Ισραηλινός αναλυτής: Χτύπημα πριν φτάσει η σημαία, το δόγμα του Ισραήλ απέναντι στην Τουρκία
Από τη Συρία έως την Κύπρο και τη Σομαλία, η τουρκική στρατιωτική παρουσία εντάσσεται πλέον στον ισραηλινό στρατηγικό σχεδιασμό, με την Ιερουσαλήμ να επιδιώκει να ανακόψει την τουρκική στρατιωτική εδραίωση πριν αυτή καταστεί μη αναστρέψιμη
Την εκτίμηση ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει πλέον την τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία ως μια εξέλιξη που πρέπει να ανακοπεί πριν μετατραπεί σε παγιωμένη στρατιωτική πραγματικότητα, διατυπώνει ο Ισραηλινός αναλυτής Shay Gal, σε άρθρο του στο Israel Hayom.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του δεν βρίσκεται μόνο το πού υψώνεται σήμερα η τουρκική σημαία, αλλά κυρίως ποιες στρατιωτικές δυνατότητες αναπτύσσονται κάτω από αυτήν και τι είδους στρατηγικό βάθος μπορεί να δημιουργήσει η Άγκυρα, από τη Συρία έως τα κατεχόμενα της Κύπρου και τη Σομαλία.
Η λογική που αποδίδει στην ισραηλινή στρατηγική είναι ότι όσο νωρίτερα αντιμετωπίζεται μια δυνητική απειλή, τόσο μικρότερο είναι το επιχειρησιακό και πολιτικό κόστος. Όταν, αντίθετα, μια στρατιωτική υποδομή έχει ήδη εγκατασταθεί και καταστεί λειτουργική, οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής της γίνεται δυσκολότερη και αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης αντιπαράθεσης.
Ο Shay Gal θεωρεί ότι αυτή η λογική αποτυπώνεται στην ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ της Συρίας, στις 18 Αυγούστου.
«Η απόσταση δεν αποτελεί πλέον επιχείρημα της Άγκυρας. Αποτελεί μεταβλητή του σχεδιασμού του Ισραήλ. Η μέθοδος της Άγκυρας είναι να μετατρέψει την παρουσία σε μόνιμη κατάσταση και, στη συνέχεια, τη μόνιμη κατάσταση σε δικαίωμα βέτο. Ο Αμπού αλ-Ντουχούρ έσπασε αυτή την ακολουθία. Το Ισραήλ θα αναλάβει δράση πριν από την τοποθέτηση της σημαίας, όποτε μπορεί» αναφέρει.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Ισραήλ επέλεξε να πλήξει τη στρατιωτική υποδομή πριν από την ενδεχόμενη άφιξη τουρκικών δυνάμεων. Συνολικά οκτώ πλήγματα έπληξαν τον διάδρομο προσγείωσης και στρατιωτικές εγκαταστάσεις της βάσης, χωρίς να αναφερθούν απώλειες. Η Αμπού αλ-Ντουχούρ βρίσκεται στην επαρχία Ιντλίμπ, περίπου 70 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα.
Το Ισραήλ υποστήριξε στη συνέχεια ότι η Συρία βρισκόταν ένα βήμα πριν από την παραβίαση του συμφωνημένου καθεστώτος ασφαλείας, καθώς φέρεται να επέτρεπε την ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στην περιοχή, παρά τις επανειλημμένες ισραηλινές προειδοποιήσεις. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, αρνήθηκε ότι υπήρχε σχέδιο ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στη συγκεκριμένη βάση.
Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αναλυτή, η επιχειρησιακή λογική πίσω από την ισραηλινή κίνηση είναι ότι η στρατιωτική υποδομή πρέπει να εξουδετερώνεται πριν αποκτήσει μόνιμο τουρκικό αποτύπωμα.
Όσο δεν έχουν εγκατασταθεί τουρκικά στρατεύματα, αεροσκάφη, ραντάρ ή συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, ένα πλήγμα αφορά κυρίως εγκαταστάσεις και υποδομές. Μετά την ανάπτυξη τουρκικού προσωπικού και μέσων, όμως, κάθε ισραηλινή επιχείρηση αποκτά διαφορετικό επίπεδο κινδύνου, καθώς αυξάνεται η πιθανότητα απωλειών Τούρκων στρατιωτικών, τουρκικών αντιποίνων και αμερικανικής εμπλοκής.
Κατά τον Shay Gal, η παρουσία και μόνο του πρώτου Τούρκου στρατιώτη δεν καθορίζει εάν το Ισραήλ θα επιχειρήσει. Αλλάζει, όμως, δραστικά το κόστος κάθε επόμενου πλήγματος.
Στην ίδια ανάλυση εξετάζεται και η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ. Ο Gal υποστηρίζει ότι η συμμετοχή της Άγκυρας στη Συμμαχία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι τουρκικές δυνάμεις απολαμβάνουν την προστασία του ΝΑΤΟ σε οποιοδήποτε σημείο του εξωτερικού όπου αναπτύσσονται.
Το Άρθρο 5 αφορά την περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά κράτους-μέλους υπό τις προβλεπόμενες από τη Συνθήκη προϋποθέσεις. Παράλληλα, η συλλογική αντίδραση δεν ενεργοποιείται αυτόματα, καθώς οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ λαμβάνονται με συναίνεση και κάθε σύμμαχος καθορίζει τη δράση που θεωρεί αναγκαία.
Η ισραηλινή επιχείρηση προκάλεσε αντιδράσεις και στην Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, χαρακτήρισε το πλήγμα «περιττή κλιμάκωση», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν είχε προειδοποιηθεί. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των μηχανισμών αποτροπής ατυχημάτων και άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Η ισραηλινή προσέγγιση, όπως την παρουσιάζει ο Shay Gal, είναι διαφορετική. Για την Ιερουσαλήμ, η κλιμάκωση δεν ξεκίνησε με την καταστροφή του διαδρόμου της Αμπού αλ-Ντουχούρ, αλλά με την προσπάθεια μεταβολής του στρατιωτικού status quo στην περιοχή μέσω της πιθανής τουρκικής ανάπτυξης.
Η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη: η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διαχειριστεί τις τουρκικές ευαισθησίες και να περιορίσει τον κίνδυνο σύγκρουσης, ενώ το Ισραήλ εμφανίζεται απρόθυμο να ενσωματώσει τις τουρκικές απαιτήσεις στον δικό του υπολογισμό ασφαλείας.
Για τον Ισραηλινό αναλυτή, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην Αμπού αλ-Ντουχούρ. Η Τουρκία έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της εμπλοκή στη Συρία, εκπαιδεύοντας συριακές δυνάμεις και συμμετέχοντας στην ανασυγκρότηση στρατιωτικών δομών.
Στην ανάλυση του Shay Gal, η τουρκική στρατιωτική παρουσία στα κατεχόμενα της Κύπρου αποκτά πλέον ιδιαίτερη σημασία και για τον ισραηλινό στρατηγικό σχεδιασμό.
Ο ίδιος αναφέρει ότι τον Μάρτιο η Τουρκία ανέπτυξε έξι F-16 και συστήματα αεράμυνας στα κατεχόμενα, όπου διατηρεί στρατιωτική παρουσία και στηρίζει το ψευδοκράτος.
Η γεωγραφική θέση της Κύπρου προσδίδει, σύμφωνα με τον αναλυτή, ιδιαίτερη στρατηγική αξία στην εξέλιξη αυτή, καθώς το νησί βρίσκεται στον ευρύτερο χώρο που συνδέει το Ισραήλ με την Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Shay Gal αναδεικνύει τη σημασία που έχει για το Ισραήλ η θαλάσσια περιοχή γύρω από την Κρήτη και την Κύπρο. Όπως υποστηρίζει, η περιοχή αποτελεί για το Ισραήλ κρίσιμο διάδρομο προς την Ευρώπη, με σημασία για την ενέργεια, τα υποθαλάσσια καλώδια, τη ναυσιπλοΐα.
