Αλβανία: Το σχέδιο Ράμα για την καρατόμηση των ελληνικών περιουσίων και η σκιά Κούσνερ

Τα σοβαρά επεισόδια που εκτυλίχθηκαν τις τελευταίες ημέρες στα βορειότερα ελληνόφωνα χωριά της Αλβανίας, τη Νάρτα και το Σβερνέτσι, δεν αποτελούν μεμονωμένη, τοπική διαμάχη για μερικά στρέμματα γης. Είναι το τελευταίο επεισόδιο της εσκεμμένης ασάφειας γύρω από το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ελληνικών περιουσιών, που συντηρείται τα τελευταία 35 χρόνια και έχει μπει στο στόχαστρο στρατηγικών επενδυτών οι οποίοι, με τη στήριξη της κυβέρνησης Ράμα, έχουν ως στόχο την τουριστική ανάπτυξη περιοχών-φιλέτων.

Η πρόσφατη παρουσίαση των επίσημων μακετών για την τουριστική αξιοποίηση του μοναδικού νησιού της Αλβανίας, Σάσωνα, που σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα έχει παραχωρηθεί στον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και η νέα μελέτη που αφορά την απέναντι ακτή, όπου βρίσκονται τα ελληνόφωνα χωριά, αποκάλυψαν το μέγεθος του σχεδίου. Μια επένδυση-μαμούθ ύψους 4 δισ. δολαρίων, η οποία όμως προϋποθέτει τη βίαιη εκδίωξη των ντόπιων ιδιοκτητών από τη γη τους.

Το θέρετρο

Το σχέδιο της αμφιλεγόμενης επένδυσης, σύμφωνα με όσες πληροφορίες έχουν γίνει γνωστές, αφορά την κατασκευή πολυτελούς τουριστικού έργου, το οποίο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού στα αλβανικά παράλια. Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία τεράστιας κλίμακας υποδομής φιλοξενίας, με περίπου 10.000 οικιστικές και ξενοδοχειακές κλίνες, καθώς και εκατοντάδες πολυτελείς βίλες κατά μήκος της λωρίδας γης που χωρίζει τη λιμνοθάλασσα της Νάρτας από τη θάλασσα. Η ανάπτυξη περιλαμβάνει επίσης προβλήτες για γιοτ και αποκλειστικές παραλίες, με στόχο τη μετατροπή της ευρύτερης περιοχής του Αυλώνα σε κορυφαίο, διεθνή τουριστικό προορισμό υψηλών προδιαγραφών.

Σε αντίθεση με την πολυδιαφημιζόμενη επένδυση του γαμπρού του Αμερικανού Προέδρου στον Σάσωνα, που αναμένεται να αποτελέσει έναν «κλειστό» και απομονωμένο «παράδεισο» για κροίσους σε ένα νησί όπου δεν υπήρχαν μόνιμοι κάτοικοι και ανήκε στο αλβανικό κράτος, το σχέδιο «ανάπτυξης» της γύρω περιοχής δέχεται σφοδρές αντιδράσεις.

«Δεν είναι μόνο οι Έλληνες ομογενείς ιδιοκτήτες εκτάσεων γης, που εναντιώνονται στα σχέδια της αλβανικής κυβέρνησης, αλλά εγχώριοι και διεθνείς επιστημονικοί φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις, καθώς τα "πλάνα ανάπτυξης" χωροθετούνται σε ευαίσθητους υγροβιοτόπους, σπάνιους αμμόλοφους και σημαντικούς βιοτόπους. Το προστατευόμενο τοπίο της Νάρτας, το οποίο αποτελεί τμήμα του δέλτα του ποταμού Αώου, φιλοξενεί εκατοντάδες είδη πουλιών, απειλούμενα είδη που προστατεύονται από τις διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις».

Η «ρίζα του κακού»

Η Νάρτα, μια κωμόπολη περίπου 4.500 κατοίκων, και το γειτονικό Σβερνέτσι, με πληθυσμό λίγο κάτω από 1.000 κατοίκους (ελληνόφωνοι και βλαχόφωνοι), αποτελούν τις βορειότερες εστίες, όπου διατηρήθηκε ζωντανή η ελληνική γλώσσα. Αν και ιστορικά δεν συμπεριλήφθηκαν από το αλβανικό κράτος στην επίσημα «αναγνωρισμένη εθνική ελληνική μειονότητα» -όπως συνέβη με το Αργυρόκαστρο και τους Αγίους Σαράντα- η Ελλάδα τους αναγνωρίζει πλήρως ως ομογενείς.

Μετά το 1991 και την πτώση του κομμουνισμού, το μεγάλο κύμα μετανάστευσης προς την Ελλάδα ερήμωσε τα δύο χωριά και αλλοίωσε τον πληθυσμό τους. Ωστόσο, οι περιουσίες που μοιράστηκαν μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Χότζα ανήκουν νόμιμα στους ντόπιους.

Η «ρίζα του κακού» βρίσκεται στην εσκεμμένη άρνηση του αλβανικού κράτους να εκδώσει καθαρούς τίτλους ιδιοκτησίας. Δεδομένου ότι κατά την κομμουνιστική περίοδο δεν υπήρχε η έννοια της ιδιωτικής περιουσίας, οι κάτοικοι βρίσκονται σήμερα σε τρεις διαφορετικές, ευάλωτες κατηγορίες. Ελάχιστοι από τους ιδιοκτήτες διαθέτουν οριστικούς και αδιαμφισβήτητους τίτλους, πολλοί κατέχουν περιφραγμένα κτήματα των παππούδων τους, τα οποία κανείς άλλος δεν διεκδικεί, αλλά δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα, ενώ άλλοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη γραφειοκρατία της νομιμοποίησης, κατέχοντας απλώς προσωρινούς τίτλους.

Υφαρπαγή περιουσιών

Αυτό το νομικό κενό εκμεταλλεύεται η κυβέρνηση των Τιράνων για να χαρακτηρίζει τις εκτάσεις «κρατικές» και να τις παραχωρεί σε επιχειρηματίες, προκαλώντας την εύλογη αντίδραση της μειονότητας που διερωτάται πώς μπορεί να θεωρείται στρατηγική επένδυση να διώχνεις τον ντόπιο πληθυσμό και να του αρπάζεις την περιουσία για να τη δώσεις σε τρίτους.

Ο πρώην πρόεδρος της «Ομόνοιας», Λεωνίδας Παππάς, τοποθετεί το πρόβλημα στην πραγματική του βάση, τονίζοντας ότι το Σβερνέτσι είναι απλώς η «κορυφή του παγόβουνου». «Τα επεισόδια που διαδραματίζονται αυτές τις ημέρες στο Σβερνέτσι δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Την ασφάλεια των ακινήτων ιδιοκτησιών τη συντηρεί το ίδιο το πολιτικό σύστημα, παρόλο που σε κάθε προεκλογική περίοδο τα κόμματα εξουσίας υπόσχονται το αντίθετο. Κάποιοι στην Αλβανία, αλλά και εκτός αυτής, πίστεψαν στην αυταπάτη πως ο "οραματιστής με ευρωπαϊκό προφίλ", Έντι Ράμα, θα έβαζε επιτέλους τάξη. Η πραγματικότητα, όμως, δείχνει ότι με τον εν ενεργεία πρωθυπουργό η κατάσταση όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά επιδεινώθηκε σε ακραίο βαθμό. Η εξουσία του "ξεσαλώθηκε" με απίστευτη αγριότητα σε ό,τι "αξιοποιήσιμο" απέμεινε, κυρίως στην παραλιακή ζώνη της χώρας», αναφέρει ο Λ. Παππάς στη Realnews.

Όπως σημειώνει, εκτεθειμένοι από αυτή την κατάσταση είναι όλοι οι πολίτες της χώρας, αλλά είναι επίσης κατανοητό πως ο πιο ευάλωτος κρίκος είναι η εθνική ελληνική μειονότητα. «Δεν σέβονται ούτε το προηγούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά ούτε τους ιερούς χώρους που στέκονται εκεί για περισσότερα από 500 χρόνια. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τα μοναστήρια της Παναγίας στο Σβερνέτσι, των Αγίων Θεοδώρων στη Χειμάρρα, το μοναστήρι της Κακομιάς και του Αγίου Γεωργίου στην Τσούκα των Αγίων Σαράντα», προσθέτει ο πρώην πρόεδρος της «Ομόνοιας».

Ο ξεσηκωμός

Η τακτική των Τιράνων έχει εξαντλήσει τους κατοίκους. Σε πολλές περιοχές της χώρας υπάρχουν αντίστοιχες ανοιχτές εστίες αυθαιρεσίας. Σε κάποιες από αυτές οι εργασίες έχουν «παγώσει» λόγω των σφοδρών αντιδράσεων, ενώ σε άλλες προχωρούν μικρότερης κλίμακας έργα. Πολλοί ιδιοκτήτες, κουρασμένοι από τον δικαστικό και ψυχολογικό πόλεμο, αναγκάζονται να συμβιβαστούν και να πουλήσουν τα χωράφια τους στους επενδυτές, ενώ άλλοι τα εγκαταλείπουν απογοητευμένοι.

Ωστόσο, η βία στο Σβερνέτσι ξεπέρασε κάθε όριο και λειτούργησε ως θρυαλλίδα. «Οι ομογενείς και οι αλληλέγγυοι πολίτες έχουν ξεσηκωθεί. Στα Τίρανα πραγματοποιούνται καθημερινές, μαζικές διαδηλώσεις έξω από τα κυβερνητικά κτήρια. Όλα αυτά φέρνουν στην επιφάνεια το τεράστιο έλλειμμα που υπάρχει στο κράτος δικαίου στην Αλβανία. Είναι μια ζοφερή πραγματικότητα την οποία οφείλει να εξετάσει πολύ σοβαρά η Ευρωπαϊκή Ένωση για την περαιτέρω ενταξιακή πορεία της χώρας, αλλά και η Ελλάδα για την ουσιαστική προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων της εθνικής ελληνικής μειονότητας», καταλήγει ο Λ. Παππάς.

«Ο... Κούσνερ»

Από την πλευρά του ο Βαγγέλης Ντούλες, βουλευτής και πρόεδρος της Ένωσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, υποστηρίζει στην «R» ότι οι καταπατήσεις των εδαφών γίνονται από ανθρώπους της κυβέρνησης Ράμα. «Χρησιμοποιούν το όνομα Κούσνερ, ενώ δεν υπάρχει κανένα στοιχείο για δική του εμπλοκή ή της συζύγου του στη συγκεκριμένη περίπτωση. Δυστυχώς, είδαμε όλοι τα επεισόδια ωμής βίας στο Σβερνέτσι, με θύματα τους κατοίκους και τους ιδιοκτήτες των εκτάσεων που επιχειρεί να καταπατήσει η κυβέρνηση Ράμα», τονίζει.

Ο Β. Ντούλες δηλώνει πως ειδικά στις περιοχές που το μειονοτικό ελληνικό στοιχείο είναι έντονο, το φαινόμενο υφαρπαγής περιουσιών έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις. «Είναι σύνηθες για τον Έντι Ράμα όσες φορές βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες καταστάσεις, όπως αυτές των τελευταίων ημερών, να προσφεύγει στον εθνικισμό.

Ωστόσο, το δίκαιο δεν κρύβεται. Δίνουμε καθημερινή μάχη ούτως ώστε να περισώσουμε ό,τι έχει απομείνει από τις πολιτικές υφαρπαγής του Ράμα για το ιδιοκτησιακό. Έχουμε απέναντί μας έναν κρατικό μηχανισμό, ο οποίος έχει ταυτιστεί με πελατειακά συμφέροντα. Οι περιουσίες των ομογενών είναι υπό απειλή. Είναι τεράστιες εκτάσεις, οι οποίες έχουν ήδη αλλοιωθεί», επισημαίνει.

Σημειώνεται ότι επίσημη ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Φρέντυ Μπελέρης, φέρνοντας στο προσκήνιο της Ευρωβουλής τα σοβαρά επεισόδια που εκτυλίχθηκαν στην Αλβανία, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό πολιτών.

Ο Φ. Μπελέρης υπογραμμίζει ότι τα συγκεκριμένα γεγονότα προκαλούν έντονο προβληματισμό γύρω από τον σεβασμό των βασικών ελευθεριών, του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων σε μια χώρα που επιδιώκει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Μια ιδιωτική εταιρεία επεμβαίνει και καταπατά εκτάσεις μελών της ελληνικής μειονότητας, οι οποίες είχαν δημευθεί παράνομα από το κομμουνιστικό καθεστώς τη δεκαετία του 1960 και δεν έχουν αποδοθεί ακόμα στους δικαιούχους τους. Οι επιθέσεις και ο εκφοβισμός των κατοίκων από άτομα που συνδέονται με την εταιρεία έγιναν υπό την ανοχή της αλβανικής αστυνομίας», καταγγέλλει στην «R», ζητώντας από την Κομισιόν να πάρει θέση και να τοποθετηθεί ξεκάθαρα πάνω στο ζήτημα.

«Είναι ενήμερη η Κομισιόν για τις καταγγελίες περί βίας; Σκοπεύει να ζητήσει εξηγήσεις από τα Τίρανα για την καταστρατήγηση του δικαιώματος της ειρηνικής διαμαρτυρίας; Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει για τη θωράκιση των θεμελιωδών και περιουσιακών δικαιωμάτων των μειονοτήτων στις υπό ένταξη χώρες;», αναρωτιέται ο Φ. Μπελέρης, καταλήγοντας ότι «είναι αναγκαίο η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας να συνδεθεί άμεσα με σαφή και μετρήσιμα κριτήρια που αφορούν τον σεβασμό του κράτους δικαίου και την προστασία των μειονοτικών πληθυσμών».

*Με πληροφορίες από την εφημερίδα Realnews

Διαβάστε επίσης