Εκλογές Ισραήλ: Πρώτος χωρίς πλειοψηφία ο Νετανιάχου – Οι 19 αραβικές έδρες κρίνουν την επόμενη μέρα
Συνεχίζεται η καταμέτρηση των ψήφων, ενώ οι πολιτικές διεργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με ανοιχτά τα ενδεχόμενα κυβέρνησης συνεργασίας ή νέας προσφυγής στις κάλπες.
Snapshot
- Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου αναδείχθηκε πρώτος στις εκλογές του Ισραήλ, αλλά χωρίς την πλειοψηφία των 61 εδρών για σχηματισμό κυβέρνησης.
- Τα αραβικά κόμματα σχεδόν διπλασίασαν τις έδρες τους, φτάνοντας συνολικά τις 19, και ενδέχεται να καθορίσουν την επόμενη κυβέρνηση.
- Η αντιπολίτευση διαθέτει 48 έδρες και εξετάζει πιθανές συμμαχίες, αλλά η συνεργασία με αραβικά κόμματα είναι αμφιλεγόμενη και απορρίπτεται από πολλούς ηγέτες.
- Ο Νετανιάχου επιδιώκει να διατηρήσει ενωμένο το δεξιό στρατόπεδο, ενώ συζητείται και η πιθανότητα κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τον Άιζενκοτ.
- Η καταμέτρηση των ειδικών ψηφοδελτίων συνεχίζεται και τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται έως τις 4 Νοεμβρίου, με τον πρόεδρο να ξεκινά τις διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Πρώτος, αλλά χωρίς την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που χρειάζεται για να σχηματίσει νέα κυβέρνηση, αναδεικνύεται ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις ισραηλινές εκλογές. Με καταμετρημένο περίπου το 90% των ψήφων, ο κυβερνητικός συνασπισμός συγκεντρώνει 53 έδρες, έναντι 48 της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, ενώ οι υπόλοιπες 19 κατανέμονται στα δύο αραβικά κόμματα.
Το Λικούντ παραμένει πρώτο κόμμα με 26 έδρες, έναντι 21 του Γιασάρ του Άιζενκοτ. Ωστόσο, ο συνασπισμός Νετανιάχου απέχει οκτώ έδρες από την πλειοψηφία των 61 στην Κνεσέτ, χάνοντας 15 από τις 68 έδρες που διαθέτει στην απερχόμενη Βουλή. Παρά τις απώλειες, ο Νετανιάχου διατηρεί την πρωθυπουργία μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση.
Η συμμετοχή έφτασε το 77,7%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 1999, επιβεβαιώνοντας την ιδιαίτερη σημασία της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν.
Παρά τις απώλειες, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός, επικεφαλής της απερχόμενης κυβέρνησης, η οποία θα συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά της μέχρι τον σχηματισμό νέας.
Οι 19 έδρες των αραβικών κομμάτων και το αδιέξοδο της αντιπολίτευσης
Η μεγαλύτερη έκπληξη προέρχεται από τα αραβικά κόμματα, τα οποία σχεδόν διπλασιάζουν τη δύναμή τους, με την Κοινή Λίστα να εξασφαλίζει, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα, 12 έδρες και το Ράαμ επτά. Μαζί με την αντιπολίτευση συγκεντρώνουν 67 έδρες, αριθμός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυβερνητική αλλαγή. Το εμπόδιο είναι πολιτικό, καθώς οι περισσότεροι αρχηγοί της αντιπολίτευσης έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με αραβικά κόμματα.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, ζητά να αξιοποιηθεί αυτή η πλειοψηφία, ενώ ο Άιζενκοτ συνεχίζει τις επαφές για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Αντίθετα, ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν παραμένει αντίθετος σε μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αραβική στήριξη. Σύμφωνα με ισραηλινά δημοσιεύματα, η αντιπολίτευση εξετάζει ακόμη και την αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ, ώστε να αποκτήσει τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών διαδικασιών.
Από την πλευρά της Κοινής Λίστας, ο Γιούσεφ Τζαμπαρίν έχει δηλώσει έτοιμος να συμβάλει στην απομάκρυνση της σημερινής κυβέρνησης. Αντίστοιχα, ο Άχμαντ Τίμπι έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινοβουλευτικής στήριξης μιας εναλλακτικής κυβερνητικής λύσης.
Οι πρώτες ουσιαστικές επαφές αναμένονται την Πέμπτη. Ο Γκολάν έχει ανακοινώσει συναντήσεις με πολιτικούς αρχηγούς, μεταξύ των οποίων ο Άιζενκοτ και ο Γιαΐρ Λαπίντ, επιδιώκοντας να βρεθεί κοινό έδαφος. Ωστόσο, οι δυσκολίες είναι ήδη ορατές.
Οι κινήσεις Νετανιάχου και ο ρόλος του Τραμπ
Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, επιχειρεί να διατηρήσει ενωμένο το δεξιό και θρησκευτικό στρατόπεδο, παρά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Το βράδυ της Τετάρτης επικοινώνησε με τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και τον υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς. Σύμφωνα με το φιλοκυβερνητικό Channel 14, τους διαβεβαίωσε ότι σκοπεύει να συνεχίσει τη συνεργασία μαζί τους, λέγοντάς τους πως παραμένουν ενωμένοι.
Η παρέμβασή του ήρθε ενώ εντείνονταν οι συζητήσεις για μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, στην οποία θα μπορούσε να συμμετάσχει ο Άιζενκοτ. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα έδινε στον Νετανιάχου τη δυνατότητα να παραμείνει στην εξουσία χωρίς να εξαρτάται από τους σημερινούς ακροδεξιούς εταίρους του.
Ο Μπεν Γκβιρ έχει ήδη προειδοποιήσει τον πρωθυπουργό ότι μια συμφωνία με τον Άιζενκοτ θα αποτελούσε σοβαρό πολιτικό λάθος. Πέρα από τις αντιδράσεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο, όμως, παραμένει αμφίβολο κατά πόσο ο ίδιος ο Άιζενκοτ θα δεχόταν να συνεργαστεί με τον πολιτικό τον οποίο κατηγόρησε προεκλογικά για τις αποτυχίες της 7ης Οκτωβρίου.
Στις διεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης προστίθεται και ο αμερικανικός παράγοντας. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε στηρίξει ανοιχτά τον Νετανιάχου κατά την προεκλογική περίοδο, δήλωσε ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο να παρέμβει στις διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης ενότητας.
Ερωτηθείς από το Axios εάν θα μπορούσε να βοηθήσει στον σχηματισμό μιας τέτοιας κυβέρνησης υπό τον Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι δεν είχε εξετάσει μέχρι τότε την πιθανότητα, αλλά θα ασχοληθεί με το ζήτημα.
Πάντως, Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε στους Times of Israel ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει λάβει απόφαση για παρέμβαση στις ισραηλινές διαπραγματεύσεις. Χαρακτήρισε επίσης πρόωρα και ανακριβή τα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Ουάσιγκτον έχει ήδη καταλήξει σε συγκεκριμένο κυβερνητικό σχήμα που θα επιθυμούσε να δει στο Ισραήλ.
Η αμερικανική στάση συνδέεται και με τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν. Σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο ίδιος και ο Νετανιάχου πρέπει να ολοκληρώσουν όσα έχουν ξεκινήσει απέναντι στην Τεχεράνη, είτε μέσω συμφωνίας είτε με άλλους τρόπους, ενώ συνεχίζονται οι αμερικανικές διαπραγματεύσεις με την ιρανική πλευρά.
Στην καταμέτρηση οι ψήφοι των στρατιωτών – Τι ακολουθεί
Στο μεταξύ, τα ξημερώματα της Πέμπτης άρχισε η καταμέτρηση των ειδικών ψηφοδελτίων, κυρίως των στρατιωτών, που ενδέχεται να επηρεάσουν την τελική κατανομή των εδρών. Τα επίσημα αποτελέσματα αναμένονται έως τις 4 Νοεμβρίου και στη συνέχεια ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα ξεκινήσει τις διαβουλεύσεις για την ανάθεση εντολής σχηματισμού κυβέρνησης. Η εντολή δεν δίνεται υποχρεωτικά στον αρχηγό του μεγαλύτερου κόμματος, αλλά σε εκείνον που θεωρείται πιθανότερο να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη.
Ο πρώτος εντολοδόχος θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημερών. Εάν αποτύχει, προβλέπεται η ανάθεση νέας εντολής και, εφόσον δεν υπάρξει αποτέλεσμα, πρόσθετη κοινοβουλευτική διαδικασία πριν από την προκήρυξη νέων εκλογών.
Μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαβουλεύσεις και να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει στην πρωθυπουργία, με την κυβέρνησή του να ασκεί μεταβατικά τα καθήκοντά της. Το ερώτημα είναι αν οι αντίπαλοί του θα καταφέρουν να συμφωνήσουν σε μια εναλλακτική κυβερνητική λύση ή αν το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση.
