Από διάδοχος στον θρόνο χωρίς στέψη: Αυτός είναι ο νέος βασιλιάς της Νορβηγίας, Χάακον Η’
Ο νέος μονάρχης διαδέχεται τον ιδιαίτερα δημοφιλή Χάραλντ Ε’ και αναλαμβάνει τον θρόνο σε μία δύσκολη περίοδο για τη βασιλική οικογένεια
Ο βασιλιάς Χάακον Η’ ανέβηκε στον νορβηγικό θρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα του, Χάραλντ Ε’. Πολλοί στη Νορβηγία θεωρούν ότι έχει να ανταποκριθεί σε μίσ ιδιαίτερα βαριά κληρονομιά.
Ο βασιλιάς Χάραλντ ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στους απλούς Νορβηγούς, όπως αποτυπωνόταν σταθερά στις δημοσκοπήσεις, αλλά και στο «κύμα» συγκίνησης που προηγήθηκε του θανάτου του.
Ο Χάακον είναι ο τέταρτος βασιλιάς που ηγείται της σύγχρονης νορβηγικής μοναρχίας, η οποία αποκαταστάθηκε το 1905, μετά την ανεξαρτησία της χώρας από τη Σουηδία.
Μεταξύ των πρώτων καθηκόντων του ως μονάρχη ήταν να προεδρεύσει σε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, όπου ανακοίνωσε τον βασιλικό του τίτλο και υιοθέτησε το σύνθημα του πατέρα του: «Τα πάντα για τη Νορβηγία».
Πολλοί σχολιαστές εκτιμούν ότι βρίσκεται σε καλή θέση ώστε να ακολουθήσει τα βήματα των προκατόχων του.
Ως διάδοχος του θρόνου, ο Χάακον συνεργάστηκε στενά με τον πατέρα του στην άσκηση των βασιλικών του καθηκόντων και τα τελευταία χρόνια ανέλαβε ολοένα και περισσότερες ευθύνες, εκτελώντας συχνά χρέη αντιβασιλέα όταν ο Χάραλντ ήταν ασθενής ή απουσίαζε.
«Αισθάνομαι τόσο τυχερός που ο διάδοχος Χάακον είναι αυτός που θα συνεχίσει αυτή την πορεία», είχε γράψει ο βασιλιάς Χάραλντ για τον γιο του, στη βιογραφία του με τίτλο: The King Tells.
Ο Χάακον είναι τρισέγγονος της βασίλισσας Βικτωρίας της Βρετανίας.
Η 22άχρονη κόρη του, Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, γίνεται πλέον διάδοχος του νορβηγικού θρόνου.
Ο Χάακον βρισκόταν μπροστά από τη μεγαλύτερη αδελφή του, πριγκίπισσα Μάρτα – Λουίζα, στη σειρά διαδοχής.
Το Σύνταγμα τροποποιήθηκε το 1990, ώστε να δίνεται στις γυναίκες το δικαίωμα να κληρονομούν τον θρόνο, επομένως η διάδοχος Ίνγκριντ Αλεξάνδρα είναι σε θέση να γίνει η πρώτη γυναίκα αρχηγός κράτους της Νορβηγίας από τον 15ο αιώνα.
Ο Χάακον αναλαμβάνει τον θρόνο σε μία ταραχώδη περίοδο για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια.
Μία δύσκολη κληρονομιά
Η μοναρχία εξακολουθεί να απολαμβάνει ευρεία δημοτικότητα στη Νορβηγία και εδώ και χρόνια επαινείται για τον σύγχρονο χαρακτήρα της. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει βρεθεί αντιμέτωπη με μία σειρά σκανδάλων.
Μόλις εφέτος, η σύζυγος του Χάακον, Μέτε – Μάριτ, ζήτησε συγγνώμη για τις πολυετείς επαφές της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά αδικήματα, Τζέφρι Έπσταϊν, ενώ, ο γιος της καταδικάστηκε για βιασμό σε δίκη που συγκέντρωσε μεγάλη δημοσιότητα.
Ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος γεννήθηκε από προηγούμενη σχέση της, έχει ασκήσει έφεση κατά της καταδίκης.
Ο βασιλιάς Χάακον γεννήθηκε το 1973 και είναι το μικρότερο παιδί του εκλιπόντος βασιλιά και της βασίλισσας Σόνια.
Όπως έχει παραδεχτεί, στα πρώτα χρόνια της ζωής του δυσκολευόταν να αποδεχτεί τη βασιλική του ιδιότητα.
«Ναι, ήμουν μέλος της βασιλικής οικογένειας, αλλά δεν ήθελα να μιλάω γι’ αυτό. Στο σχολείο μ’ έκανε να νιώθω άγχος», έγραψε στην αυτοβιογραφία του, που κυκλοφόρησε το 2023, αναπολώντας τα χρόνια του σε δημόσιο δημοτικό σχολείο τη δεκαετία του 1980.
Χρίστηκε διάδοχος του θρόνου το 1991, σε ηλικία μόλις 17 ετών, μετά τον θάνατο του παππού του, βασιλιά Όλαφ Ε’.
Ασυνήθιστα για μέλος βασιλικής οικογένειας, φοίτησε σε δημόσια σχολεία της χώρας, προτού ακολουθήσει τετραετή σταδιοδρομία στο Πολεμικό Ναυτικό και αποφοιτήσει από τη Νορβηγική Ναυτική Ακαδημία το 1995.
Αποφάσισε να μην ακολουθήσει τον πατέρα και τον παππού του στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Αντίθετα, ταξίδεψε στην Καλιφόρνια, όπου φοίτησε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ και σπούδασε πολιτικές επιστήμες.
Λίγο μετά την επιστροφή στη Νορβηγία, ο Χάακον γνώρισε τη σημερινή του σύζυγο, Μέτε – Μάριτ, σε ένα μουσικό φεστιβάλ στην ιδιαίτερη πατρίδα της, το Κρίστιανσαντ, το 1999. Ο Τύπος την αποκάλεσε «Σταχτοπούτα του Κρίστιανσαντ», αναφερόμενος στην ταπεινή καταγωγή της.
«Αυτό που βρήκαμε οι δύο μας, ήταν τόσο δυνατό που δεν μπορούσα να το αφήσω», είχε αναφέρει τότε ο διάδοχος Χάακον για τη Μέτε – Μάριτ, πριν από τον γάμο τους, το 2001.
Όμως, η σχέση τους είχε κι αντιπαραθέσεις και από τη στιγμή που ο Χάακον ανακοίνωσε ότι διατηρούσαν δεσμό, «ξέσπασε» έντονη δημόσια συζήτηση στη Νορβηγία.
Ορισμένοι σχολιαστές προειδοποιούσαν ακόμη και τότε ότι η σχέση τους θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της νορβηγικής μοναρχίας, κάνοντας συγκρίσεις με την περιβόητη ένωση του Αμερικανού διαζευγμένου Γουόλις Σίμπσον με τον Βρετανό βασιλιά Εδουάρδο Η’, η οποία οδήγησε στην παραίτηση από τον θρόνο το 1936.
Η Μέτε – Μάριτ δεν ήταν η πρώτη κοινή θνητή που παντρευόταν μέλος της νορβηγικής βασιλικής οικογένειας. Ο εκλιπών βασιλιάς Χάραλντ είχε ήδη «σπάσει» την παράδοση τρεις δεκαετίες νωρίτερα, όταν παντρεύτηκε τη βασίλισσα Σόνια.
Ωστόσο, εκείνη ήταν ανύπαντρη μητέρα ενός τετράχρονου παιδιού, ο πατέρας του οποίου είχε εκτίσει ποινή φυλάκισης για καταδίκη που αφορούσε κατοχή κοκαΐνης.
Η συγκατοίκηση του ζευγαριού σε διαμέρισμα στο Όσλο είχε επίσης προκαλέσει αντιδράσεις από τη συντηρητική Λουθηρανική Εκκλησία της Νορβηγίας. Πάντως, οι δημοσκοπήσεις της εποχής έδειχναν ότι η πλειονότητα των απλών Νορβηγών δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία σε αυτό.
Αυτό που προβλημάτιζε αρκετούς Νορβηγούς, ήταν κατά πόσον ο προηγούμενος τρόπος ζωής της ήταν συμβατός με τον ρόλο της συζύγου του μελλοντικού βασιλιά.
Σε μία συναισθηματικά φορτισμένη συνέντευξη, τρεις ημέρες πριν από τον γάμο, η Μέτε – Μάριτ ζήτησε δημόσια συγγνώμη για το «άγριο παρελθόν» της και καταδίκασε τη χρήση ναρκωτικών, μετά τις αναφορές ότι σε πάρτι στα οποία είχε παρευρεθεί στο Όσλο τη δεκαετία του 1990 γινόταν χρήση ναρκωτικών. Δεν είπε αν εκείνη είχε κάνει χρήση.
Η συνέντευξη θεωρήθηκε σημείο καμπής. Κέρδισε την αποδοχή των απλών Νορβηγών και για χρόνια θεωρείται ενσάρκωση μιας σύγχρονης μοναρχίας που είναι ικανή να αμφισβητεί τις παραδόσεις.
Το ζευγάρι έχει αποκτήσει δύο παιδιά, την Ίνγκριντ και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους.
Στον νέο της ρόλο ως διαδόχου, ανέλαβε δράση για δημοφιλή κοινωνικά ζητήματα, όπως η στήριξη ανθρώπων που ζουν με HIV και η προώθηση της μόρφωσης.
Η διάγνωση με πνευμονική ίνωση το 2018, δημιούργησε «κύμα» συμπαράστασης από την κοινή γνώμη.
Ο Χάακον έχει πει ότι η Μέτε – Μάριτ τον βοήθησε να ξεπεράσει την εσωστρέφεια που τον διακατείχε και την έχει περιγράψει ως συναισθηματικό αντίβαρο στην αναλυτική του σκέψη.
«Δεν είμαι ιδιαίτερα καλός στις κοινωνικές συναναστροφές. Η Μέτε είναι φυσικό ταλέντο. Μπορεί να βρεθεί σε ένα δωμάτιο και να τα πάει καλά με όλους», έγραψε.
Τα σκάνδαλα που «βαραίνουν» τη νέα βασιλεία
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η οικογένεια του Χάακον βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιές επικρίσεις.
Η καταδίκη του Μάριους Μποργκ Χόιμπι για βιασμό «βαραίνει» τη βασιλική οικογένεια. Μία από τις γυναίκες που κατήγγειλαν βιασμό, είχε δεχτεί την επίθεση στο βασιλικό κτήμα του Χάακον στο Σκάουγκουμ, έξω από το Όσλο.
Ο Χόιμπι αντιμετωπιζόταν πάντοτε ως μέλος της οικογένειας, αν και ο βασιλικός οίκος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν είναι μέλος της βασιλικής οικογένειας.
Μερικές ημέρες πριν από την έναρξη της δίκης του, δημοσιοποιήθηκαν έγγραφα που αποκάλυπταν τις συχνές επαφές της Μέτε – Μάριτ με τον εκλιπόντα καταδικασμένο για εγκλήματα σεξουαλικής φύσεως, Τζέφρι Έπσταϊν.
Αργότερα, ζήτησε συγγνώμη από τον βασιλιά Χάραλντ και τη βασίλισσα Σόνια για τη φιλία με τον Έπσταϊν, η οποία διήρκεσε 3 χρόνια και παραδέχτηκε ότι επέδειξε «κακή κρίση». Ακόμη, τόνισε ότι θα ήθελε να μην τον είχε γνωρίσει ποτέ.
Αρκετές δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα εφέτος, έδειξαν ότι σχεδόν οι μισοί Νορβηγοί θεωρούσαν πως η διάδοχος δεν θα έπρεπε να γίνει βασίλισσα, παρ’ ότι αυτό προβλεπόταν ούτως ή άλλως.
Δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης του γιου της, η Μέτε – Μάριτ υπεβλήθη σε μεταμόσχευση πνεύμονα, οκτώ χρόνια μετά την αρχική της διάγνωση.
Οι γιατροί της δεν θα θεωρήσουν ότι η κατάσταση της υγείας της έχει σταθεροποιηθεί πριν περάσει ένας χρόνος από τη μεταμόσχευση. Ο νέος βασιλιάς, επομένως, καλείται να αντιμετωπίσει μία δύσκολη περίοδο διαδοχής, συνεχίζοντας παράλληλα να στηρίζει τη γυναίκα του.
