Στην τελική ευθεία για τα καύσιμα – Την Τετάρτη οι αποφάσεις της κυβέρνησης
Το υπουργικό συμβούλιο που αναμένεται να λάβει χώρα στις 30 Σεπτεμβρίου και οι ανακοινώσεις Μητσοτάκη για το diesel – Σε δύο δόσεις το κυβερνητικό σχέδιο για να μπει φρένο στο κύμα των ανατιμήσεων – Στο συρτάρι προς το παρόν ο ΕΦΚ, που παραμένει «όπλο εφεδρείας» για την περίπτωση εκτροχιασμού των τιμών
Snapshot
- Την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου υπουργικό συμβούλιο θα ανακοινώσει τα πρώτα μέτρα για την επιδότηση του diesel και των καυσίμων κίνησης, με χρονικό ορίζοντα δεκαπενθημέρου λόγω της μεταβλητότητας στις διεθνείς τιμές πετρελαίου.
- Η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση της επιδότησης στο diesel και πιθανή επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην εμπορία και στα πρατήρια για να διασφαλιστεί όφελος στον καταναλωτή.
- Στις 14 Οκτωβρίου αναμένεται το δεύτερο πακέτο μέτρων που αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, με επιδότηση στην τιμή και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για τα νοικοκυριά.
- Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) δεν θα εφαρμοστεί άμεσα και παραμένει ως εφεδρικό μέτρο, το οποίο θα ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση σημαντικής επιδείνωσης των διεθνών τιμών και μετά από ευρωπαϊκές εγκρίσεις.
- Το κρίσιμο μέτρο για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων θα είναι η τελική μείωση της τιμής στην αντλία, που αναμένουν οδηγοί και επιχειρήσεις για να περιοριστεί η πίεση στο κόστος μεταφορών και προϊόντων.
Στην τελική ευθεία μπαίνει ο κυβερνητικός σχεδιασμός για την αντιμετώπιση της νέας πίεσης που προκαλούν οι υψηλές διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην ερχόμενη Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου.
Εκεί αναμένεται να πραγματοποιηθεί το υπουργικό συμβούλιο και να δοθούν οι βασικές κατευθύνσεις για την επόμενη φάση των παρεμβάσεων στα καύσιμα, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να αναμένεται να παρουσιάσει το πλαίσιο των μέτρων.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει ότι στις 30 Σεπτεμβρίου θα ανακοινωθούν τα μέτρα για τα καύσιμα κίνησης, με τη συγκεκριμένη παρέμβαση να αφορά αυτή τη φορά το επόμενο δεκαπενθήμερο. Ο λόγος είναι η έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, που καθιστά, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, δύσκολο να υπάρξει από τώρα μια παρέμβαση με μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Στο επίκεντρο το diesel
Το πρώτο μεγάλο στοίχημα είναι το πετρέλαιο κίνησης.
Η επιδότηση του diesel έχει ήδη αποτελέσει βασικό εργαλείο της κυβέρνησης. Τον Σεπτέμβριο εφαρμόστηκε κρατική επιδότηση περίπου 10 λεπτών το λίτρο, ενώ παράλληλα υπήρξαν και εμπορικές παρεμβάσεις από την αγορά.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση της στήριξης και τον Οκτώβριο, καθώς το diesel δεν αφορά μόνο τον ιδιώτη οδηγό. Η υψηλή τιμή του μεταφέρεται στις μεταφορές, στις επιχειρήσεις, στην αγροτική παραγωγή και τελικά σε ολόκληρη την αλυσίδα των τιμών.
Γι' αυτό και η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση της επιδότησης στην αντλία, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην εμπορία και στα πρατήρια, ώστε η κρατική παρέμβαση να φτάνει πραγματικά στον καταναλωτή.
Το ζητούμενο πλέον είναι ένα: Πόσο θα πληρώνει τελικά ο οδηγός στην αντλία μετά τις παρεμβάσεις;
Δύο δόσεις και βλέπουμε
Η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει μια πολιτική σε δύο χρόνους. Πρώτα το diesel και τα υπόλοιπα καύσιμα κίνησης στις 30 Σεπτεμβρίου.
Στη συνέχεια, στις 14 Οκτωβρίου, το δεύτερο πακέτο, στο οποίο θα περιλαμβάνεται το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η διάθεσή του στην αγορά ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Τότε αναμένεται να υπάρχει και πληρέστερη εικόνα για τις διεθνείς τιμές, αλλά και για τις εμπορικές κινήσεις των εταιρειών.
Το σχέδιο για τη θέρμανση περιλαμβάνει επιδότηση στην τιμή του πετρελαίου στην αντλία, αλλά και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, δημιουργώντας ένα διπλό δίχτυ προστασίας για τα νοικοκυριά.
Με απλά λόγια: Η κυβέρνηση αγοράζει χρόνο μέχρι να φανεί πού θα κάτσει η διεθνής τιμή του πετρελαίου. Χωρίς βεβιασμένες κινήσεις πανικού.
Και στη γωνία ο ΕΦΚ
Υπάρχει όμως ένα μέτρο που παραμένει το μεγάλο ερώτημα: Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.
Η μείωσή του έχει επανέλθει στη δημόσια συζήτηση και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση είναι επί της αρχής υπέρ της μείωσης, συνδέοντας όμως την εφαρμογή της με τις δημοσιονομικές δυνατότητες και με τις απαραίτητες ευρωπαϊκές προϋποθέσεις.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του κυβερνητικού σχεδιασμού. Ο ΕΦΚ δεν φαίνεται να αποτελεί το πρώτο όπλο που θα ρίξει τώρα η κυβέρνηση στο τραπέζι.
Η λογική που αποτυπώνεται στα μέχρι τώρα ρεπορτάζ είναι ότι προηγούνται οι επιδοτήσεις στην αντλία, οι παρεμβάσεις στην αγορά και οι εμπορικές εκπτώσεις. Η μείωση του ΕΦΚ παραμένει ως επιλογή για την περίπτωση που η διεθνής ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί και οι τιμές του πετρελαίου πάρουν νέα, πολύ πιο έντονη ανοδική τροχιά.
Δεν πρόκειται, πάντως, για μέτρο που έχει προαναγγελθεί ότι θα ανακοινωθεί την Τετάρτη. Αντίθετα, η κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται και οι σχετικές ευρωπαϊκές προϋποθέσεις.
Η «καβάτζα» για τα δύσκολα
Έτσι, ο ΕΦΚ παραμένει ουσιαστικά ένα σημαντικό διαθέσιμο όπλο για μια δυσκολότερη φάση.
Εάν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου ξεφύγουν περισσότερο, εάν οι επιδοτήσεις δεν επαρκούν και εάν η πίεση περάσει με μεγαλύτερη ένταση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να επανεξετάσει τα περιθώρια μιας πιο βαθιάς φορολογικής παρέμβασης.
Και εκεί θα χρειαστεί συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γιατί η συζήτηση για τον ΕΦΚ δεν είναι απλώς θέμα πολιτικής βούλησης. Συνδέεται με τους δημοσιονομικούς περιορισμούς και τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. Όπως έχει εξηγήσει η κυβέρνηση, για μια τέτοια παρέμβαση απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η αντλία
Σε κάθε περίπτωση, η Τετάρτη θα είναι η πρώτη σημαντική ημερομηνία. Η κυβέρνηση θα πρέπει να δείξει όχι απλώς πόσα εκατομμύρια θα διαθέσει, αλλά κυρίως πόσο θα πέσει η τιμή στην αντλία. Γιατί εκεί θα κριθεί η αποτελεσματικότητα κάθε μέτρου.
Οι οδηγοί δεν ενδιαφέρονται για τον αριθμό των συσκέψεων ούτε για το ύψος των κονδυλίων. Θέλουν να δουν την τιμή του diesel να κατεβαίνει. Και οι επιχειρήσεις θέλουν να δουν το κόστος μεταφοράς να περιορίζεται, ώστε να μην υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Το ίδιο ισχύει και για το πετρέλαιο θέρμανσης. Στις 14 Οκτωβρίου θα ανοίξει το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο, με την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης και τις αποφάσεις για την τιμή του, το επίδομα και τις πρόσθετες παρεμβάσεις.
Μέχρι τότε, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην 30ή Σεπτεμβρίου. Η Τετάρτη θα δείξει αν η κυβέρνηση έχει βρει έναν αποτελεσματικό τρόπο να φρενάρει την πίεση στα καύσιμα ή αν θα χρειαστεί σύντομα να τραβήξει από το συρτάρι τα πιο βαριά όπλα. Και ανάμεσα σε αυτά, ο ΕΦΚ παραμένει το μεγάλο ερώτημα.
