Ισραήλ: Η προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ ιστορικό άλμα στη Μέση Ανατολή
«Η αναγνώριση από το Ριάντ θα ήταν ένα ιστορικό άλμα» είπε
Snapshot
- Το Ισραήλ χαρακτηρίζει την πιθανή ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ ως ιστορικό άλμα προς την ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
- Η στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του ιρανικού άξονα θεωρείται ότι δημιούργησε ευκαιρίες για διεύρυνση του κύκλου της ειρήνης στην περιοχή.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία εξαρτάται από την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
- Οι Συμφωνίες του Αβραάμ υπογράφηκαν το 2020 μεταξύ Ισραήλ και αραβικών κρατών, με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, και οδήγησαν στην εξομάλυνση διπλωματικών σχέσεων.
- Η συμφωνία για την ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας δεν αναφέρθηκε από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ στη δήλωση του.
«Ιστορικό άλμα προς τα εμπρός για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή» χαρακτήρισε πιθανή ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ, το γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου δεν αναφέρθηκε στη συμφωνία για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία ανακοινώθηκε την Τετάρτη.
«Η κοινή αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική δράση κατά του γενοκτονικού καθεστώτος στην Τεχεράνη και η συντριπτική ήττα του Ισραήλ επί του ιρανικού άξονα της τρομοκρατίας δημιούργησαν την ευκαιρία να διευρυνθεί ο κύκλος της ειρήνης. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, η προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ θα ήταν ένα ιστορικό άλμα προς τα εμπρός για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή», ανακοίνωσε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Τραμπ: Προϋπόθεση για την συμφωνία με την Σαουδική Αραβία η προσχώρηση στις συμφωνίες του Αβραάμ
Νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έθεσε ως προϋπόθεση για τη συμφωνία πυρηνικής ενέργειας μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας, την προσχώρηση του Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος τοποθετήθηκε δημόσια μέσω της πλατφόρμας Truth Social, επιχειρώντας να απαντήσει στις έντονες επικρίσεις που δέχεται η συμφωνία. Οι επικριτές εστιάζουν στο γεγονός ότι η συμφωνία ενδέχεται να ανοίξει την πόρτα στον μελλοντικό εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά και στο ότι η Ουάσινγκτον εκχώρησε ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί χωρίς να διασφαλίσει προκαταβολικά την ειρήνη με το Τελ Αβίβ.
Όπως υποστήριξε ο Ντόναλντ Τραμπ, η συμφωνία για την πολιτική πυρηνική ενέργεια αφορά αποκλειστικά μη στρατιωτικές χρήσεις, ανάλογες με εκείνες που διαθέτουν ήδη το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Κι όμως, ο ίδιος υπογράμμισε με έμφαση πως η τελική της έγκριση εξαρτάται πλήρως από την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Οι όροι της συμφωνίας και τα σημεία τριβής
Η επίσημη υπογραφή του κειμένου πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον από τον Υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και τον Σαουδάραβα ομόλογό του, πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, ύστερα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περισσότερο από έναν χρόνο. Το πλαίσιο προβλέπει ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα συνδράμουν το Ριάντ στην ανάπτυξη του μη στρατιωτικού πυρηνικού του προγράμματος. Την ίδια ώρα, δημοσίευμα της Wall Street Journal αποκαλύπτει μια διαφορετική πτυχή, αναφέροντας ότι το κείμενο περιλαμβάνει κοινή μελέτη ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας για πιθανό μελλοντικό εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφος της χώρας.
Την ίδια στιγμή, η συμφωνία δεν υποχρεώνει το Ριάντ να υπογράψει το πρόσθετο πρωτόκολλο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το οποίο επιτρέπει αιφνιδιαστικούς ελέγχους από επιθεωρητές του ΟΗΕ. Από την πλευρά του, το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας διαβεβαιώνει ότι περιλαμβάνεται διμερής συμφωνία εγγυήσεων που αποτρέπει τη χρήση των εγκαταστάσεων για μη ειρηνικούς σκοπούς, με τον Κρις Ράιτ να δηλώνει ότι τηρούνται τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διασποράς.
Το διπλωματικό υπόβαθρο και το παλαιστινιακό
Οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας είχαν ξεκινήσει αρχικά επί διακυβέρνησης Τζο Μπάιντεν. Εκείνο το ευρύτερο πακέτο διαπραγματεύσεων συνέδεε την πυρηνική τεχνολογία με μια αμυντική συνθήκη ΗΠΑ - Σαουδικής Αραβίας, θέτοντας ως απαράβατο όρο τη σύναψη συμφωνίας ειρήνης με το Ισραήλ.
Το κείμενο που υπεγράφη τελικά πάντως δεν περιλαμβάνει κάποια επίσημη νομική ή θεσμική διασύνδεση με το ζήτημα του Ισραήλ. Αυτό ακριβώς το στοιχείο τροφοδοτεί τα πυρά των επικριτών, οι οποίοι θεωρούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απώλεσε έναν κρίσιμο μοχλό πίεσης απέναντι στο Ριάντ. Από την πλευρά τους, οι Σαουδάραβες διαμηνύουν πως δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ, εάν η ισραηλινή κυβέρνηση δεν συμφωνήσει προηγουμένως σε μια μη αναστρέψιμη και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πορεία για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Τι είναι οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Οι «Συνθήκες του Αβραάμ» είναι μια σειρά από διπλωματικές συμφωνίες που υπογράφηκαν στις 15 Σεπτεμβρίου 2020 μεταξύ του Ισραήλ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Μαρόκου και του Σουδάν. Καθιέρωσαν την εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αρκετών αραβικών κρατών.
Καθοριστικός ήταν ο ρόλος των ΗΠΑ, οι οποίες είχαν τον ρόλο διαμεσολαβητή με τις συμφωνίες να υπογράφονται επί της ουσίας στον Λευκό Οίκο, στην πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
