Πόλεμος στην Ουκρανία, 4 χρόνια μετά: Τα όπλα που χρησιμοποίησαν οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές
Το εξοπλιστικό θησαυροφυλάκιο που χρησιμοποιήθηκε εκατέρωθεν και η σημασία του για την έκβαση ενός πολέμου
Snapshot
- Ο πόλεμος στην Ουκρανία περιελάμβανε χρήση ποικίλων όπλων, από συμβατικά πυροβόλα μέχρι προηγμένα πυραυλικά συστήματα και drones, από πολλές χώρες και πλευρές
- Αρχικά η Ρωσία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά μαζικά βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς IskanderM, ενώ η Ουκρανία βασίστηκε σε παλαιότερους βαλλιστικούς πυραύλους Tochka και σε δυτικά αντιαρματικά και αντιαεροπορικά συστήματα.
- Η δυτική βοήθεια προς την Ουκρανία περιελάμβανε σύγχρονα όπλα όπως τα αντιαρματικά συστήματα NLAW και Javelin, καθώς και πυρομαχικά και εξοπλισμό που βελτίωσαν την ικανότητα αντιμετώπισης ρωσικών δυνάμεων.
- Η Ρωσία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο, με πάνω από 5.500 πυρηνικές κεφαλές και νέους βαλλιστικούς πυραύλους όπως ο Oreshnik, που προκαλεί ανησυχίες στη Δύση.
Inter arma silent leges (ανάμεσα στα όπλα οι νόμοι σιγούν), έλεγε ο Κικέρων...
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος εσχάτως συμπληρώνει τέσσερα χρόνια μαχών μικρής ή μεγάλης κλίμακας, ανέδειξε μία τεράστια γκάμα όπλων και στρατιωτικών συστημάτων από πολλές χώρες και πλευρές, από συμβατικά πυροβόλα έως προηγμένα πυραυλικά συστήματα και drones.
Όλα αυτά για τον ιστορικό του μέλλοντος θα αποτελέσουν ουσιώδες υλικό σχετικά με την αποτύπωση της διεξαγωγής πολεμικών επιχειρήσεων και μετεξέλιξης αυτών.
Οι πρώτες μέρες και τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν
Κατά τις πρώτες ώρες της επίθεσης της 24ης Φεβρουαρίου, από πλευράς Ρωσίας χρησιμοποιήθηκαν ευρέως πύραυλοι κρουζ και, για πρώτη φορά σε πόλεμο, εκτοξεύθηκαν μαζικά βαλλιστικοί πύραυλοι μικρού βεληνεκούς (SRBM). Σύμφωνα με εκτιμήσεις των ΗΠΑ, η πρώτη ρωσική επίθεση περιελάμβανε περισσότερους από 100 πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από ξηρά και θάλασσα.

«Η Ρωσία πιθανότατα χρησιμοποίησε το μοναδικό SRBM που έχει σε ενεργό υπηρεσία, το Iskander-M», δήλωσε ο Timothy Wright, ερευνητικός αναλυτής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), σύμφωνα με το Reuters.
Από την άλλη πλευρά η Ουκρανία διέθετε περιορισμένο απόθεμα πολύ παλαιότερων βαλλιστικών πυραύλων, των OTR-21 Tochka, και σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, τις πρώτες ημέρες του πολέμου χρησιμοποίησε τουλάχιστον έναν για να επιτεθεί σε ρωσική αεροπορική βάση εντός της Ρωσίας.
Σύμφωνα με το IISS, ο Iskander-M έχει μεγαλύτερη εμβέλεια από τον Tochka και οι εκτοξευτές του μπορούν να μεταφέρουν περισσότερους από έναν πυραύλους. Κάθε εκτοξευτής Iskander διαθέτει θωρακισμένο κάλυμμα για τους πυραύλους, ενώ η καμπίνα του είναι ενισχυμένη έναντι χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών κινδύνων, καθώς και ακραίων θερμοκρασιών. Το όχημα μπορεί να κινηθεί εκτός δρόμου και να ταξιδέψει με ταχύτητες έως 70 km/h για 1.100 km. O Iskander-M έχει πιθανό περιθώριο σφάλματος, το λεγόμενο σφάλμα κύκλου (CEP), 5-7 μέτρων, που σημαίνει ότι τα μισά από τα βλήματα που εκτοξεύονται θα προσγειωθούν σε έναν κύκλο με ακτίνα αυτού του μεγέθους. Αντίθετα, ο Tochka έχει CEP 90 μέτρων.
Την Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2022, η στρατιωτική διοίκηση της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι περιοχές κοντά στις πόλεις Σούμι, Πολτάβα και Μαριούπολη χτυπήθηκαν από ρωσικούς πυραύλους κρουζ 3M14 Kalibr που εκτοξεύθηκαν από τη Μαύρη Θάλασσα. Ο Kalibr είναι ένας πύραυλος κρουζ για επίθεση εδάφους (LACM) με εκτιμώμενη εμβέλεια 1.500 έως 2.500 χλμ. Προορισμένος για επιθέσεις ακριβείας, το ακριβές CEP του είναι άγνωστο, αλλά εκτιμάται ότι είναι μικρότερο από 5 μέτρα.
«Ωστόσο, ορισμένες ρωσικές επιθέσεις σε αεροπορικές βάσεις φάνηκαν σχετικά περιορισμένες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν πέτυχαν ζωτικούς στόχους», δήλωσε ο Joseph Dempsey, ερευνητής άμυνας στο IISS.
«Η Ουκρανία διαθέτει το ρωσικής κατασκευής σύστημα αντιαεροπορικών πυραύλων S-300v της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, το οποίο έχει επίσης αντιβαλλιστικές δυνατότητες», ανέφερε από την πλευρά του ο Wright. «Δεν είναι σαφές εάν κάποιο από αυτά αντιμετώπισε τους ρωσικούς πυραύλους, ενώ ορισμένα οχήματα S-300v φαίνεται να έχουν καταστραφεί από επιθέσεις», πρόσθεσε.
Η δυτική βοήθεια
Στην πορεία του πολέμου οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες προμήθευσαν την Ουκρανία με μια ποικιλία εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων προηγμένων όπλων που μπορούν να καταστρέψουν θωρακισμένα οχήματα. Αυτοί οι πύραυλοι μπορούν να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί σε αστικές περιοχές, όπου οι ομάδες έχουν περισσότερες ευκαιρίες να κρυφτούν για να στήσουν ενέδρες.
Μεταξύ αυτών των όπλων είναι το NLAW, το σύστημα αντιαρματικών πυραύλων νέας γενιάς που αναπτύχθηκε από κοινού από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σουηδία.
Ένα άλλο είναι το FGM-148 Javelin, ένα ελαφρύ σύστημα των ΗΠΑ που μπορεί να καταστρέψει άρματα από απόσταση αρκετών χιλιομέτρων. Χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τους Ουκρανούς με ιδιαίτερα ικανοποιητικά αποτελέσματα, σε σημείο που το… αγιοποίησαν, εμφανίζοντας εικόνες με την Παναγία να το κρατάει.

Τα βασικά όπλα στο πεδίο της μάχης από ρωσικής και ουκρανικής πλευράς:
Ακολουθεί μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα όλων των κατηγοριών όπλων που έχουν χρησιμοποιηθεί από τον ρωσικό και τον ουκρανικό στρατό, συμπεριλαμβανομένων και των όπλων που έχουν δοθεί από τρίτες χώρες.
1. Βασικά όπλα στο πεδίο της μάχης
Πεζικό και φορητά όπλα
- Πιστόλια, ρουκέτες ώμου και αυτόματα τυφέκια μικρού διαμετρήματος (Kalashnikov & άλλα).
- Αμερικανικά FGM-148 Javelin - αντιαρματικά πυραυλικά συστήματα καταστροφής αρμάτων.
- Βρετανικά NLAW - αντιαρματικά όπλα κοντινής εμβέλειας για καταστροφή αρμάτων.
- Δυτικά Stinger - αντιαεροπορικά φορητά πυραυλικά (MANPADS) που καταρρίπτουν ελικόπτερα και αεροσκάφη.
2. Πυραυλικά συστήματα και βαρέα όπλα
Ρωσικά μεγάλης εμβέλειας
- 9K720 Iskander– βραχείας εμβέλειας βαλλιστικοί πύραυλοι.
- Kh-47M2 Kinzhal– υπερηχητικοί πύραυλοι μεγάλης ταχύτητας.
- Κρουζ Kalibr– πύραυλοι για χτυπήματα σε βάθος εδάφους.
- Oreshnik– μεσαίας/μεγάλης εμβέλειας ταχύς πύραυλος που έχει χρησιμοποιηθεί πρόσφατα.
Ουκρανικά συστήματα
- R-360 Neptune— ουκρανικός πύραυλος εδάφους-εδάφους που έχει χτυπήσει ρωσικές θέσεις.
- Πιθανές νέες εκδόσεις (Long Neptune, Flamingo) με αυξημένη εμβέλεια.
3. Πυροβολικό και MLRS
- Πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών: Grad (Hail), Smerch, Uragan(Ρωσικής/Σοβιετικής σχεδίασης).
- Χρησιμοποιούνται για μαζική βολή ρουκετών σε εκτεταμένες περιοχές του μετώπου.
Σημ. Σε πολλές περιπτώσεις αυτά τα συστήματα έχουν εκτοξεύσει cluster munitions (πολλαπλές υποβολίδες), που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες για τους αμάχους.
4. Αεροπορικά μέσα
Ρωσικά
- Μαχητικά αεροσκάφη Su-34, Su-35, και άλλα εξαπολύουν βόμβες και πυραύλους.
- Ελικόπτερα επιθετικά και μεταφορείς κατευθυνόμενων όπλων.
Ουκρανικά / Συμμαχικά
- Ουκρανικά μαχητικά (συμπεριλαμβανομένων F-16 που αποκτήθηκαν από χώρες του ΝΑΤΟ).
- Χρησιμοποιούν συνδυασμούς πυραύλων αέρος-εδάφους και αέρος-αέρος.
5. Drones και μη επανδρωμένα ιπτάμενα οχήματα (UAV)
Επίθεση και αναγνώριση
- Bayraktar TB2 drones (Τουρκικής κατασκευής) – μαχητικά UAV που έχουν χρησιμοποιηθεί από Ουκρανία.
- Ρωσικά Shahed-136 (καμικάζι drones) για χτυπήματα σε βάσεις, υποδομές και πόλεις.
- ZALA Lancet drones – για ακριβείς επιθέσεις υψηλής αξίας στόχων.
- Ουκρανικά «Dragon drones» με θερμικές / θερμιτικές ικανότητες καταστροφής εξοπλισμού.
6. Αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα
- Δυτικά συστήματα όπως Patriot, NASAMS, και βρετανικά Gravehawk για προστασία από πυραύλους και drones.
- Ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς S-300, S-400.
7. Χημικά και άλλες αναφορές
- Υπάρχουν καταγγελίες για χρήση tear gas (CS)και εκτοξεύσεις αερίων από ρωσικές δυνάμεις (απαγορεύονται διεθνώς).
Συνοψίζοντας αυτές είναι οι μεγάλες κατηγορίες όπλων στον πόλεμο της Ουκρανίας:
- Φορητά πυρομαχικά και αντιαρματικά
- Βαρέα πυροβόλα και πυροβολικό
- Πυραυλικά συστήματα (ballistic, cruise, hypersonic)
- Αεροσκάφη & ελικόπτερα
- Ιπτάμενα drones
- Αντιαεροπορικά / αντιπυραυλικά συστήματα
- Πιθανή χρήση χημικών όπλων (καταγγελίες)
Τι παρείχαν οι Αμερικανοί στην Ουκρανία
Ακολουθεί ο πλήρης κατάλογος των όπλων που περιλαμβάνονται στο πακέτο βοήθειας ύψους 800 εκατομμυρίων δολαρίων της κυβέρνησης Μπάιντεν προς την Ουκρανία. Αξίζει να σημειωθεί ότι περιλαμβάνονται οβίδες 155 χιλιοστών και 40.000 πυρομαχικά. Είναι η πρώτη φορά που ο αμερικανικός στρατός παρέχει πυροβολικό.

Το πυρηνικό οπλοστάσιο
Κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων αιματηρών ετών πολλές δηλώσεις έχουν γίνει και για το πυρηνικό οπλοστάσιο της Ρωσίας.
Στις αρχές του 2026, η Ρωσία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο, με συνολικά πάνω από 5.500 πυρηνικές κεφαλές και περίπου 1.700+ σε θέση μάχης.
Το οπλοστάσιό της περιλαμβάνει πυραύλους RS-24 Yars, RS-20V Voyevoda (Satan), RT-2PM2 Topol-M και Avangard.
Μεγάλης σημασίας ο πύραυλος Sarmat. Άλλα δύο πυρηνικά υπερόπλα είναι ο πύραυλος κρουζ Burevestnik και η υποβρύχια τορπίλη Poseidon.

O πύραυλος Oreshnik
Η ανάπτυξη του Oreshnik θεωρείται ότι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.
Τι γνωρίζουμε για τον νέο ρωσικό πύραυλο «Oreshnik»:
Μια ρωσική αεροπορική επίθεση στην ουκρανική πόλη Ντνίπρο, στα τέλη Νοεμβρίου 2024, προκάλεσε εκρήξεις που διήρκεσαν σχεδόν τρεις ώρες και χαρακτηρίστηκε από μάρτυρες ως «ασυνήθιστη». Η Ουκρανία υποστήριξε ότι ο πύραυλος που χρησιμοποιήθηκε είχε χαρακτηριστικά διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου (ICBM) — κάτι που Δυτικοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια επίθεση θα είχε προκαλέσει αυτόματα πυρηνικό συναγερμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι δυνατότητες του Oreshnik έχουν προκαλέσει σημαντικές ανησυχίες σε μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου, με τον Ρώσο πρέσβη στο Ηνωμένο Βασίλειο Andrey Kelin να ισχυρίζεται λίγο μετά την πρώτη εκτόξευσή του σε μάχη ότι είχε σημαντική επίδραση στην πολιτική της Βρετανίας απέναντι στη Μόσχα, αναγκάζοντας το Λονδίνο να υιοθετήσει μια πιο προσεκτική στάση όσον αφορά την υποστήριξη των ουκρανικών επιθέσεων σε βάθος εδάφους της Ρωσίας.
Η ανάπτυξη του νέου συστήματος βαλλιστικών πυραύλων στο έδαφος της Λευκορωσίας, αποτελεί σαφές μήνυμα προς τη Δύση.
Αναμένεται ότι οι παραλλαγές με συμβατικό οπλισμό θα εξαχθούν για να εξοπλίσουν τις ένοπλες δυνάμεις της Λευκορωσίας, ενώ οι παραλλαγές με πυρηνικό οπλισμό θα τεθούν υπό τον έλεγχο της Λευκορωσίας σε περίπτωση πολέμου, στο πλαίσιο της συμφωνίας πυρηνικής κοινής χρήσης μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας.
Τα φθηνά ουκρανικά όπλα
Όπως λέει ο θυμόσοφος λαός «πενία τέχνας κατεργάζεται» και οι Ουκρανοί σε ρόλο Δαβίδ, κάπως έπρεπε να αντιμετωπίσουν τον ρωσικό Γολιάθ. Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια πολέμου, λοιπόν, η ουκρανική πολεμική βιομηχανία μπορεί να δέχτηκε πολλά πλήγματα, αλλά η εφευρετικότητα κάποιων Ουκρανών μπορεί να αποτελέσει σταθμό στην αμυντική βιομηχανία.
Τον περασμένο Αύγουστο αποκαλύφθηκε η «ουκρανική πατέντα», με μαζική παραγωγή φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, κόστους μόλις 500 δολαρίων.
Πολύ πιο πρόσφατα το Newsbomb ανέδειξε άλλα φθηνά ουκρανικά όπλα όπως το νέο λέιζερ και το όπλο που παραπέμπει σε... γεννητικά όργανα. Το πρώτο όπλο χωράει άνετα στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου, δεν κάνει θόρυβο και δεν εκπέμπει φως. Το δε P1-Sun κοστίζει λίγο περισσότερο από 1.000 δολάρια και μπορεί να φτάσει σε ύψος πάνω από 30.000 πόδια, κάτι που δυνητικά συνιστά απειλή για αεροπλάνα!!
Το πιο απίστευτο τεχνικό επίτευγμα των ουκρανικών δυνάμεων μέχρι στιγμής - ένα σοβιετικό GAZ-24-10 Volga sedan με ένα τηλεχειριζόμενο όπλο που αποτελείται από ένα βαρύ πολυβόλο KPVT 14,5 mm.
Η Ουκρανία έχει χρησιμοποιήσει διάφορα καμικάζι drones στον πόλεμο, μεταξύ των οποίων:
- Switchblade 300 & 600 (ΗΠΑ)
- Phoenix Ghost (ΗΠΑ)
- Warmate (Πολωνία)
- Liutyi (Ουκρανία)
- Bober (Ουκρανία)
- AQ-400 Scythe (Ουκρανία)
- RAM II (Ουκρανία)
- UJ-22 Airborne (Ουκρανία)
- ST-35 Silent Thunder (Ουκρανία)
- Τροποποιημένα drones FPV όπως τα μοντέλα DJI
H κατάσταση τότε και σήμερα – Νέα όπλα, παλιός εξοπλισμός και συστήματα
Ενδιαφέρον έχουν ενδεικτικές εικόνες και βίντεο από την πολλαπλή δράση όπλων κατά τον 4ετή πόλεμο.
α) Δορυφορικές εικόνες της αεροπορικής βάσης Engels-2 στις 18 Φεβρουαρίου.
Η αεροπορική βάση φιλοξενούσε 3 Tu-95MS (Bear-H), 1 Tu-160 (Blackjack), 1 Il-78M (Midas) και 6 Su-34 (Fullback). Ένα Tu-95MS και ένα Tu-160, με την υποστήριξη ενός Il-78M, έχουν μεταφερθεί από την αεροπορική βάση Engels-2 στην αεροπορική βάση Ukrainka.
β) Μια εγκατάσταση αντιαεροπορικού πολυβόλου, που αποτελείται από τέσσερα ρωσικά χειροκίνητα πολυβόλα RPK-74.
γ) Το αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα «Patriot» αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους από το τακτικό σύστημα εκτόξευσης πυραύλων «Iskander-M» στον ουρανό πάνω από το Κίεβο κατά τη διάρκεια ρωσικής επίθεσης.
δ) Στη Ρωσία, σύμφωνα με το «Flash», η πρώτη μη επανδρωμένη στρατοσφαιρική πλατφόρμα 5G «Barrage-1» έχει τεθεί σε λειτουργία με επιτυχία, προκειμένου να αντισταθμίσει τον αποκλεισμό του Starlink. Η κύρια λειτουργία της είναι η αναμετάδοση 5G ως εναλλακτική λύση της δορυφορικής επικοινωνίας. Η πλατφόρμα μπορεί να ανυψώσει έως 100 κιλά σε υψόμετρο έως 20 χιλιόμετρα και να παραμείνει στη στρατόσφαιρα για αρκετές ημέρες.
Η ανάπτυξη τέτοιων πλατφορμών θα επιτρέψει στις ρωσικές δυνάμεις να έχουν πρόσβαση σε internet υψηλής ταχύτητας και επικοινωνίες σε τεράστιες περιοχές όπου η κατασκευή πύργων κινητής τηλεφωνίας είναι αδύνατη.
ε) Προφανώς, ο ουκρανικός στρατός έλαβε εκτοξευτές χειροβομβίδων Milkor M32A1 40mm πολλαπλών βολών και ήδη χρησιμοποιούνται σε μάχες. Η παράδοση δεν είχε ανακοινωθεί προηγουμένως, αλλά πιθανότατα παρασχέθηκαν στο πλαίσιο πρόσφατων πακέτων στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ.
Τι λέει ιστορικός και συγγραφέας
O ιστορικός και συγγραφέας Dr. Alexander S. Burns σχολίασε όλο αυτό το εξοπλιστικό θησαυροφυλάκιο τονίζοντας ότι τα μεμονωμένα οπλικά συστήματα σπάνια αποδεικνύονται καθοριστικά για την έκβαση ενός πολέμου, αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει κάτι άλλο...
Χαρακτηριστικά ανέφερε :
Μεμονωμένα τεχνολογικά επιτεύγματα, «νέα λαμπερά πράγματα», συχνά φαινόταν να υπόσχονται αλλαγή. Πιο συχνά από τις τακτικές, όμως, βλέπεις ερωτήσεις για την τεχνολογία. Αγαπάμε την τεχνολογία.
Το έχουμε δει αυτό στην Ουκρανία. Πρώτα, ήταν το τουρκικό Bayraktar.
Μετά το HIMARS
Μετά τα σύγχρονα δυτικά MBT
Μετά το ATACMS
Μετά τα POV drones
Μετά τα F-16
Τώρα, όλα αυτά τα όπλα βοήθησαν την Ουκρανία στον πόλεμο. Οι Ουκρανοί στρατιώτες και αεροπόροι εκτιμούν τις δυνατότητές τους. Αλλά κανένα από αυτά τα όπλα δεν άλλαξε εντελώς το παιχνίδι και δεν αποδείχθηκε το κλειδί για τη νίκη.
Και αυτό δεν πρέπει να μας εκπλήσσει: τα μεμονωμένα οπλικά συστήματα σπάνια αποδεικνύονται καθοριστικά για την έκβαση ενός πολέμου. Τα μεμονωμένα οπλικά συστήματα σπάνια φέρνουν επανάσταση στο πεδίο της μάχης.
Για να το δούμε αυτό στο παρελθόν, μπορούμε να κοιτάξουμε τις απαρχές του σύγχρονου πολέμου το 1500, όταν τα πυροβόλα όπλα έγιναν πιο συνηθισμένα στους ευρωπαϊκούς πολέμους. Στις αρχές του 1500, το πυροβολικό και, σε κάποιο βαθμό, τα μικρά όπλα, άλλαζαν το πεδίο της μάχης.
Οι στρατιωτικοί θεωρητικοί, τότε όπως και σήμερα, ήταν γοητευμένοι από τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία άλλαζε τον πόλεμο και άρχισαν να υποστηρίζουν ότι είχε συμβεί μια ολοκληρωτική επανάσταση.
Τα πυροβόλα όπλα όντως κατέληξαν να κυριαρχούν στο πεδίο της μάχης, αλλά η μάχη σώμα με σώμα συνέχισε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον πόλεμο για πάνω από 200 χρόνια.
Το ίδιο ισχύει και για το ιππικό: τα στοιχεία που έκαναν το ιππικό λιγότερο αποφασιστικό όπλο μάχης υπήρχαν ήδη από το 1500, αλλά η μετάβαση ολοκληρώθηκε πλήρως μόνο τη δεκαετία του 1930/40. Χρειάζεται ΧΡΟΝΟΣ για να αντικατασταθούν τα οπλικά συστήματα.
Η πλήρης υποτίμηση των οπλικών συστημάτων που βρίσκονται σε διαδικασία αντικατάστασης είναι επικίνδυνη.
Τα κανόνια, τα άρματα μάχης, η αεροπορική δύναμη και τώρα τα drones έχουν αλλάξει δραματικά το πεδίο της μάχης. Απαιτήθηκαν προσαρμογές στα παλαιότερα όπλα και τις τακτικές.
Αλλά σπάνια αυτά τα πράγματα έχουν άμεσο αντίκτυπο στο πεδίο της μάχης, η αλλαγή είναι σταδιακή και διαρκεί δεκαετίες ή ακόμα και αιώνες. Ένα τέλειο παράδειγμα αυτού είναι τα θωρηκτά Wisconsin και Missouri, που κατασκευάστηκαν καθώς τα αεροπλανοφόρα αντικαθιστούσαν τα θωρηκτά στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αυτές οι πλατφόρμες συνέχισαν να λειτουργούν για τέσσερις δεκαετίες μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και συνέχισαν να έχουν περιορισμένο ρόλο σε μάχες ακόμη και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Προσαρμόστηκαν σε μεγάλο βαθμό. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα αεροπλανοφόρα δεν αντικατέστησαν τα θωρηκτά, αλλά χρειάστηκε χρόνος.
Ποια είναι λοιπόν η ευρύτερη οπτική, πέρα από την τεχνολογία, που κατέστη πιο σημαντική για την κατανόηση των συγκρούσεων;
Πόροι: Ανθρώπινοι, οικονομικοί, στρατηγικοί
Παραγωγή και επεκτασιμότητα
Γεωγραφία και logistics
Ηθικό/Θέληση
Στρατιωτικές δοξασίες
Είναι ζωτικής σημασίας να έχουμε κατά νου όλα τα επίπεδα του πολέμου: στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό.
Δείτε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα του Newsbomb.gr στα 4 χρόνια από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία
Διαβάστε επίσης