NYT: Στον πόλεμο με το Ιράν, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με το «χειρότερο δυνατό σενάριο»
Ανάλυση της αμερικανικής εφημερίδας New York Times
Snapshot
- Η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει αυξανόμενες επιθέσεις από τους Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, και απειλείται η ικανότητά της να εξάγει πετρέλαιο.
- Ο πρόεδρος Τραμπ διστάζει να επέμβει στρατιωτικά εναντίον των Χούθι, προκαλώντας απογοήτευση στο Ριάντ και έντονο εκνευρισμό.
- Διπλωματικές προσπάθειες μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας δεν έχουν φέρει σημαντικά αποτελέσματα, ενώ συνάντηση για διάλογο αναβλήθηκε λόγω βαθιών διαφορών.
- Η Σαουδική Αραβία πιθανότατα θα στραφεί περισσότερο στη διπλωματία και ενδέχεται να αναζητήσει συνεργασία με γειτονικές χώρες και την Κίνα για την επίλυση της κρίσης.
- Παρά την απογοήτευση, οι Σαουδαραβικές αρχές δεν αναμένεται να εκφράσουν δημόσια αποστασιοποίηση από τις ΗΠΑ και αναζητούν νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται ολοένα και περισσότερο παγιδευμένη ανάμεσα στα μέτωπα του πολέμου με το Ιράν. Οι επιθέσεις των Χούθι εντείνονται, ο Ντόναλντ Τραμπ διστάζει να παρέμβει και το Ριάντ καλείται να αποφασίσει πώς θα αντιδράσει στην αυξανόμενη απειλή, επισημαίνεται σε δημοσίευμα των New York Times, το οποίο υπογράφει η Vivian Nereim.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν εξαπολύσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Απειλούν μάλιστα να περιορίσουν δραστικά τη δυνατότητα της χώρας να εξάγει πετρέλαιο, ασκώντας παράλληλα ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με αναλυτές και πρώην διπλωμάτες που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, η απροθυμία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι έχει προκαλέσει απογοήτευση και έντονο εκνευρισμό στη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, οι διπλωματικές προσπάθειες του βασιλείου να διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν είχαν περιορισμένα αποτελέσματα.
Συνάντηση που είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα μεταξύ εκπροσώπων του Ιράν, της Σαουδικής Αραβίας και άλλων κρατών του Κόλπου αναβλήθηκε αιφνιδίως το βράδυ της Κυριακής, εξαιτίας των βαθιών διαφορών που εξακολουθούν να χωρίζουν τις εμπλεκόμενες πλευρές.
«Είναι το χειρότερο δυνατό σενάριο»
«Αυτή τη στιγμή οι Σαουδάραβες είναι πραγματικά απογοητευμένοι», δήλωσε ο Michael Ratney, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία.
«Κατά κάποιον τρόπο, πρόκειται για το χειρότερο δυνατό σενάριο για αυτούς», πρόσθεσε.
Το Κέντρο Διεθνούς Επικοινωνίας της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό των New York Times.
Το δίλημμα που αντιμετωπίζει το Βασίλειο αναδεικνύει το υψηλό κόστος που έχει επιβάλει στη Μέση Ανατολή ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
Οι συνέπειες επηρεάζουν ακόμη και χώρες των οποίων οι ηγεσίες είχαν ταχθεί κατά της σύγκρουσης ή είχαν επανειλημμένα επιχειρήσει να συμβάλουν στον τερματισμό της.
Κατά τους πρώτους μήνες των συγκρούσεων, η Σαουδική Αραβία είχε σε μεγάλο βαθμό αποφύγει τα ιρανικά αντίποινα, σε αντίθεση με άλλες χώρες της περιοχής.
Τώρα όμως, καθώς δεν διαφαίνεται τέλος στις εχθροπραξίες, το Ιράν επιχειρεί να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία ήταν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο προτού ο πόλεμος επηρεάσει τη θέση της στην κατάταξη, έχει μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς στόχους.
Οι Χούθι αυξάνουν την πίεση στη Σαουδική Αραβία
Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η Σαουδική Αραβία βρέθηκε αντιμέτωπη με επιθέσεις που υποστηρίζονται από το Ιράν στα ανατολικά, στα νότια και στα βόρεια σύνορά της.
Στα τέλη Αυγούστου, σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δέχθηκε πυρά στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο ναυτικοί.
Την Παρασκευή, οι Χούθι, οι οποίοι είχαν ήδη ανακοινώσει αποκλεισμό των σαουδαραβικών μεταφορών πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, κατέλαβαν έδαφος κοντά σε μια θαλάσσια οδό ιδιαίτερα κρίσιμη για το παγκόσμιο εμπόριο.
Παράλληλα, κατέβαλαν δυνάμεις στην Υεμένη που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.
Την ίδια ημέρα, οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι αναγκάστηκαν να θέσουν εκτός λειτουργίας έναν κρίσιμο πετρελαιαγωγό. Απέδωσαν την επίθεση σε μη επανδρωμένο αεροσκάφος ιρακινής πολιτοφυλακής που υποστηρίζεται από το Ιράν.
Ο συγκεκριμένος αγωγός είχε αποκτήσει καθοριστική σημασία για το Ριάντ ως εναλλακτική οδός μεταφοράς πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το Ιράν έχει ουσιαστικά περιορίσει δραστικά τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκει «κλειστή πόρτα» από τον Τραμπ
«Ο λόγος για τον οποίο μια χώρα όπως η Σαουδική Αραβία επενδύει τόσο πολύ στην οικοδόμηση μιας στρατηγικής σχέσης ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ακριβώς για μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης όπως αυτή», εξηγεί ο Ratney.
Ο πρίγκιπας διάδοχος Mohammed bin Salman, ο οποίος αποτελεί τον de facto ηγέτη της χώρας, είχε κάθε λόγο να θεωρεί αξιόπιστη αυτή τη σχέση.
Εδώ και χρόνια, η κυβέρνησή του έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια και σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην καλλιέργεια προσωπικών σχέσεων με τον Ντόναλντ Τραμπ και την οικογένειά του.
Ωστόσο, όταν την περασμένη εβδομάδα ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι, ο Τραμπ αρνήθηκε, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους που γνωρίζουν το περιεχόμενο των συνομιλιών.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι και σχολιαστές έχουν καταστήσει σαφές ότι το Βασίλειο δεν επιθυμεί να αντιμετωπίσει μόνο του τους Χούθι.
Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο καθώς η προηγούμενη στρατιωτική εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας εναντίον της οργάνωσης εξελίχθηκε σε μια δεκαετή και εξαιρετικά επώδυνη εμπλοκή.
«Δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο Τραμπ δεν θέλει να ανοίξει νέο μέτωπο»
«Αυτό απαιτεί διεθνή υποστήριξη, όχι μόνο από τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες της περιοχής», έγραψε το Σάββατο ο Abdulrahman al-Rashed, αρθρογράφος που θεωρείται κοντά στη σαουδαραβική κυβέρνηση.
Ο Τραμπ, πάντως, εμφανίζεται διστακτικός.
«Καθώς βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με μια σύγκρουση με το Ιράν χωρίς ορατό τέλος, με υπερφορτωμένο Πολεμικό Ναυτικό και μειούμενα αποθέματα πυρομαχικών, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν θέλει να ανοίξει αυτό το νέο μέτωπο», δήλωσε ο Dan Shapiro, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Πενταγώνου για θέματα Μέσης Ανατολής επί κυβέρνησης Μπάιντεν.
«Αλλά για τους Σαουδάραβες, πρόκειται για μια πολύ μεγάλη απογοήτευση», πρόσθεσε.
Το Σάββατο, κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ιρλανδία, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι Χούθι «μας τηλεφώνησαν και δεν θέλουν να πολεμήσουν μαζί μας».
«Υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι και θα το διορθώσουμε αυτό», πρόσθεσε, αναφερόμενος στη Σαουδική Αραβία.
Ο Mohammed al-Bukhaiti, πολιτικός εκπρόσωπος των Χούθι, διέψευσε πάντως ότι η οργάνωση επικοινώνησε με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Ούτε επικοινωνήσαμε με τον Τραμπ ούτε του ζητήσαμε να μη μας επιτεθεί», ανέφερε.
Το ενδεχόμενο αμερικανικής εμπλοκής στην Υεμένη παραμένει αντικείμενο συζητήσεων.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να παρέχει στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες από τις υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με τον αντιναύαρχο John W. Miller, πρώην διοικητή του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μέση Ανατολή.
«Κανείς δεν έχει βρει στρατιωτική λύση»
Η Σαουδική Αραβία πιθανότατα θα στραφεί τώρα περισσότερο στη διπλωματία, εκτιμά η Barbara Leaf, πρώην επικεφαλής του γραφείου Μέσης Ανατολής του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Παρά τις πολυετείς εκστρατείες βομβαρδισμών από τη Σαουδική Αραβία, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον των Χούθι, «κανείς δεν έχει βρει στρατιωτική λύση» για την αντιμετώπισή τους, σημειώνει.
Η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε επίσης να συνεργαστεί με τους γείτονές της και με το Ιράν προκειμένου να διαμορφώσει ένα «δύσκολο πακέτο συμβιβασμών» που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Το Βασίλειο ενδέχεται ακόμη να στραφεί προς την Κίνα, αναζητώντας βοήθεια για την εξεύρεση λύσης.
Ωστόσο, οι προηγούμενες κινεζικές διπλωματικές παρεμβάσεις στην περιοχή δεν έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει σε μόνιμες ειρηνευτικές συμφωνίες.
Το 2023, η Κίνα είχε συμβάλει στην προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν. Έκτοτε, όμως, οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά.
Προς το παρόν, σύμφωνα με αναλυτές, θεωρείται απίθανο Σαουδάραβες αξιωματούχοι να εκφράσουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο μεγάλη κι αν είναι η απογοήτευσή τους.
«Δεν πρόκειται να δείξουν καμία αποστασιοποίηση», αναφέρει η Leaf. «Θα πρέπει να ξεκινήσουν κάποια άλλη διπλωματική πρωτοβουλία».
