Ρουμανία: Παραμένει άλυτο το πολιτικό αδιέξοδο έξι μήνες μετά

Snapshot

• Η Ρουμανία παραμένει χωρίς σταθερή κυβέρνηση έξι μήνες μετά την πολιτική κρίση της άνοιξης του 2025.
• Ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν ορίστηκε πρωθυπουργός με την υποστήριξη του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος, αλλά αντιμετωπίζει αντίσταση από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το ακροδεξιό AUR.
• Η κυβέρνηση Μουρεσάν προτείνει μέτρα όπως μείωση βουλευτών, μεταρρυθμίσεις στις κρατικές επιχειρήσεις και διατήρηση του ΦΠΑ στο 19%.
• Η πολιτική αβεβαιότητα και η αντιπαράθεση μεταξύ κομμάτων δυσχεραίνουν τη λήψη αποφάσεων για δημοσιονομική εξυγίανση και πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια.
• Η ακροδεξιά AUR διατηρεί υψηλή δημοσκοπική υποστήριξη, γεγονός που περιπλέκει τις προσπάθειες σχηματισμού φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης.

Snapshot powered by AI

Σχεδόν έξι μήνες μετά την πολιτική κρίση της περασμένης Άνοιξης η Ρουμανία εξακολουθεί να μην έχει σταθερή κυβέρνηση, η οποία να υποστηρίζεται από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Παράλληλα η χώρα πιέζεται για να αντιμετωπίσει τον υψηλό πληθωρισμό και τη μείωση της ανάπτυξης, να προχωρήσει με μέτρα λιτότητας και να μην χάσει τα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Από τις 5 Μαΐου η χώρα κυβερνάται από την υπηρεσιακή κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Ιλίε Μπολογιάν ο οποίος φαίνεται ότι ήταν μία λύση ανάγκης την κρίσιμη στιγμή. Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν κατάφερε να βρει υποψήφιο ο οποίος να είναι πρόθυμος να αναλάβει την «ηλεκτρική καρέκλα» του πρωθυπουργού και να προωθήσει μέτρα λιτότητας.

Ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο εάν θα καταφέρει να κερδίσει την στήριξη των κομμάτων. Στις 17 Σεπτεμβρίου ο Νικουσόρ Νταν ανακοίνωσε ότι έχει αναθέσει στον φιλελεύθερο πολιτικό και μέλος του ευρωκοινοβουλίου, Ζίγκφριντ Μουρεσάν να ηγηθεί των προσπαθειών για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης.

«Έχουν περάσει περισσότεροι από τέσσερις μήνες από τότε που είχαμε κυβέρνηση… και παρά τις εκατοντάδες ώρες διαπραγματεύσεων με τα πολιτικά κόμματα, δεν καταφέραμε να καταλήξουμε σε μια βιώσιμη λύση», παραδέχτηκε πριν από μερικές ημέρες ο Ρουμάνος πρόεδρος.

Δύσκολος ο σχηματισμός κυβέρνησης υπό τον Μουρεσάν

Ο 44χρονος Μουρέσαν είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από το 2014 και κατείχε τη θέση του αντιπροέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Είναι γνωστός για την εμπειρία του σε θέματα προϋπολογισμού και οικονομικής πολιτικής της ΕΕ.

Η υποψηφιότητά του υποστηρίζεται από το κεντροδεξιό Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL) και δύο μικρότερα κεντροδεξιά κόμματα. Ωστόσο το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το ακροδεξιό κόμμα «Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων» (AUR), τα οποία διαθέτουν και μεγάλο μέρος των κοινοβουλευτικών εδρών, κινούνται σε τροχιά καταψήφισης της κυβέρνησης υπό τον Μουρεσάν. Γι’ αυτό και αναλυτές εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους για το εάν ο 44χρονος πολιτικός θα πετύχει να σχηματίσει κυβέρνησης.

«Η αριθμητική είναι πολύ απλή. Τα κόμματα που υποστηρίζουν τον Μουρεσάν μπορούν να συγκεντρώσουν το πολύ 190 ψήφους σε ψηφοφορία εμπιστοσύνης, αριθμός που είναι πολύ χαμηλότερος από τις 233 ψήφους που απαιτούνται. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν βλέπω πώς ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση», δήλωσε ο δημοσιογράφος Νταν Ταπαλάγκα.

Πράγματι εάν δεν υπάρξει κάποια μετατόπιση των Σοσιαλδημοκρατών ή της ακροδεξιάς τότε θεωρείται πιθανή η καταψήφιση της κυβέρνησης. Την Τετάρτη η κρίσιμη ψηφοφορία Το Σάββατο ο Μουρεσάν κατέθεσε στο κοινοβούλιο το κυβερνητικό πρόγραμμα και τα ονόματα των υποψήφιων υπουργών της κυβέρνησής του.

Η νέα κυβέρνηση υπόσχεται μείωση του αριθμού των βουλευτών και των υφυπουργών σε κάθε υπουργείο και την απαγόρευση της να λαμβάνει κάποιος κρατική σύνταξη και μισθό στο δημόσιο τομέα ταυτόχρονα. Προτείνει επίσης μεταρρυθμίσεις στις κρατικές επιχειρήσεις και στη φορολογική αρχή ANAF, καθώς και τη δημιουργία ενός ενιαίου σημείου εξυπηρέτησης για έγγραφα ταυτότητας, διαβατήρια, άδειες οδήγησης και ταξινομήσεις οχημάτων.

Ο Μουρεσάν έχει δηλώσει ότι η κυβέρνησή του δεν θα αυξήσει τον ΦΠΑ και θα επιδιώξει την επαναφορά του συντελεστή στο 19%, όταν το επιτρέψει η δημοσιονομική κατάσταση της Ρουμανίας. Θα διατηρηθεί επίσης το υφιστάμενο σύστημα ενιαίου φόρου εισοδήματος.

Οι ακροάσεις των υποψηφίων υπουργών από τις κοινοβουλευτικές επιτροπές έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν τη Δευτέρα στις 14:00 και να ολοκληρωθούν την Τρίτη στις 20:00. Η κοινή συνεδρίαση της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας για την παροχή ψήφους εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη.

Το χρονικό της πολιτικής κρίσης

Η πολιτική κρίση ξεκίνησε την περασμένη Άνοιξη όταν κατέρρευσε ο συνασπισμός των τεσσάρων φιλοευρωπαϊκών κομμάτων της Ρουμανίας. Ο συνασπισμός ήταν πάντα εύθραυστος καθώς η μοναδική κοινή επιδίωξη των τεσσάρων κομμάτων ήταν να κρατήσουν εκτός της εξουσίας την ακροδεξιά.

Η κυβέρνηση του Ιλίε Μπολογιάν υποστηρίχθηκε από το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα (PNL), το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD), το μεταρρυθμιστικό USR και τη Δημοκρατική Συμμαχία των Ούγγρων της Ρουμανίας (UDMR), τα οποία απαρτίζουν το φιλοευρωπαϊκό στρατόπεδο στη χώρα.

Στις 20 Απριλίου 2026, το PSD απέσυρε την υποστήριξή του προς τον Μπολογιάν εξαιτίας των μέτρων λιτότητας που προωθούσε, καθώς φοβήθηκε ότι αυτά θα ενισχύσουν την στήριξη των ψηφοφόρων στο AUR και θα έπλητταν την κομματική εκλογική βάση του στο δημόσιο τομέα εξαιτίας των περικοπών.

Η κυβέρνηση τελικά έπεσε στις 5 Μαΐου, όταν το PSD και το AUR, με ηγέτη τον Τζορτζ Σιμιόν, υποστήριξαν από κοινού πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης, γεγονός που προκάλεσε έντονες εντυπώσεις για την συνεργασία ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος με την ακροδεξιά. Ωστόσο τα δύο κόμματα δεν προχώρησαν σε συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού παρά τη συνεργασία τους στην ανατροπή της κυβέρνησης.

Ο Ρουμάνος πρόεδρος Νικούσορ Νταν έχει από τότε πραγματοποιήσει αρκετές προσπάθειες για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης. Ο πρώτος υποψήφιος πρωθυπουργός, Ευγένιος Τομάκ, αποσύρθηκε αφού κατέστη σαφές ότι δεν διέθετε επαρκή κοινοβουλευτική υποστήριξη. Ο επόμενος υποψήφιος, ο Αντριάν Βέστεα, επίσης δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία στις 22 Ιουνίου. Ως εκ τούτου, το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο συνεχίστηκε, με τον Μπολογιάν να παραμένει στο αξίωμα ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Εις ό,τι αφορά την κοινοβουλευτική δύναμη, το PSD κατέχει 130 έδρες και το AUR 90.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη από πολιτική άποψη, καθώς ο Ρουμάνος πρόεδρος προσπαθεί ταυτόχρονα να αποτρέψει το AUR από το να εδραιωθεί στην κυβέρνηση, διατηρώντας παράλληλα την φιλοευρωπαϊκή πορεία της Ρουμανίας. Ωστόσο, τα κεντρώα κόμματα δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με το αν αυτό απαιτεί μια νέα κυβέρνηση ενός μεγάλο συνασπισμού, μια κυβέρνηση μειοψηφίας ή μία κυβέρνηση τεχνοκρατών.

Η υποστήριξη προς το AUR παραμένει υψηλή και σε δημοσκόπηση του περασμένου Ιουλίου καταλαμβάνει την πρώτη θέση, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες έρχονται δεύτεροι. Αυτό σημαίνει ότι παρά το πολιτικό αδιέξοδο μία πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα περιέπλεκε ακόμη περισσότερο τα πράγματα για τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα. Μία νέα εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε αντί να επιλύσει την πολιτική κρίση να ενισχύσει περαιτέρω την ακροδεξιά.

Η Ρουμανία πρέπει να εφαρμόσει βασικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στη χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει την κακή κατάσταση της οικονομίας. Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα της ΕΕ, ενώ το κοινωνικό κόστος της δημοσιονομικής εξυγίανσης γίνεται όλο και πιο ορατό. Η πολιτική αβεβαιότητα έχει επίσης δημιουργήσει προβλήματα στην χρηματοδότηση και την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.

Ο οίκος Fitch διατηρεί αρνητική προοπτική για την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας εν μέσω της αυξανόμενης πολιτικής αβεβαιότητας. Για τη Ρουμανία, το βασικό ερώτημα τώρα είναι αν μπορεί να επιτευχθεί τουλάχιστον μια ελάχιστη κοινοβουλευτική συμφωνία σχετικά με τη δημοσιονομική εξυγίανση και την εκπλήρωση των δεσμεύσεων της χώρας έναντι της ΕΕ.