Μιχαήλ Φεντόροφ: Ο 35χρονος «γκουρού» της τεχνολογίας που έφερε τα drones στα πεδία των μαχών
Η απoπομπή του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του, διχάζει την Ουκρανία. Ποιος είναι ο 35χρονος πρώην επιχειρηματίας που έφερε τα drones στα πεδία των μαχών
Snapshot
- Ο Μιχαήλ Φεντόροφ απομακρύνθηκε από τη θέση του υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας μετά από έξι μήνες, προκαλώντας πολιτικές εντάσεις και διαμαρτυρίες στους δρόμους.
- Κατά τη θητεία του, ο Φεντόροφ προώθησε την τεχνολογία των drones ως κεντρικό στοιχείο του πολέμου και συνεργάστηκε με τη Σίλικον Βάλεϊ για στρατιωτικές καινοτομίες.
- Υπήρχαν συγκρούσεις μεταξύ του Φεντόροφ και του αρχηγού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Αλεξάντρ Σίρσκι, κυρίως για την αναδιάρθρωση του υπουργείου Άμυνας και τις στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις.
- Ο Φεντόροφ συνέβαλε σημαντικά στη χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink για τις επικοινωνίες του ουκρανικού στρατού και εμπόδισε τη ρωσική χρήση της.
- Η αποχώρησή του εγείρει αμφιβολίες για το μέλλον της στρατηγικής της Ουκρανίας που βασίζεται στην καινοτομία και τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η απομάκρυνση του υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ, σε έναν σαρωτικό κυβερνητικό ανασχηματισμό έφερε στο φως αντικρουόμενες απόψεις εντός της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας σχετικά με τον καλύτερο τρόπο ανάσχεσης της ρωσικής προέλασης. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο υπουργός Άμυνας δεν θα έπεφτε αμαχητί.
Καθώς χιλιάδες Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την απότομη - και σε μεγάλο βαθμό ανεξήγητη - απόφαση του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να μην επαναδιορίσει τον δημοφιλή υπουργό Άμυνας Μιχαήλ Φεντόροφ σε μια ριζική αναδιάρθρωση της κυβέρνησης, ο Φεντόροφ έδωσε συνέντευξη Τύπου στο Κίεβο, εξαπολύοντας μια ασυνήθιστα δημόσια επίθεση εναντίον του ατόμου που θεωρούσε υπεύθυνο για την αναγκαστική παραίτησή του: στοχοποίησε τον Αλεξάντρ Σίρσκι, τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας.
Oi προσπάθειές του να αναδιαρθρώσει το εκτεταμένο υπουργείο Άμυνας και τις ένοπλες δυνάμεις δημιούργησαν εντάσεις με τον Σίρσκι, ενώ δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει τα μακροχρόνια προβλήματα γύρω από τη στρατιωτική θητεία. Ο Ζελένσκι δεν έδωσε συγκεκριμένο λόγο για την απόφασή του, αλλά δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι αναμένει «μεγαλύτερη ενότητα» μεταξύ του υπουργείου Άμυνας και των στρατιωτικών ηγετών.
Διαδηλώσεις κατά της αποπομπής του Φεντόροφ στο Κίεβο
APΜε φόντο γυαλιστερές διαφάνειες που έδειχναν ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη να σαρώνουν το πεδίο της μάχης, ο 35χρονος Φεντόροφ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο κορυφαίος στρατηγός του έθνους ματαίωνε συστηματικά τις προσπάθειές του να εφαρμόσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις στις ένοπλες δυνάμεις.
Αντί να βρει τρόπο να νικήσει τη Ρωσία ασύμμετρα -που είναι καθήκον του αρχιστράτηγου-«βρήκε τρόπο να διαιρέσει τη χώρα», είπε, ντυμένος με το χαρακτηριστικό T-Shirt του και ένα τζιν. «Σε αυτή τη λογική, προσωπικά δεν ξέρω πώς να κερδίσω τον πόλεμο». Ο Φεντόροφ έγινε το πρόσωπο του επιτυχημένου προγράμματος πολέμου με drones της Ουκρανίας. Η κίνηση αντικατάστασής του έχει προκαλέσει διαμαρτυρίες στους δρόμους.
Οι δεσμοί του Φεντόροφ με τη Σίλικον Βάλεϊ
Ο Φεντόροφ έγινε ο νεότερος υπουργός Άμυνας στην ιστορία της Ουκρανίας όταν διορίστηκε μόλις πριν από έξι μήνες. Ο διορισμός του θεωρήθηκε ως ένδειξη ότι ο Ζελένσκι στηρίζει το τεχνολογικό όραμα του Φεντοροφ. Η Ουκρανία βιώνει μια έξαρση αισιοδοξίας τις τελευταίες εβδομάδες, μια έξαρση στην οποία είχε συμβάλει ο ίδιος ο Φεντόροφ. Η θητεία του συνέπεσε με επιτυχημένες εκστρατείες επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας που έπληξαν διυλιστήρια και άλλες εγκαταστάσεις στη Ρωσία, καθώς και στη χερσόνησο της Κριμαίας .
Ο. Φεντόροφ διατηρούσε δεσμούς με στελέχη της Σίλικον Βάλεϊ που ενδιαφέρονταν για τον μετασχηματισμό του πολέμου στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας. Συναντήθηκε επανειλημμένα με τον Άλεξ Καρπ, τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας δεδομένων και αναλυτικών στοιχείων Palantir, και φέτος ανέλαβε τα εύσημα για το γεγονός ότι έπεισε τον Έλον Μασκ να διακόψει την πρόσβαση της Ρωσίας στην υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink, «τυφλώνοντας» για ένα διάστημα τα ρωσικά drones
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Φεντόροφ συγκρούστηκε με έμπειρους στρατηγούς, οι οποίοι έβλεπαν πτυχές του οράματός του για τον ρομποτικό πόλεμο ως φανταστικές και υποστήριζαν τη συνεχιζόμενη ανάγκη για ανάπτυξη πεζικού.Ο Φεντόροφ εξόργισε επίσης τους καθιερωμένους εργολάβους άμυνας με προγράμματα που απειλούσαν τις επιχειρήσεις τους, όπως ένα που επέτρεπε στους στρατιώτες να αγοράζουν τα δικά τους όπλα στον ιστότοπο Brave1 Market , με το παρατσούκλι «Αμαζόνιο των Όπλων».
Ο Φεντόροφ είχε προηγουμένως ηγηθεί ενός υπουργείου ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και επί χρόνια ήταν ο στενότερος σύμβουλος του Ζελένσκι σε θέματα τεχνολογίας. Ακόμη και πριν αναλάβει την ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας, είχε υποστηρίξει τις στρατιωτικές καινοτομίες. Μετέτρεψε τον πόλεμο σε παιχνίδι για ομάδες μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) σε ό,τι αφορά την ανατίναξη αρμάτων μάχης, οβιδοβόλων ή εχθρικού πεζικού, ένα πρόγραμμα που ήταν δημοφιλές στον στρατό.
Πώς θα επηρεάσει η αποχώρησή του τον πόλεμο;
Όταν η Ρωσία ξεκίνησε την ολοκληρωτική εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, ο Φεντόροφ απηύθυνε δημόσια έκκληση στον ιδιοκτήτη της SpaceX, Έλον Μασκ, να ενεργοποιήσει την υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου Starlink στην Ουκρανία - κάτι που ο Μασκ έπραξε αμέσως. Ο στρατός της Ουκρανίας χρησιμοποιεί πλέον δεκάδες χιλιάδες Starlinks, με τους διοικητές να τα περιγράφουν ως την ψυχή των επικοινωνιών τους στο πεδίο της μάχης. Τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, ο Φεντόροφ συνεργάστηκε με το Starlink για να εμποδίσει τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση τους από τη Ρωσία.
Στις αρχές του πολέμου, υποστήριξε επίσης την κατασκευή ενός «στρατού από μη επανδρωμένα αεροσκάφη» – καθιστώντας τον έναν από τους πρώτους υποστηρικτές μιας τεχνολογίας που τελικά κυριάρχησε στο πεδίο της μάχης.Το ψηφιακό υπουργείο του δημιούργησε ένα σύστημα βάσει του οποίου οι Ουκρανοί στρατιώτες που μπορούσαν να επαληθεύσουν μέσω βίντεο τις επιθέσεις εναντίον Ρώσων στρατιωτών και οχημάτων λάμβαναν πόντους για να αγοράσουν όπλα όπως drones. Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο του απέκτησε ένα μεγάλο σύνολο δεδομένων πεδίου μάχης, τα οποία παρουσίασε ως «χάρτι » που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η Ουκρανία στις διαπραγματεύσεις της με τους συμμάχους για περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη.
Ο Φεντόροφ ήταν από καιρό ο πιο γνωστός υποστηρικτής της μάχης με drones και ρομπότ στην Ουκρανία, και η απομάκρυνσή του εγείρει ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της στρατηγικής της Ουκρανίας, η οποία επικεντρώνεται στην καινοτομία, για την αντιμετώπιση του πολύ μεγαλύτερου ρωσικού στρατού. Σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τετάρτη επιβεβαιώνοντας την αποχώρησή του, ο Φεντόροφ περιέγραψε την προσέγγισή του στον πόλεμο ως μάχη με την «ταχύτητα της καινοτομίας».
Το κοινοβούλιο, το οποίο πρέπει να επικυρώσει τον νέο υπουργό Άμυνας, ανέβαλε την ψηφοφορία για την αντικατάσταση του Φεντόροφ χθες Πέμπτη (16/7). Αργά την ίδια ημέρα, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ζήτησε από τον στρατηγό Γεβχέν Χμάρα, επικεφαλής της εσωτερικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, να υπηρετήσει ως υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας.
Πώς ανήλθε στην εξουσία
Ο Φεντόροφ γεννήθηκε στη Βασίλιβκα, μια πόλη που τώρα κατέχεται από τη Ρωσία στη νότια Ουκρανία, και μεγάλωσε στην κοντινή πόλη Ζαπορίζια, η οποία πλέον σφυροκοπείται καθημερινά από ρωσικές βόμβες και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ως νεαρός ειδικός μάρκετινγκ, προσλήφθηκε από τον Ζελένσκι, τότε γνωστό τηλεοπτικό παρουσιαστή, για να διευθύνει την καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που τον βοήθησε να κατακτήσει μια σαρωτική νίκη τον Απρίλιο του 2019. Ο Φεντόροφ, τότε 28 ετών, διορίστηκε στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο του Ζελένσκι ως υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού, μια νέα θέση που του επέτρεψε να προωθήσει μεταρρυθμίσεις που βασίζονται στην τεχνολογία.
Στοχεύοντας στην κληρονομιά της σοβιετικής γραφειοκρατίας, το νέο του τμήμα κυκλοφόρησε μια εφαρμογή που ονομάζεται Diia, που σημαίνει «δράση» στα ουκρανικά. Χαρακτηριζόμενη ως «το κράτος σε ένα smartphone», επέτρεπε στους Ουκρανούς να εκτελούν μια σειρά από κυβερνητικές λειτουργίες, από την ταξινόμηση αυτοκινήτων μέχρι τους γάμους και τα διαζύγια.
Tι έκανε ο Φεντόροφ ως υπουργός Άμυνας
Στη θέση του υπουργού Άμυνας από τον Ιανουάριο του 2026, ο Φεντόροφ ορκίστηκε μια αναδιάρθρωση του τεράστιου υπουργείου που είχε πληγεί από σκάνδαλα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου.Έθεσε σε εφαρμογή ένα όραμα για μια πορεία προς τη νίκη που περιελάμβανε την πρόκληση 50.000 μηνιαίων θυμάτων στη Ρωσία, την εξουδετέρωση των αεροπορικών επιθέσεών της και την παρακμή της οικονομίας της.
Δεν κατάφερε να μεταρρυθμίσει τη διαδικασία στρατολόγησης στην Ουκρανία για να γίνει πιο δίκαιη, όπως υποσχέθηκε. Ανακοίνωσε μια μεταρρύθμιση των συμβάσεων υπηρεσίας στις ένοπλες δυνάμεις των περίπου ενός εκατομμυρίου ατόμων και υποσχέθηκε να αυξήσει τους μισθούς, ιδίως στο πεζικό, αλλά οι εν ενεργεία στρατιώτες παραπονέθηκαν ότι οι προτάσεις ευνοούσαν τους νεοσύλλεκτους.Όσοι προσφέρθηκαν εθελοντικά να καταταγούν στον στρατό νωρίτερα στον πόλεμο εξακολουθούν να έχουν λίγους τρόπους να επιστρέψουν στην πατρίδα τους εκτός από το αν υποστούν σοβαρούς τραυματισμούς.
