Δεκαπενταύγουστος στα Χανιά: Tα πανηγύρια και τα έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά
Στα Χανιά, ο Δεκαπενταύγουστος τιμάται με θρησκευτική κατάνυξη και παραδοσιακά πανηγύρια
Snapshot
- Οι πιστοί επισκέπτονται εκκλησίες και ξωκκλήσια της Παναγίας, ενώ πολλοί επιστρέφουν στα χωριά τους για οικογενειακές συναντήσεις.
- Τα χωριά καθαρίζονται και ασπρίζονται, ενώ οι μεγαλύτεροι μεταδίδουν παραδοσιακές συνταγές και έθιμα στις νεότερες γενιές.
- Μετά τη λειτουργία ακολουθούν γλέντια με παραδοσιακή μουσική, χορούς και τοπικά φαγητά.
- Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί ευκαιρία συμφιλίωσης και ανανέωσης οικογενειακών και φιλικών δεσμών στην κρητική παράδοση.
Με ιδιαίτερη κατάνυξη αλλά και έντονο γιορτινό χαρακτήρα τιμούν τον Δεκαπενταύγουστο στα Χανιά, όπου η θρησκευτική παράδοση συναντά την κρητική φιλοξενία και τα πατροπαράδοτα πανηγύρια.
Από τα μοναστήρια του Ακρωτηρίου και την Κίσσαμο μέχρι τα Σφακιά, οι εκκλησίες και τα ξωκκλήσια της Παναγίας γεμίζουν με πιστούς, ενώ πολλοί επιστρέφουν στα χωριά τους για να ανάψουν ένα κερί και να ανταμώσουν συγγενείς και φίλους.
Ο Δεκαπενταύγουστος παραμένει μια από τις σημαντικότερες στιγμές του καλοκαιριού για την κρητική ενδοχώρα. Τα χωριά καθαρίζονται και ασπρίζονται, τα σπίτια ανοίγουν για τους επισκέπτες και οι παλαιότερες γενιές μεταφέρουν στους νεότερους συνταγές και μυστικά της παραδοσιακής κουζίνας.
Μετά τη λειτουργία, τη θέση της κατάνυξης παίρνει το γλέντι. Λύρες, λαούτα, τσικουδιά, τοπικά φαγητά και παραδοσιακοί χοροί δημιουργούν το σκηνικό στα δεκάδες πανηγύρια που πραγματοποιούνται σε όλο τον νομό. Συρτός, πεντοζάλι και σούστα δίνουν τον ρυθμό, ενώ τα τραπέζια γεμίζουν συγγενείς, φίλους και επισκέπτες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το στοιχείο της συμφιλίωσης. Στην κρητική παράδοση, το τραπέζι του Δεκαπενταύγουστου θεωρείται ευκαιρία για να ξανασμίξουν άνθρωποι που είχαν απομακρυνθεί και να ανανεωθούν οι δεσμοί οικογένειας και φιλίας.
Πάνω από 30 είναι τα μεγάλα πανηγύρια που πραγματοποιούνται τέτοιες μέρες στα Χανιά με χιλιάδες κόσμου, σε κάθε ένα ξεχωριστά, να τσουγκρίζει τα ποτήρια και να σμίγει στον κύκλο του χορού με συρτό, πεντοζάλι, σούστα και σιγανό. Εκατοντάδες όμως είναι και τα μικρότερα γλέντια και οι εκδηλώσεις που αφορούν, κυρίως, σε τραπεζώματα γνωστών και φίλων με συγγενείς, κουμπάρους και σύντεκνους. «Είναι κάτι που μοιάζει με ευλογία που μας ξεσηκώνει και μας ενεργοποιεί, μας ξυπνάει και μας δείχνει την αλήθεια της ζωής, που δεν είναι άλλη από τη συντροφιά και τη συμπόρευση», αναφέρει ο Ιωσήφ Χιωτάκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Οι Κρητικοί στα Χανιά και σε κάθε χωριό ξεχωριστά τιμούν την Παναγιά, την Κοίμησή της και τον ρόλο της, ο οποίος είναι παρηγορητικός, προστατευτικός, και όπως λέει και η μαντινάδα, Χρόνια Πολλά και υγιή κι η Παναγιά μαζί σας / κι απίκρατη... μόνο χαρές, γεμάτη η ζωή σας», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Χιωτάκης.
«Αυτός είναι και ο λόγος που αμέσως μετά τον Μεγάλο Εσπερινό της παραμονής και τη λειτουργία ανήμερα της Παναγίας τα γλέντια και τα πανηγύρια μοιάζουν με λαϊκό ξεσηκωμό. Είναι τα τραπεζώματα παράλληλα εκείνες τις δύο μέρες, 14 και 15 του Αυγούστου, που μαλωμένοι ανθρώποι μεταξύ τους τα ξαναβρίσκουν, παρεξηγημένοι άνθρωποι μονιάζουν και το φαγητό στο τραπέζι γίνεται αντίδωρο της αγάπης και της συγχώρεσης», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αγρότης από τον Ομαλό, Μανόλης Δασκαλάκης ο οποίος μας καλεί όλους στη Γιορτή Τσικουδιάς, στη Λίμνη Κυδωνίας.
«Το αντάμωμα των γενεών, η επανένωση φίλων και συγγενών που φτάνουν στα Χανιά για να ανάψουν ένα κερί στην Παναγιά του χωριού τους και να πιούν ένα κρασί με τους δικούς τους, η αναζωογόνηση της ενδοχώρας, το ξύπνημα της πίστης που τελικά τόσο ανάγκη έχουμε όλοι μας κι ας μην το μαρτυράμε και η υπόσχεση, πως, και πάλι του χρόνου εδώ θα είμαστε, είναι η ανεκτίμητη αξία του τόπου αυτού και των ανθρώπων του», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, Σοφία Μαλανδράκη, από τον Πλατανιά Χανίων.
