EU KIDS Act: «Τσεκούρι» στα social media για παιδιά κάτω των 13 ετών - Τι προβλέπεται ως τα 15
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, υλοποιώντας τις εξαγγελίες της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από το Στρασβούργο.
Snapshot
- Η πρόταση EU KIDS Act απαγορεύει πλήρως την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών και επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για την ηλικιακή ομάδα 13-15 ετών, με «μίνι λογαριασμούς» υπό γονική διαχείριση.
- Απαγορεύονται λειτουργίες που ενισχύουν τον ψηφιακό εθισμό, όπως η ατελείωτη κύλιση, οι ειδοποιήσεις κατά τις ώρες ύπνου και τα συστήματα ανταμοιβών, ενώ θεσπίζονται μέτρα προστασίας από ανεπιθύμητες επαφές.
- Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες πρέπει να αποδεικνύουν την ασφάλεια των υπηρεσιών τους εκ σχεδιασμού και να λαμβάνουν προέγκριση από ευρωπαϊκές αρχές πριν την εισαγωγή νέων χαρακτηριστικών που επηρεάζουν τα παιδιά.
- Βασικό εργαλείο εφαρμογής αποτελεί η ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, συνδεδεμένη με το ψηφιακό πορτοφόλι της ΕΕ, που ενημερώνει μόνο για τη συμμόρφωση με το ηλικιακό όριο χωρίς αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων.
- Η νομοθετική πρόταση πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια.
Πλήρη απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών και δραστικούς περιορισμούς για τους εφήβους έως 15 ετών φέρνει η πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταφέροντας ευθέως το βάρος της ευθύνης στις τεχνολογικές πλατφόρμες.
Η νομοθετική πρωτοβουλία με τίτλο EU KIDS Act - ακρωνύμιο του EU Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy Act - ανακοινώθηκε από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο. «Όχι social media κάτω από την ηλικία των 13 ετών. Κανένας προσωπικός λογαριασμός κάτω από τα 15», υπογράμμισε η πρόεδρος της Κομισιόν. Σύμφωνα με την ίδια, το κρίσιμο ερώτημα δεν έγκειται στο πότε τα παιδιά αποκτούν πρόσβαση στις ψηφιακές πλατφόρμες, αλλά στο πότε και με ποιον τρόπο επιτρέπεται στις πλατφόρμες να αποκτούν πρόσβαση στα παιδιά.
Για τις ηλικίες από 13 έως κάτω των 15 ετών, η πρόταση αποκλείει τη δημιουργία αυτόνομων προφίλ. Αντί αυτού εισάγονται οι «μίνι λογαριασμοί», οι οποίοι θα δημιουργούνται και θα ελέγχονται αποκλειστικά από τους γονείς ή τους κηδεμόνες. Οι ρυθμίσεις αυτές επιβάλλουν περιορισμό των κοινωνικών επαφών και ανώτατο ημερήσιο όριο χρήσης τη μία ώρα, επιτρέποντας την είσοδο μόνο σε υπηρεσίες που κρίνονται κατάλληλες για την ηλικία τους. Για τους ανηλίκους από 3 έως 13 ετών, κάθε πρόσβαση σε social media απαγορεύεται οριζόντια, με μόνη επιτρεπόμενη δραστηριότητα τη χρήση ειδικά διαμορφωμένων εκδόσεων διαμοιρασμού βίντεο υπό γονική διαχείριση.
Ακόμη και για τους εφήβους 16 και 17 ετών, για τους οποίους επιτρέπονται ατομικοί λογαριασμοί, η πρόταση επιβάλλει αυστηρότερα μέτρα ασφάλειας εκ σχεδιασμού και ειδικά διαμορφωμένες, ασφαλέστερες ροές περιεχομένου.
Στο στόχαστρο οι εθιστικοί αλγόριθμοι
Το ρυθμιστικό πεδίο δεν αφορά μόνο τα παραδοσιακά δίκτυα όπως το TikTok, το Instagram και το Facebook. Απλώνεται σε πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, online παιχνίδια και AI chatbots, εξαιρώντας ουσιαστικά μόνο τα καθαρά εκπαιδευτικά εργαλεία.
Η Κομισιόν βάζει στο στόχαστρο λειτουργίες που συντηρούν τον ψηφιακό εθισμό. Απαγορεύονται η ατελείωτη κύλιση χωρίς σημεία διακοπής (infinite scroll), οι ειδοποιήσεις κατά τις ώρες του ύπνου, καθώς και οι τεχνικές ανταμοιβών που ενθαρρύνουν τη συνεχή χρήση. Την ίδια ώρα, απαγορεύονται τα συστήματα συστάσεων που βασίζονται στην κατάρτιση προφίλ ανηλίκων και θεσπίζονται μηχανισμοί προστασίας απέναντι σε ανεπιθύμητες επαφές από αγνώστους.
Βαριά πρόστιμα και προέγκριση λειτουργιών
Οι μηχανισμοί επιβολής συνδέονται με τις υπάρχουσες δομές του Digital Services Act (DSA) και του AI Act, προβλέποντας πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου για τις εταιρείες που παραβιάζουν το πλαίσιο.
Η Κομισιόν αντιστρέφει στην πράξη το βάρος της απόδειξης: οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες (VLOPs) που θεωρούνται ότι ενέχουν συστημικό κίνδυνο οφείλουν να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς εκ σχεδιασμού. Μάλιστα, πριν λανσάρουν οποιοδήποτε νέο χαρακτηριστικό ικανό να επηρεάσει τα παιδιά, οι συγκεκριμένες εταιρείες θα υποχρεούνται να λαμβάνουν προηγούμενη έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές. Το κόστος της εποπτείας δεν θα βαρύνει τα δημόσια ταμεία, καθώς θεσπίζεται ειδικό εποπτικό τέλος το οποίο θα χρεώνονται οι ίδιοι οι τεχνολογικοί όμιλοι.
Η ψηφιακή ταυτότητα και οι ενστάσεις
Βασικό εργαλείο για την εφαρμογή του μέτρου αποτελεί μια ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, συνδεδεμένη με το υπό ανάπτυξη ψηφιακό πορτοφόλι της ΕΕ (EU digital identity wallet). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το σύστημα θα ενημερώνει την πλατφόρμα μόνο για το αν ο χρήστης πληροί το ηλικιακό όριο, χωρίς να αποκαλύπτει το όνομα ή την πραγματική του ταυτότητα.
Πάντως, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας έχουν ήδη εγείρει σοβαρές ενστάσεις. Υποστηρίζουν ότι η μαζική εξακρίβωση ηλικίας εγκυμονεί νέους κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια και την προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών.
Η πίεση των κρατών και η ελληνική νομοθεσία
Η πρωτοβουλία των Βρυξελλών ανταποκρίνεται σε μια έντονη κοινωνική συγκυρία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurobarometer, οι Ευρωπαίοι έφηβοι περνούν κατά μέσο όρο 4,5 ώρες συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο τις σχολικές ημέρες. Ως τραγικό έναυσμα για την επιτάχυνση των διαδικασιών λειτούργησε η υπόθεση της 14χρονης Olà από το Βέλγιο, η οποία αυτοκτόνησε, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη από τον Νοέμβριο του 2025 ζητήσει με ψήφισμα την απαγόρευση των social media για άτομα κάτω των 16 ετών.
Συντονισμένη πίεση για ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο άσκησαν δέκα κράτη-μέλη: η Γαλλία, η Ελλάδα, η Αυστρία, η Δανία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Ολλανδία.
Υπενθυμίζεται ότι στην Ελλάδα, η κυβέρνηση προωθεί ήδη νέο νομοθετικό πλαίσιο με ορίζοντα το 2027, ορίζοντας συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για την επαλήθευση της ηλικίας. Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και η τοποθέτηση του Άκη Σκέρτσου για την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό, επισημαίνοντας την ανάγκη μετάβασης από την ατομική στην εταιρική ευθύνη των πλατφορμών.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η νομοθετική πρόταση της Κομισιόν, πρέπει πλέον να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των 27 κρατών-μελών, μια νομοπαρασκευαστική διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.
