματός του από την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) στις περιφερειακές εκλογές στο κρατίδιο τη;ς Σαξονίας-Άνχαλτ.. Η νίκη του έχει κλονίσει το κυβερνών CDU, «στα θεμέλιά του» και σηματοδοτεί την ανάγκη για ριζική αναθεώρηση, διεμήνησε ο Γερμανός καγκελάριος
Snapshot
- Η ήττα του CDU από το ακροδεξιό AfD στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ κλονίζει το κόμμα και απαιτεί ριζική αναθεώρηση της πολιτικής του.
- Ο Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα ως «δραματική ήττα» και απορρίπτει κάθε συνεργασία με το AfD, που στοχεύει στην καταστροφή της CDU.
- Το AfD έλαβε το 43,8% των ψήφων, υπερδιπλασιάζοντας την επιρροή του και ενισχύοντας τη θέση του στην ανατολική Γερμανία, με πιθανότητα να ηγηθεί τοπικής κυβέρνησης.
- Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε το 77,8%, με το AfD να κινητοποιεί πολλούς προηγούμενους απούσες ψηφοφόρους.
- Ο σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας στη Σαξονία-Άνχαλτ είναι αβέβαιος, καθώς το AfD μπορεί να κυβερνήσει είτε με το ακροαριστερό BSW είτε να εξασφαλίσει πλειοψηφία μέσω μετακινήσεων βουλευτών από άλλα κόμματα.
Έντονες πιέσεις δέχεται α ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, στον απόηχο της εκλογικής ήττας του κόμματός του από την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD). Το αποτέλεσμα των περιφερειακών εκλογών ανοίγει τον δρόμο για τον σχηματισμό της πρώτης ακροδεξιάς τοπικής κυβέρνησης στη χώρα μετά τη ναζιστική περίοδο.
«Αυτό συνταράσσει το κόμμα μας έως τα θεμέλιά του. Δεν μπορούμε απλά να συνεχίσουμε όπως πριν, ούτε εγώ, ούτε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γερμανός καγκελάριος στην πρώτη του δήλωση μετά το αποτέλεσμα των εκλογών. Ο Φρίντριχ Μερτς συνέχισε λέγοντας πως: «Έχουμε ένα ισχυρό Σύνταγμα, έχουμε όλα τα μέσα που απαιτούνται για να υπερασπιστούμε το Σύνταγμα απέναντι σε μια ακροδεξιά περιφερειακή κυβέρνηση. Όμως βιώνουμε έναν τεκτονικό σεισμό στο κομματικό μας σύστημα».
Σε μια κίνηση αυτοκριτικής, ο πρόεδρος του CDU χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα ως μια «δραματική ήττα» και μια «βαθιά τομή» για το κόμμα του, αναγνωρίζοντας ότι το πολιτικό τοπίο είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολο. Ο Μερτς παραδέχθηκε ανοιχτά ότι το κόμμα του απέτυχε να βρει δίαυλο επικοινωνίας με τους πολίτες, τονίζοντας ότι από την προεκλογική τους εκστρατεία έλειψε η συναισθηματική σύνδεση με την κοινωνία και ότι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Στη συνέχεια, έκανε έκκληση για ενότητα στο εσωτερικό του κόμματος. «Θα το καταφέρουμε μόνο εάν μιλήσουμε ανοιχτά για τα προβλήματα στον ηγετικό κύκλο», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το κόμμα πρέπει να παραμείνει ενωμένο. Κάθε στέλεχος, όπως είπε, θα πρέπει να έχει επίγνωση «ότι με δημόσιες δηλώσεις που στρέφονται εναντίον του κόμματος» προκαλεί ζημιά στη CDU.
Σε ό,τι αφορά το AfD, ο Μερτς ήταν ξεκάθαρος. Στόχος του κόμματος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η «πλήρης καταστροφή της CDU» ως εκ τούτου, «δεν μπορεί να υπάρξει καμία συνεργασία» με την ακροδεξιά. Το AfD, το οποίο έχει χαρακτηριστεί από την υπηρεσία εγχώριων πληροφοριών της Γερμανίας ως εξτρεμιστική ομάδα σε ορισμένες περιοχές της χώρας, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία στις εκλογές της Κυριακής στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Ενώ οι εκλογές της Κυριακής όμως ήταν περιφερειακές, έχουν σημαντικές εθνικές επιπτώσεις. Ο Μερτς είχε ορκιστεί να αποδυναμώσει το AfD όταν ανέλαβε την εξουσία, και το εκλογικό αποτέλεσμα δείχνει ότι δεν μπόρεσε να τηρήσει αυτή την υπόσχεση. Η νίκη του AfD προσθέτει έναν ακόμη πονοκέφαλο στη Γερμανία και τον Μερτς, αποδυναμώνοντας την προσοχή τους από τα μεγάλα ευρωπαϊκά ζητήματα. Η Ευρώπη καλείται ήδη να διαχειριστεί την επιθετική στάση της Ρωσίας προς την Ουκρανία, πιθανές ενέργειες δολιοφθοράς εναντίον του ΝΑΤΟ, καθώς και τις δύσκολες σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ
Από εδώ και πέρα ξεκινούν δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Ο υποψήφιος του AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, διατηρεί τον στόχο του να γίνει ο πρώτος ακροδεξιός πρωθυπουργός σε γερμανικό κρατίδιο. «Σας λέω σήμερα ότι πρέπει να πάρουμε πίσω την παλιά, ασφαλή και όμορφη Γερμανία μας. Το αποδείξαμε αυτό χθες και αυτόν τον δρόμο θα βαδίσουμε τώρα μαζί», δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Βερολίνο τη Δευτέρα.
Αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα πλήττει σοβαρά τον καγκελάριο, στον οποίο επιρρίπτονται ευθύνες για την ιστορική ήττα, καθώς το κόμμα του κυβερνούσε το κρατίδιο τα τελευταία 24 χρόνια. Τα ποσοστά του κεντροδεξιού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) του Μερτς μειώθηκαν στο μισό, ενώ το AfD υπερδιπλασίασε τη δύναμή του. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να δώσει νέα ώθηση στο ακροδεξιό κόμμα ενόψει των επόμενων τοπικών εκλογών που θα γίνουν αργότερα αυτόν τον μήνα. Ο Μερτς αναμένεται να τοποθετηθεί δημόσια αργότερα τη Δευτέρα, μετά τις συναντήσεις που θα έχει με στελέχη του κόμματός του και κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Το AfD, που ξεχωρίζει για τη φιλορωσική του στάση και τις ακραίες θέσεις του κατά των μεταναστών, αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης στο γερμανικό κοινοβούλιο. Η επιρροή του είναι πιο έντονη στην πρώην κομμουνιστική και οικονομικά ασθενέστερη ανατολική Γερμανία, όπου ανήκει και η Σαξονία-Άνχαλτ. Στο κρατίδιο αυτό αναμένονται πλέον σκληρές διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, οι οποίες μπορεί να κρατήσουν μέρες ή και εβδομάδες. Αν το AfD καταφέρει να ηγηθεί τοπικής κυβέρνησης, θα είναι η μεγαλύτερη επιτυχία στα 13 χρόνια της ιστορίας του, εκμεταλλευόμενο τη γενικευμένη οργή των πολιτών για την εθνική κυβέρνηση, η οποία αδυνατεί να δώσει ώθηση στη στάσιμη γερμανική οικονομία .
Ενώ ο Ζίγκμουντ έχει απορρίψει μια κυβέρνηση μειοψηφίας από το AfD, το κόμμα του θα μπορούσε ενδεχομένως να κυβερνήσει με το ακροαριστερό κόμμα BSW. Τα δύο κόμματα μοιράζονται μια φιλορωσική πορεία και αντιτίθενται στη μετανάστευση, αλλά δεν συμφωνούν σε άλλα θέματα. Τη Δευτέρα, ο επικεφαλής υποψήφιος του BSW στις εκλογές, Τόμας Σούλτσε, εξέφρασε για άλλη μια φορά την προθυμία του κόμματός του να βοηθήσει έναν υπουργό-πρόεδρο του AfD να αναλάβει καθήκοντα στο περιφερειακό κοινοβούλιο.
Ο σχηματισμός κυβέρνησης που αποκλείει το AfD θα ήταν εφικτός μόνο εάν όλα τα άλλα κόμματα που εξελέγησαν συνεργάζονταν — CDU, Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Αριστερό Κόμμα και BSW. Ωστόσο, ένας συνασπισμός που θα περιελάμβανε πέντε εταίρους θα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστος, πολύ περίπλοκος και δύσκολος.
Είναι επίσης πιθανό οι νεοεκλεγέντες βουλευτές από άλλα κόμματα να μεταπηδήσουν στο AfD — θα χρειαζόταν μόνο τρία άτομα για να εξασφαλίσει την πλειοψηφία για να κυβερνήσει. «Το καθήκον που έχουμε μπροστά μας είναι μια πολύ σαφής εντολή για τον σχηματισμό κυβέρνησης», δήλωσε ο Ζίγκμουντ, προσθέτοντας ότι το κόμμα του θα απευθυνθεί σε όλες τις άλλες νέες παρατάξεις στο κοινοβούλιο, ακόμη και σε μεμονωμένους νομοθέτες. «Στόχος μας τώρα είναι να οικοδομήσουμε ακριβώς αυτή τη σταθερή πλειοψηφία τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες».
Αυτή δεν είναι η πρώτη εκλογική επιτυχία του AfD, καθώς πριν από δύο χρόνια είχε κερδίσει και στη γειτονική Θουριγγία, χωρίς όμως να καταφέρει να κυβερνήσει, αφού το CDU σχημάτισε κυβέρνηση μειοψηφίας και τα συστημικά κόμματα κράτησαν όρθιο το λεγόμενο «τείχος προστασίας» αποκλείοντας κάθε συνεργασία μαζί του. Το εκλογικό αποτέλεσμα προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις, με τον Έλον Μασκ να δίνει συγχαρητήρια μέσω του X και τον Ούλριχ Ζίγκμουντ να του απαντά στα αγγλικά, προσκαλώντας τον σε μια μελλοντική συνεργασία. Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίευσε τα ποσοστά χωρίς σχόλια στο Truth Social, ενώ ο Ρώσος απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έκανε λόγο για μια ιστορική νίκη της κοινής λογικής απέναντι στις φιλομετανάστευτικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ανάλογα συγχαρητήρια έφτασαν από δεξιά λαϊκιστικά κόμματα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, σε αντίθεση με τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος άσκησε δριμεία κριτική τονίζοντας ότι μόνο ανόητοι ή προδότες θα μπορούσαν να χαίρονται για μια τέτοια εξέλιξη.Στο καθαρά εκλογικό κομμάτι, το AfD θριάμβευσε με 43,8%, υπερδιπλασιάζοντας τα ποσοστά του μέσα σε πέντε χρόνια και αφήνοντας πολύ πίσω το κόμμα του Μερτς που κατέρρευσε στο 17,2%. Οι Σοσιαλδημοκράτες συγκέντρωσαν 9,3%, οι Πράσινοι 8,9%, η Αριστερά 8,6% και το κόμμα BSW μπήκε στην τοπική βουλή με 5,3%.
Η συμμετοχή των πολιτών άγγιξε το εντυπωσιακό 77,8%, γεγονός που δείχνει ότι το AfD κατάφερε να κινητοποιήσει πολλούς ψηφοφόρους που απείχαν στο παρελθόν.Σχολιάζοντας την επόμενη μέρα, η συνεπικεφαλής του κόμματος, Άλις Βάιντελ, δήλωσε ότι οι πολίτες της Σαξονίας-Άνχαλτ έστειλαν ένα ξεκάθαρο μήνυμα αλλαγής, χαρακτηρίζοντας παράλληλα τον Φρίντριχ Μερτς ως τον πιο αντιδημοφιλή καγκελάριο στην ιστορία της χώρας. Η ίδια συμπλήρωσε ότι η κοινωνία γύρισε την πλάτη στα ανοιχτά σύνορα, την παράνομη μετανάστευση, την εγκληματικότητα και την αποτυχημένη ενεργειακή πολιτική των προηγούμενων ετών.
Το AfD είχε κερδίσει κάποτε εκλογές σε κρατίδιο, αλλά τελικά δεν κατάφερε να κυβερνήσει. Αυτό συνέβη πριν από δύο χρόνια στη γειτονική Θουριγγία , όπου ένας κυβερνήτης του CDU ανέλαβε την εξουσία με μια κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά το AfD δεν είχε ακόμη την πλειοψηφία εκεί. Μέχρι στιγμής, τα κυρίαρχα κόμματα της χώρας έχουν τηρήσει το λεγόμενο τείχος προστασίας, που σημαίνει ότι αρνήθηκαν να συνεργαστούν με το AfD.
Ο δισεκατομμυριούχος Έλον Μασκ συνεχάρη το κόμμα για τη νίκη του στις εκλογές με ένα «Μπράβο!» στην διαδικτυακή του πλατφόρμα X.
Ο Siegmund τον ευχαρίστησε αμέσως για την υποστήριξή του, απαντώντας στα αγγλικά: «Αν αναλάβουμε την ευθύνη εδώ, θα χαιρετούσα ιδιαίτερα την ευκαιρία για ισχυρή και εποικοδομητική συνεργασία. Η Γερμανία θα ήταν τότε και πάλι ένα μέρος στο οποίο αξίζει να επενδύσουμε. Με εκτίμηση, από τη Σαξονία-Άνχαλτ!»
Ο Τραμπ δημοσίευσε ένα στιγμιότυπο οθόνης της προεκλογικής προβολής στην πλατφόρμα του «Truth Social» χωρίς κανένα σχόλιο.
Ο Ρώσος προεδρικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ στο X περιέγραψε το αποτέλεσμα των εκλογών ως «ιστορική νίκη για το ρεαλιστικό AfD που θα θέσει υπό έλεγχο τη μετανάστευση». Σε ξεχωριστή ανάρτηση, ο Ντμίτριεφ είπε ότι «το AfD θα αποκαταστήσει τη Γερμανία και την Ευρώπη ηγούμενο της προσέγγισης της κοινής λογικής που οι φιλομετανάστες, πολεμοκάπηλοι πολιτικοί της ΕΕ, που σκέφτονται τον Μπάιντεν, προσπάθησαν να εξαλείψουν».
Οι ηγέτες των δεξιών λαϊκιστικών κομμάτων στην Ισπανία και την Πορτογαλία συνεχάρησαν επίσης το AfD, σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός ήταν επικριτικός. «Στην Πολωνία, μόνο ηλίθιοι ή προδότες θα μπορούσαν να χαρούν για τον θρίαμβο του AfD στη Γερμανία», έγραψε ο Ντόναλντ Τουσκ στο X.
Το AfD κέρδισε το 43,8% των ψήφων, ποσοστό υπερδιπλάσιο σε σχέση με την επίδοσή του πριν από πέντε χρόνια στην περιοχή δυτικά του Βερολίνου.
Αυτό ήταν πολύ μπροστά από το κόμμα του Μερτς, το οποίο συγκέντρωσε 17,2% — χάνοντας περίπου το ήμισυ της υποστήριξής του — και κέρδισε 15 έδρες. Οι κεντροαριστεροί Σοσιαλδημοκράτες συγκέντρωσαν 9,3%, οι Πράσινοι 8,9% και το Αριστερό Κόμμα 8,6%, κερδίζοντας οκτώ έδρες το καθένα.
Το κόμμα BSW πήρε 5,3% και πέντε έδρες.
Η προσέλευση ήταν πολύ υψηλή, στο 77,8%. Το AfD φάνηκε να έχει κερδίσει πολλούς ανθρώπους που δεν ψήφισαν καθόλου πριν από πέντε χρόνια.
Η Άλις Βάιντελ, μία από τις δύο ηγέτες του AfD σε εθνικό επίπεδο, επαίνεσε την προσέλευση και είπε ότι το ισχυρό αποτέλεσμα ήταν ένα σαφές μήνυμα ότι ο λαός της Σαξονίας-Άνχαλτ θέλει αλλαγή.
«Κανένας καγκελάριος στο παρελθόν δεν ήταν τόσο αντιδημοφιλής όσο ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχει γίνει ένα σημαντικό εμπόδιο για την ευημερούσα ανάπτυξη της Γερμανίας», είπε.
«Οι άνθρωποι σε αυτή τη χώρα δεν θέλουν πλέον να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως συνήθως όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, τα ανοιχτά σύνορα, την εκτόξευση των ποσοστών εγκληματικότητας μεταξύ των αλλοδαπών, την άρνηση απελάσεων και μια καταστροφική ενεργειακή πολιτική».