Διπλωματική η ατζέντα Τραμπ: Συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο και ομιλία στον ΟΗΕ χωρίς συμμάχους

Snapshot

• Ο Ντόναλντ Τραμπ υποδέχεται τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο, μετά από 11 χρόνια που ο τελευταίος δεν είχε επισκεφθεί τις ΗΠΑ.
• Ο Τραμπ εμφανίζεται απομονωμένος διπλωματικά, καθώς παραδοσιακοί σύμμαχοι όπως η Ευρώπη, ο Καναδάς και η Σαουδική Αραβία επανεξετάζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ.
• Στις διεθνείς επαφές του στον ΟΗΕ, ο Τραμπ συναντά ηγέτες όπως της Βενεζουέλας και της Ουκρανίας, ενώ δείχνει τάση απομάκρυνσης από παραδοσιακούς συμμάχους.
• Η στρατηγική του Τραμπ απέναντι στην Κίνα επικεντρώνεται στην προώθηση εμπορικών συμφωνιών και αμερικανικών επιχειρήσεων, αποφεύγοντας όμως τις έντονες συγκρούσεις με το Πεκίνο.
• Η επίσκεψη Σι Τζινπίνγκ χαρακτηρίζεται από περιορισμένες προσδοκίες για ουσιαστικά αποτελέσματα, με έμφαση στη διατήρηση καλών σχέσεων παρά στην επίλυση σημαντικών διαφορών.

Snapshot powered by AI

Την Τετάρτη ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ θα μεταβεί στην αεροπορική βάση Άντριους στο Μέριλαντ για να υποδεχθεί ο ίδιος προσωπικά τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος έχει 11 χρόνια να επισκεφθεί τις ΗΠΑ.

Αυτή τη φορά, όμως, ο Τραμπ θα συναντήσει τον μεγαλύτερη γεωπολιτικό αντίπαλο του όντας ένας απομονωμένος ηγέτης, καθώς οι παραδοσιακοί σύμμαχοι των Αμερικανών επανεξετάζουν τη στρατηγική τους. Πριν από μια δεκαετία, ο Τραμπ ξεκίνησε τη πρώτη προεδρική θητεία του με μια σκληρή στάση έναντι της Κίνας.

Δήλωνε τότε ότι η Κίνα αποτελούσε στρατηγικό αντίπαλο και έπρεπε να αντιμετωπιστεί πιο άμεσα. Η Ευρώπη καθώς και άλλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ υιοθετούσαν τη στρατηγική του έναντι του Πεκίνου. Στη δεύτερη θητεία του, όμως, ο Τραμπ έχει ρίξει τους τόνους με την Κίνα και έχει στρέψει την κριτική του στους συμμάχους του. Ο Καναδάς ανησυχεί για τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου που θέλει να δει τη χώρα να γίνεται η 51η πολιτεία των ΗΠΑ.

Οι Ευρωπαίοι έστειλαν εσπευσμένα στρατεύματα στη Γροιλανδία φέτος, μετά τις δηλώσεις Τραμπ ότι μπορεί να καταλάβει το νησί ακόμη και με στρατιωτικά μέσα. Η Ταϊβάν ανησυχεί για πιθανή αλλαγή στη μακροχρόνια πολιτική των ΗΠΑ που την υποστηρίζει. Στη Μέση Ανατολή σύμμαχοι της Ουάσινγκτον όπως η Σαουδική Αραβία βλέπουν να μένουν εκτεθειμένοι έναντι της επιθετικότητας του Ιράν και γι’ αυτό επανεξετάζουν τη θέση τους.

Την ίδια ώρα ο Τραμπ κινείται μεταξύ της εναλλάσσεται μεταξύ της προσέλκυσης του Σι Τζινπίνγκ με εμπορικές συμφωνίες και της επίθεσης εναντίον του με δασμούς. Το δεδομένο είναι ότι έχει βρει ελάχιστες χώρες πρόθυμες να συνταχθούν στο πλευρό του.Αυτές οι εντάσεις θα βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής, καθώς ο Τραμπ εισέρχεται σε μια εβδομάδα διεθνών επαφών, με αποκορύφωμα τις συναντήσεις και το δείπνο με τον Κινέζο πρόεδρο την Πέμπτη και την Παρασκευή.

«Τα πάμε καλά. Οι σχέσεις μας με την Κίνα είναι πολύ καλές», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους την Παρασκευή. «Θα έλεγα ότι με άλλους ίσως όχι και τόσο καλά, αλλά με την Κίνα τα πάμε πολύ καλά. Και ο Πρόεδρος Σι και εγώ έχουμε καλές σχέσεις».

Οι επαφές Τραμπ στον ΟΗΕ

Οι διπλωματικές επαφές του Τραμπ θα ξεκινήσουν στη Νέα Υόρκη, όπου έχει προγραμματιστεί να μιλήσει την Τρίτη στην ετήσια συνάντηση των ηγετών του κόσμου στα Ηνωμένα Έθνη.

Όσο θα βρίσκεται εκεί, σχεδιάζει να συναντήσει την προσωρινή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, για πρώτη φορά από τότε που ανέλαβε την εξουσία φέτος μετά τη σύλληψη του πρώην προέδρου, Νικολάς Μαδούρο. Θα συναντήσει επίσης τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ηγέτες του Κόλπου και άλλους. Θα συναντήσει επίσης και τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς ο Τραμπ φέρεται να τον πιέζει να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια.

Η Ουκρανία όσο και η Βενεζουέλα δείχνουν την τάση της Ουάσιγκτον στην εποχή του Τραμπ να παραμελεί τους συμμάχους της. Όσον αφορά την Ουκρανία, οι ΗΠΑ αποστασιοποιήθηκαν από τις ευρωπαϊκές προσπάθειες να εξασφαλιστεί ο εφοδιασμός του Κιέβου με όπλα. Επίσης, ο Τραμπ δεν ενημέρωσε τους άλλους ηγέτες για τα σχέδιά του να εισβάλει στη Βενεζουέλα, καθώς και για τις προσπάθειές του να εξασφαλίσει συμμετοχή των ΗΠΑ στα αποθέματα πετρελαίου της χώρας.

Ο Τραμπ έχει επίσης προγραμματίσει να υπογράψει συμφωνία με τους ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας, η οποία θα παρέχει στις ΗΠΑ διευρυμένα δικαιώματα ασφάλειας στο νησί. Η συμφωνία, όμως, επιτεύχθηκε μετά από μεγάλο κόστος στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη. Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν έναν κόσμο όπου η Ουάσιγκτον δεν αποτελεί πλέον τον κυρίαρχο εταίρο τους και ο Αμερικανός πρόεδρος τους επιτίθεται με σφοδρότητα.

«Η Κίνα έρχεται εδώ», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους αυτό το μήνα. «Πολλοί ρωτούν: ποιος είναι ο πιο δύσκολος αντίπαλος; Είναι η Κίνα, κύριε; Είναι η Κίνα; Είναι το Βιετνάμ; Εγώ απάντησα: όχι. Στην πραγματικότητα, είναι ο Καναδάς. Ο Καναδάς έχει αποκτήσει θάρρος».

«Ο Τραμπ δεν ενδιαφέρεται για τη συνεργασία με παραδοσιακούς συμμάχους του»Ωστόσο, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποστηρίζουν ότι η διπλωματία και οι συναντήσεις του ΟΗΕ έχουν τον ρόλο τους.

«Είναι μια εβδομάδα κατά την οποία πρόεδροι, πρωθυπουργοί, υπουργοί Εξωτερικών, υπουργοί Οικονομικών, διευθύνοντες σύμβουλοι και διπλωμάτες από κάθε χώρα του πλανήτη συγκεντρώνονται σε λίγα τετραγωνικά μίλια του Μανχάταν», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Παρασκευή ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς. «Και παρά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, αυτή η συγκέντρωση ανθρώπων δημιουργεί μια εξαιρετική διπλωματική ευκαιρία».

Η συγκρουσιακή στάση του Τραμπ απέναντι στους συμμάχους έχει δημιουργήσει ένα χάσμα μεταξύ της Ουάσιγκτον και χωρών που, υπό άλλες συνθήκες, θα μπορούσαν να είναι ευνοϊκά διακείμενες προς τις προσπάθειες των ΗΠΑ για την προώθηση του δίκαιου εμπορίου και τη διαχείριση της ανόδου του Πεκίνου, σύμφωνα με αναλυτές.

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες πλήττονται από τους Κινέζους κατασκευαστές που υπονομεύουν τις βιομηχανίες τους. Ασιατικές δυνάμεις όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα επιθυμούν να αποφύγουν την παρουσία ενός πιο επιθετικού κινεζικού στρατού στη γειτονιά τους. Ωστόσο, αναγκάζονται να διαχειριστούν τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του Τραμπ με τρόπο που εμποδίζει οποιαδήποτε συντονισμένη στρατηγική με τους Αμερικανούς κατά του Πεκίνου.

«Ο Τραμπ απλά δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται καθόλου προσωπικά για τη συνεργασία με τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ. Και την πρώτη φορά, αυτό αποτέλεσε έκπληξη. Αυτή τη φορά, όμως, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για το Πεκίνο», δήλωσε ο Τζούλιαν Γκέβιρτς, ο οποίος εργάστηκε στον τομέα της πολιτικής για την Κίνα υπό τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.

«Το Πεκίνο μπορεί να εμβαθύνει και να επεκτείνει την επιρροή του σε ολόκληρη την Ευρασία και στον Παγκόσμιο Νότο, να δημιουργήσει θεσμούς με βάση τις δικές του προτεραιότητες και, στη συνέχεια, να φτάσει στην Ουάσινγκτον για να του διοργανώσει ο Αμερικανός πρόεδρος μια πολυτελή δεξίωση», είπε.Ο Σι Τζινπίνγκ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία.

Τις τελευταίες εβδομάδες έχει πραγματοποιήσει επισκέψεις στην Αίγυπτο, την Ινδία και άλλες χώρες, που στρέφονται όλο και περισσότερο προς την Κίνα αναζητώντας βοήθεια και σταθερότητα.

Χαμηλά ο πήχης για την επίσκεψη Σι

Οι στόχοι του Τραμπ φαίνονται πιο περιορισμένοι: η προώθηση των αμερικανικών επιχειρήσεων, η μεγιστοποίηση των εμπορικών συμφωνιών και των επενδύσεων στο αμερικανικό έδαφος, καθώς και η ελαχιστοποίηση της βοήθειας που παρέχει το Πεκίνο στο Ιράν και τη Ρωσία. Αποτέλεσμα είναι οι περιορισμένες προσδοκίες για τις συναντήσεις της Πέμπτης και της Παρασκευής, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσημο δείπνο στο οποίο θα παραστούν κορυφαίοι επιχειρηματίες και από τις δύο χώρες.

Ο Τραμπ αναμένεται να φιλοξενήσει τον Σι Τζινπίνγκ και τη σύζυγό του στο Λευκό Οίκο για τσάι την Παρασκευή. Ο Κινέζος ηγέτης είχε κάνει το ίδιο για τον Τραμπ στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο. Στη συνέχεια θα οδηγήσει τον Κινέζο πρόεδρο και την σύζυγό του στο Εθνικό Αρχείο για να δουν τα ιδρυτικά έγγραφα των ΗΠΑ, ανέφεραν αξιωματούχοι.

Πέρα από την εξόφθαλμη πολυτέλεια η οποία αναμένεται να χαρακτηρίζει το πρωτόκολλο της επίσκεψης τα πιο απτά αποτελέσματα αναμένεται να είναι περιορισμένα. Ακόμη και σε ζητήματα που έχουν αναδειχθεί σε κορυφαίες προτεραιότητες των ψηφοφόρων, όπως η διαχείριση των κινδύνων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Κίνας επικεντρώνονται περισσότερο στο να καθορίσουν τη δομή των μελλοντικών συνομιλιών παρά στο να καθίσουν τώρα να συζητήσουν ουσιαστικά θέματα.

Ο Αμερικανός ηγέτης επισκέφθηκε το Πεκίνο τον Μάιο και είναι πιθανό να μεταβεί στην κινεζική πόλη Σενζέν τον Νοέμβριο για μια σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ασίας-Ειρηνικού. Αν πραγματοποιηθεί το ταξίδι του Τραμπ τότε θα είναι ο πρώτος που θα έχει πραγματοποιήσει τα περισσότερα ταξίδια στην Κίνα μέσα σε ένα έτος από την εποχή του Τζορτζ Μπους το 2002.

Αποφεύγει να συγκρουστεί ο Τραμπ

«Το γεγονός ότι πραγματοποιούνται συναντήσεις υψηλού επιπέδου δίνει στην κινεζική πλευρά τη δυνατότητα να επικοινωνήσει στον ίδιο τον Τραμπ πού βρίσκονται τα όριά της και ποιοι τύποι ενεργειών, ποιοι τύποι περιορισμών από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών θα ήταν απαράδεκτοι», δήλωσε ο Τζέικ Βέρνερ, ειδικός για την Κίνα στο κέντρο μελετών Quincy Institute for Responsible Statecraft.

«Και έτσι ο Τραμπ μπορεί να ενημερωθεί για το τι συμβαίνει στην κυβέρνησή του και στη συνέχεια να επιβάλει κάποια πειθαρχία στα κατώτερα επίπεδα». Η έμφαση που δίνει ο Τραμπ στο να διασφαλίσει ότι οι συνομιλίες με τον Κινέζο πρόεδρο θα ολοκληρωθούν ομολά τον έχει φέρει σε δύσκολη θέση τους τελευταίους μήνες. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει φροντίσει να μην επικρίνει τις ενέργειες της Κίνας ούτε να αποστείλει στην Ταϊβάν ένα σημαντικό πακέτο στρατιωτικής βοήθειας που έχει εγκρίνει το Κογκρέσο, αλλά θα προκαλούσε την οργή του Πεκίνου.

Όταν ρωτήθηκε την περασμένη εβδομάδα σχετικά με αναφορές ότι η Κίνα ενδέχεται να συνέβαλε στον θάνατο Αμερικανών στρατιωτών, αποστέλλοντας πληροφορίες στο Ιράν που το βοήθησαν να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία, ο Τραμπ δήλωσε ότι «κάνουν ό,τι κάνουμε κι εμείς» και ότι η Κίνα είχε συμπεριφερθεί «αρκετά καλά».

«Όταν η Κίνα μας περιορίζει την πρόσβαση στις σπάνιες γαίες ο πρόεδρος λέει ότι όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο. Όταν η Κίνα εφαρμόζει νέα οικονομικά μέτρα με επιπτώσεις που προκαλούν ιδιαίτερη αναστάτωση ο πρόεδρος παραμένει σε μεγάλο βαθμό σιωπηλός», δήλωσε ο Rush Doshi, ο οποίος ασχολήθηκε με θέματα που αφορούσαν την Κίνα στον Λευκό Οίκο υπό τον Μπάιντεν και είναι πλέον διευθυντής της Πρωτοβουλίας για τη Στρατηγική έναντι της Κίνας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.

«Δεν νομίζω ότι ασκούμε στην Κίνα το είδος της αντίστασης που θα περίμενε και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο στόχος του είναι απλώς να αποφύγει υπερβολικές εντάσεις στις σχέσεις».Μεγάλο μέρος της στρατηγικής της κυβέρνησης έναντι της Κίνας — συμπεριλαμβανομένων των δασμών στα κινεζικά προϊόντα και της μείωσης της εξάρτησης από την κινεζική βιομηχανία — εξυπηρετεί τη «βαθιά ριζωμένη εσωτερική προτεραιότητα» του Τραμπ να επαναφέρει στην παλιά αίγλη της τη βιομηχανία στις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ανώνυμα στην Washington Post ένας πρώην συνεργάτης σε θέματα εξωτερικής πολιτικής που υπηρέτησε στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ.

Η στρατηγική του Λευκού Οίκου έναντι της Κίνας «βασίζεται σε πράγματα στα οποία ο πρόεδρος πιστεύει εδώ και 40 χρόνια», είπε ο πρώην αξιωματούχος.Η προώθηση του δίκαιου εμπορίου και της αμερικανικής βιομηχανίας «καθορίζουν τη συντριπτική πλειοψηφία των ενεργειών που αναλαμβάνει [σ.σ. ο πρόεδρος] όσον αφορά την Κίνα. Αν κάτι δεν προάγει αυτόν τον στόχο, γι’ αυτό δεν το βλέπουμε συχνά», ανέφερε ο αξιωματούχος.

Αναμένεται τεταμένο κλίμα στον ΟΗΕ

Ο Τραμπ ενδέχεται να εμπλακεί και σε άλλες αντιπαραθέσεις κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον ΟΗΕ. Ο διεθνής οργανισμός αναζητά νέο γενικό γραμματέα για πενταετή θητεία. Ο Τραμπ έχει επιτεθεί σφοδρά στον οργανισμό, κατηγορώντας τον ότι εκμεταλλεύεται τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πέρυσι, ισχυρίστηκε ότι επρόκειτο για σαμποτάζ, όταν η κυλιόμενη σκάλα στην οποία επέβαιναν ο ίδιος και η πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ σταμάτησε ξαφνικά ενώ βρίσκονταν μεταξύ δύο ορόφων.