Κολυδάς: Τα «καύματα του Αυγούστου» - Το φαινόμενο που ήταν γνωστό από την αρχαιότητα
Οι μεγάλες ζέστες αυτής της εποχής ήταν γνωστές από την αρχαιότητα
Snapshot
- Τα «καύματα του Αυγούστου» είναι ένα φαινόμενο γνωστό από την αρχαιότητα και σχετίζεται με τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.
- Οι αρχαίοι Έλληνες συνέδεαν τα καύματα με το άστρο Σείριο, πιστεύοντας ότι ενίσχυε τη θερμότητα του Ήλιου, αν και αυτή η εξήγηση δεν έχει επιστημονική βάση.
- Ιστορικές μαρτυρίες αναφέρουν ότι στην αρχαία Αθήνα οι κάτοικοι εγκατέλειπαν τις πόλεις για την εξοχή, όπως η Κηφισιά, κατά τις θερμές ημέρες του Αυγούστου.
- Η αίσθηση δυσφορίας το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου μπορεί να οφείλεται στην αύξηση της σχετικής υγρασίας όταν εξασθενούν τα μελτέμια, όχι μόνο στην υψηλή θερμοκρασία.
- Η ύπαρξη παραδοσιακών καυσώνων δεν αναιρεί τις σύγχρονες επιστημονικές μελέτες για τις αλλαγές στη συχνότητα, ένταση και διάρκεια των θερμών επεισοδίων λόγω κλιματικής μεταβολής.
Για τα «καύματα», δηλαδή τις υψηλές θερμοκρασίες, του Αυγούστου έκανε ανάρτηση ο Θοδωρής Κολυδάς, το πρωί της Παρασκευής, εξηγώντας πως πρόκειται για ένα φαινόμενο που υπάρχει από την αρχαιότητα.
«Υπάρχουν ορισμένα πράγματα στη Μετεωρολογία που μπορεί να αλλάζουν σε ένταση, συχνότητα ή διάρκεια, αλλά δεν γεννήθηκαν στις μέρες μας», αναφέρει αρχικά ο μετεωρολόγος και πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, μιλώντας για τα περίφημα «καύματα» του Αυγούστου.
Και εξηγεί πως «οι μεγάλες ζέστες αυτής της εποχής ήταν γνωστές από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι μιλούσαν για τα «κυνικά καύματα», συνδέοντάς τα με την εμφάνιση του Σείριου, του λαμπρότερου άστρου του Μεγάλου Κυνός. Πίστευαν μάλιστα ότι η ακτινοβολία του προστίθετο σε εκείνη του Ήλιου και ενίσχυε τη θερινή ζέστη. Η εξήγηση φυσικά δεν έχει επιστημονική βάση, αλλά η ίδια η παρατήρηση των πολύ θερμών ημερών ήταν πραγματική και είχε περάσει στη γλώσσα και στην καθημερινή ζωή».
Και προσθέτει: «Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αναφορά του Αύλου Γέλλιου στις «Αττικές Νύκτες». Ο Ηρώδης ο Αττικός συνήθιζε να εγκαταλείπει το θερμό άστυ και να καταφεύγει στην εξοχική του έπαυλη στην Κηφισιά, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες κατά τα καύματα του Αυγούστου και των αρχών του φθινοπώρου. Αιώνες αργότερα, ο Δημήτριος Αιγινήτης επανέφερε αυτές τις ιστορικές μαρτυρίες στο μνημειώδες έργο του για το κλίμα της Ελλάδας».
«Υπάρχει μάλιστα και μια ενδιαφέρουσα αθηναϊκή λεπτομέρεια», συμπληρώνει και εξηγεί: «Προς το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου, όταν τα μελτέμια συχνά εξασθενούν, μπορεί να αυξηθεί η σχετική υγρασία. Έτσι, ακόμη και χωρίς ακραίες θερμοκρασίες, η αίσθηση δυσφορίας γίνεται εντονότερη. Το αυγουστιάτικο «κάμα» επομένως δεν περιγράφει πάντοτε μόνο το ύψος της μέγιστης θερμοκρασίας, αλλά και τη συνολική αίσθηση της ζέστης».
Για να καταλήξει: «Το ότι υπήρχαν καύσωνες και στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι το κλίμα δεν μεταβάλλεται. Σήμερα εξετάζουμε επιστημονικά αν τα θερμά επεισόδια γίνονται συχνότερα, εντονότερα ή μεγαλύτερης διάρκειας και πώς μεταβάλλονται οι νυχτερινές θερμοκρασίες και η θερμική καταπόνηση.Άλλο όμως αυτό και άλλο να παρουσιάζουμε κάθε αυγουστιάτικη ζέστη σαν κάτι πρωτόγνωρο.
Τα καύματα του Αυγούστου έχουν πολύ παλιά ιστορία. Τόσο παλιά, ώστε πριν από σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια οι Αθηναίοι είχαν ήδη βρει τη δική τους λύση: όταν ζέσταινε πολύ το άστυ, όσοι μπορούσαν… ανέβαιναν στην Κηφισιά».
