Ισπανία: Θεωρίες συνωμοσίας συνδέουν το Ισραήλ με το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Τολέδο
Μία από τις θεωρίες επιχειρούσε να συνδέσει την Γαλλική εταιρεία που έχει αναλάβει συστήματα σηματοδότησης και ασφάλειας του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου, με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών
Snapshot
- Μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ούρδα, διακινήθηκαν θεωρίες συνωμοσίας που αποδίδουν την ευθύνη στο Ισραήλ, σύμφωνα με την Ομοσπονδία Εβραϊκών Κοινοτήτων της Ισπανίας (FCJE).
- Οι θεωρίες συνωμοσίας περιλαμβάνουν ψευδείς συνδέσεις της εταιρείας Thales Group με ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και υπονοούν σκόπιμη παρέμβαση στην αποτυχία του συστήματος σηματοδότησης.
- Ένα βίντεο τεχνητής νοημοσύνης παρουσίαζε ψευδώς τον πρωθυπουργό Νετανιάχου να απειλεί την Ισπανία, ενώ αναπαράχθηκε σε πολλές γλώσσες.
- Η FCJE καταδίκασε τις θεωρίες αυτές ως αντισημιτικές, καλώντας σε απόρριψή τους και επισημαίνοντας ότι τέτοια ψευδή επιχειρήματα έχουν ιστορικά οδηγήσει σε διώξεις και αποκλεισμό των Εβραίων.
- Παρόμοια κύματα θεωριών συνωμοσίας είχαν προηγηθεί μετά τις μεταναστευτικές ροές στη Θέουτα το καλοκαίρι του 2023, με ευρεία διασπορά αντισημιτικού περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τις θεωρίες συνωμοσίας που διακινήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην περιοχή Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, καταγγέλλει η Ομοσπονδία Εβραϊκών Κοινοτήτων της Ισπανίας (FCJE), κάνοντας λόγο για αντισημιτικές αναφορές που αποδίδουν στο Ισραήλ την ευθύνη για την τραγωδία.
Σύμφωνα με τις αναφορές που επικαλείται η Ομοσπονδία, μετά το δυστύχημα, το οποίο σημειώθηκε στις 28 Οκτωβρίου και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 69 ανθρώπων και τον τραυματισμό περισσότερων από 100, άρχισαν να κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αναρτήσεις και παραποιημένα βίντεο που παρουσίαζαν το Ισραήλ ως υπεύθυνο για τη σύγκρουση των δύο τρένων. Ως αιτία του δυστυχήματος είχε αναφερθεί βλάβη στο σύστημα σηματοδότησης.
Μία από τις αναρτήσεις, η οποία συγκέντρωσε περισσότερες από 100.000 προβολές, επιχειρούσε να συνδέσει την εταιρεία Thales Group, γαλλικό όμιλο που δραστηριοποιείται στον τομέα της άμυνας και της τεχνολογίας και έχει αναλάβει συστήματα σηματοδότησης και ασφάλειας του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου, με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών.
Συγκεκριμένα, γινόταν αναφορά σε υποτιθέμενους δεσμούς της εταιρείας με πρώην μέλη της μονάδας 8200 των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και στην προμήθεια τεχνολογίας προς τις ισραηλινές στρατιωτικές και υπηρεσίες ασφαλείας. Στη συνέχεια, ο συντάκτης της ανάρτησης έθετε ερωτήματα για το πώς ήταν δυνατόν να αποτύχει ένα τόσο εξελιγμένο σύστημα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να είχε προηγηθεί σκόπιμη παρέμβαση από το Ισραήλ.
Βίντεο τεχνητής νοημοσύνης παρουσίαζε τον Νετανιάχου να απειλεί την Ισπανία
Παράλληλα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδόθηκε βίντεο που είχε δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και παρουσίαζε τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, να απειλεί την Ισπανία με διακοπές στην ενεργειακή τροφοδοσία και σιδηροδρομικά δυστυχήματα. Στο βίντεο εμφανιζόταν, μάλιστα, να γράφει τη λέξη «Spain» σε έναν πίνακα.
Το συγκεκριμένο οπτικοακουστικό υλικό ήταν κατασκευασμένο, ωστόσο αναπαράχθηκε ταχύτατα σε περισσότερες από έξι γλώσσες.
Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί ανάρτηση του λογαριασμού Irlandarra, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Jerusalem Post, έχει επανειλημμένα αναρτήσει αντισημιτικό περιεχόμενο. Στην ανάρτηση περιλαμβανόταν πραγματικό βίντεο του Νετανιάχου, το οποίο, ωστόσο, είχε ληφθεί εκτός του πλαισίου στο οποίο επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί.
Το βίντεο είχε καταγραφεί στις 10 Απριλίου 2026, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απαντούσε στην κριτική της ισπανικής κυβέρνησης για τον πόλεμο στη Γάζα. Τότε είχε ανακοινώσει την απομάκρυνση των Ισπανών εκπροσώπων από το κέντρο συντονισμού στην Κιριάτ Γκατ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Δεν προτίθεμαι να επιτρέψω σε καμία χώρα να διεξάγει διπλωματικό πόλεμο εναντίον μας χωρίς να πληρώσει άμεσα το τίμημα».
Ο λογαριασμός συνόδευσε το βίντεο με τη φράση: «Μετά τις απειλές του Νετανιάχου κατά της Ισπανίας, χθες είχαμε ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα με 68 νεκρούς», χρησιμοποιώντας, μάλιστα, εισαγωγικά γύρω από τη λέξη «δυστύχημα». Η συγκεκριμένη ανάρτηση συγκέντρωσε 148.800 προβολές.
Η παρέμβαση της Ομοσπονδίας Εβραϊκών Κοινοτήτων
Την ημέρα του δυστυχήματος, η Ομοσπονδία Εβραϊκών Κοινοτήτων της Ισπανίας είχε εκφράσει τη θλίψη της για την τραγωδία, τονίζοντας ότι συμμετέχει στο πένθος ολόκληρης της χώρας για τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους.
Σε ανακοίνωσή της είχε εκφράσει τη συμπαράστασή της στις οικογένειες των θυμάτων και ευχηθεί ταχεία και πλήρη ανάρρωση στους τραυματίες. Παράλληλα, είχε εξάρει την προσπάθεια των διασωστών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, ζητώντας από την κυβέρνηση πλήρη διαφάνεια στη διερεύνηση των αιτιών του δυστυχήματος και εγγυήσεις για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών.
Μετά τη διάδοση των θεωριών συνωμοσίας, η Ομοσπονδία επανήλθε με νέα ανακοίνωση, προειδοποιώντας ότι οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί ενισχύουν το αντισημιτικό κλίμα και στρέφονται κατά της εβραϊκής κοινότητας της χώρας.
Όπως επισήμανε, οι θεωρίες αυτές προέρχονται από διαφορετικά άκρα του πολιτικού φάσματος, καλώντας τους πολίτες να τις απορρίπτουν και να βασίζονται στις επίσημες πληροφορίες και στα πορίσματα των αρμόδιων ερευνών για τη διαλεύκανση της υπόθεσης.
Η FCJE υπογράμμισε, επίσης, ότι αντίστοιχες θεωρίες, οι οποίες αποδίδουν στο Ισραήλ και στους Εβραίους την ευθύνη για εσωτερικά προβλήματα της Ισπανίας, είχαν εμφανιστεί και μετά τις μεταναστευτικές ροές προς τη Θέουτα το περασμένο καλοκαίρι.
Στην ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία επικαλέστηκε τον ορισμό εργασίας της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA), στον οποίο έχει προσχωρήσει η Ισπανία, σημειώνοντας ότι η απόδοση ευθύνης σε έναν ολόκληρο λαό για τα προβλήματα του κόσμου συνιστά αντισημιτισμό.
Παράλληλα, συνέδεσε τις σημερινές θεωρίες συνωμοσίας με ιστορικές διώξεις κατά των Εβραίων, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν είχαν κατηγορηθεί για τη δηλητηρίαση πηγαδιών, την εξάπλωση της πανώλης, την πρόκληση ξηρασίας και τις οικονομικές κρίσεις.
«Αυτά τα ψεύδη οδήγησαν σε διώξεις, παρενοχλήσεις και κοινωνικό αποκλεισμό των Εβραίων», ανέφερε η Ομοσπονδία, προσθέτοντας ότι παρόμοια φαινόμενα καταγράφονται στην Ισπανία τα τελευταία τρία χρόνια.
Κλείνοντας την ανακοίνωσή της, η FCJE επανέλαβε ότι η σκέψη της εβραϊκής κοινότητας της Ισπανίας βρίσκεται στις οικογένειες των θυμάτων του δυστυχήματος στην Ούρδα, εκφράζοντας τη συμπαράσταση και την αλληλεγγύη της σε μια περίοδο εθνικού πένθους.
