3o ΣΦΕΕ Summit: «Καμπανάκι» για τα νέα φάρμακα - Η πρόταση για διεύρυνση του επενδυτικού clawback

Snapshot

• Η αύξηση της χρήσης καινοτόμων και ακριβών θεραπειών προκαλεί σημαντική πίεση στη φαρμακευτική δαπάνη, με αύξηση κατά 40% στη νοσοκομειακή δαπάνη για αντικαρκινικά φάρμακα μέσα σε δύο χρόνια.
• Από την 1η Ιουλίου ξεκινά η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, που θα επιτρέπει παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και μελλοντική αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο συνταγογράφησης.
• Ο ΣΦΕΕ ζητά ρήτρα συνυπευθυνότητας καθώς το clawback του πρώτου εξαμήνου 2025 φτάνει μέσο όρο επιστροφών 80,6%..
• Προτείνεται διεύρυνση και αύξηση πόρων του επενδυτικού clawback με κάλυψη επενδύσεων σε Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη ανάπτυξη και περιβαλλοντικά έργα, καθώς και κίνητρα για συμπράξεις και συγχωνεύσεις.
• Υπάρχει ανησυχία ότι η Ελλάδα μπορεί να χάσει τη θέση της ως ελκυστικός προορισμός για νέες θεραπείες, επηρεάζοντας αρνητικά την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία.

Snapshot powered by AI

Η πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες, η βιωσιμότητα της φαρμακευτικής δαπάνης και το μέλλον του μηχανισμού των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης μεταξύ του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη και του προέδρου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Ολύμπιου Παπαδημητρίου, στο πλαίσιο του 3ου ΣΦΕΕ Summit, την Πέμπτη (11/06/2026).

Ο υπουργός Υγείας υποστήριξε ότι το clawback αποτελεί στην ουσία έκφραση των δημοσιονομικών ορίων που θέτει το κράτος στη φαρμακευτική δαπάνη, σημειώνοντας ότι η πραγματική πρόκληση προκύπτει από τη ραγδαία αύξηση της χρήσης καινοτόμων και ακριβότερων θεραπειών. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε ότι στα ακριβά αντικαρκινικά φάρμακα η νοσοκομειακή δαπάνη αυξήθηκε κατά 21% από το 2024 στο 2025 και κατά ακόμη 20% το πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας συνολική αύξηση 40% μέσα σε δύο χρόνια.

Ο κ. Γεωργιάδης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε σειρά παρεμβάσεων για τον περιορισμό της υπερκατανάλωσης και τον καλύτερο έλεγχο της δαπάνης, μεταξύ των οποίων η ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, η εφαρμογή κλειστών προϋπολογισμών και η επέκταση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

Όπως ανακοίνωσε, από την 1η Ιουλίου τίθεται σε λειτουργία η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, η οποία θα επιτρέπει την παρακολούθηση της συνταγογραφικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο, ενώ στη συνέχεια θα αξιοποιηθούν και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο των προτύπων συνταγογράφησης. Παράλληλα, επισήμανε ότι σημαντικό μέρος των νέων πόρων που διατέθηκαν τα τελευταία χρόνια κατευθύνθηκε στις καινοτόμες θεραπείες, αποδεικνύοντας -όπως είπε- τη βούληση της κυβέρνησης να στηρίξει την καινοτομία. «Πλέον εγκρίνω 4-5 νέα φάρμακα τον μήνα. Ο κόσμος έχει αλλάξει», ανέφερε.

Υπερασπιζόμενος τη συνολική λογική, ο Υπουργός υποστήριξε ότι οι ακριβές καινοτόμες θεραπείες αφορούν μια μειοψηφία ασθενών -περί το 25%- ενώ το υπόλοιπο 75% χρειάζεται καθιερωμένα, φθηνότερα φάρμακα που πρέπει εξίσου να διασφαλιστούν, και ότι δεν μπορεί να διαταραχθεί η λειτουργία της υπόλοιπης αγοράς για την κάλυψη περιορισμένου αριθμού σπάνιων ενδείξεων. Υπογράμμισε ακόμη ότι η Πολιτεία «έχει ευθύνη να διασφαλίζει πρωτίστως την πρόσβαση του συνόλου των ασθενών στις βασικές θεραπείες». Όπως είπε, «η καινοτομία είναι απαραίτητη και σώζει ζωές, όμως το κράτος οφείλει παράλληλα να εξασφαλίζει ότι υπάρχουν διαθέσιμα τα φάρμακα που χρειάζονται οι περισσότεροι ασθενείς». Πρόσθεσε ότι, χάρη στην ακολουθούμενη πολιτική, «η Ελλάδα εμφανίζει σήμερα από τις λιγότερες ελλείψεις φαρμάκων στην Ευρώπη».

Από την πλευρά του, ο κ. Παπαδημητρίου ζήτησε «πλαίσιο συνυπευθυνότητας» από την πολιτεία, υποστηρίζοντας ότι το κράτος ορίζει τον προϋπολογισμό, χωρίς όμως να προσδιορίζει επαρκώς τι αγοράζει, με αποτέλεσμα το βάρος να μετακυλίεται στη βιομηχανία. Αποκάλυψε ότι «προχθές λάβαμε νοσοκομειακά σημειώματα για το clawback του πρώτου εξαμήνου του 2025 με τις επιστροφές κατά μέσο όρο στο 80,6%», παρομοιάζοντας τη μεταχείριση αυτή με τη λογική «σαν να μας λέτε “μας κλέβετε και, επειδή μας κλέβετε, φέρτε πίσω το 80%”». Προειδοποίησε, δε, ότι όσο δεν θεσμοθετείται ρήτρα συνυπευθυνότητας, «όλα αυτά που το Υπουργείο θέλει να κάνει, είναι ευσεβείς πόθοι».

Επικαλούμενος έρευνες στα μέλη του Συνδέσμου, ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ έκανε λόγο για καθυστέρηση -και πιθανή μείωση- στην είσοδο νέων φαρμάκων, σημειώνοντας ότι «3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα οι εταιρείες δεν έχουν σκοπό να τα φέρουν στην Ελλάδα», με ορίζοντα την επόμενη διετία-τριετία. «Τα πάντα κρίνονται εκ του αποτελέσματος», πρόσθεσε, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για υποβάθμιση της θέσης της Ελλάδας στους διεθνείς σχεδιασμούς ορισμένων πολυεθνικών εταιρειών.

Επέκταση του επενδυτικού clawback και διεύρυνηση κινήτρων

Σε επόμενο πάνελ, η πρόεδρος της AstraZeneca, Έλενα Χουλιάρα, επισήμανε ότι, παρά τις αυξήσεις στη δημόσια χρηματοδότηση, η ζήτηση αυξάνεται με ακόμη ταχύτερους ρυθμούς. «Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο αυξάνεται η χρηματοδότηση, αλλά αν αυξάνεται αρκετά ώστε να καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών», ανέφερε. Σύμφωνα με την ίδια, το χρηματοδοτικό κενό στον τομέα του φαρμάκου έχει πλέον υπερβεί το 1 δισ. ευρώ, γεγονός που επηρεάζει τη διαθεσιμότητα νέων θεραπειών στη χώρα.

«Περισσότεροι πόροι από μόνοι τους δεν αρκούν. Χρειάζονται μεταρρυθμίσεις, έλεγχοι και καλύτερη αξιοποίηση κάθε ευρώ που επενδύεται στο σύστημα. Το ζητούμενο είναι οι ασθενείς στην Ελλάδα να έχουν απρόσκοπτη πρόσβαση στα φάρμακα που χρειάζονται, όταν τα χρειάζονται», τόνισε.

Η πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AbbVie για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα, Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα μιας χώρας καθορίζεται και από την ικανότητά της να επενδύει στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. «Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικούς επιστήμονες και ερευνητικά κέντρα. Αυτή είναι η πρώτη και βασικότερη προϋπόθεση για να αναπτύξουμε ένα ισχυρό οικοσύστημα καινοτομίας», ανέφερε. «Δεν αρκεί να έρχονται οι νέες θεραπείες στη χώρα. Πρέπει η πρόσβαση των ασθενών σε αυτές να γίνεται πράξη. Παράλληλα, δεν πρέπει να χάνουμε σε ταχύτητα ούτε να αφήνουμε ανεκμετάλλευτες τις δυνατότητές μας στην έρευνα, την ανάπτυξη και τα δεδομένα υγείας», υπογράμμισε.

Ο Αντιπρόεδρος του ΣΦΕΕ και της ΒΙΑΝΕΞ, Κώστας Παναγούλιας, ανέδειξε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι αποτελεί έναν από τους πιο παραγωγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. «Η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, οι σύγχρονες παραγωγικές υποδομές και η τεχνογνωσία που διαθέτει ο κλάδος είναι βασικοί λόγοι που μας καθιστούν ανταγωνιστικούς διεθνώς», σημείωσε.

Ως προς το επενδυτικό clawback, πρότεινε αύξηση των πόρων και κατάτμηση σε παραγωγικές και ερευνητικές επενδύσεις, διεύρυνση των επιλέξιμων δαπανών για την κάλυψη επενδύσεων σε Τεχνητή Νοημοσύνη και ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη ανάπτυξη και περιβαλλοντικά έργα, επέκταση και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων ευθύνης ΕΟΦ, κίνητρα για συμπράξεις ελληνικών - διεθνών εταιρειών, καθώς και για εξαγορές-συγχωνεύσεις.

Τέλος, ο πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Εμμανουήλ Σαλούστρος, αναφερόμενος στην καινοτομία, προειδοποίησε ότι «αν δεν κινηθούμε γρήγορα, πολλοί ασθενείς δεν θα έχουν την ευκαιρία να ωφεληθούν», εκφράζοντας παράλληλα τον προβληματισμό του για το ενδεχόμενο ορισμένες εταιρείες να μην θεωρήσουν την Ελλάδα ελκυστικό προορισμό για τη διάθεση νέων θεραπειών.

Διαβάστε επίσης