Οι εκλογές μας… και οι άλλοι

Έχουμε ήδη μπει σε τροχιά αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων ανά τον πλανήτη, ενώ σε λίγους μήνες θα στηθούν και οι εγχώριες κάλπες. Παρά το γεγονός ότι η κάθε εκδοχή έχει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της -σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα τα συμπεράσματα είναι αντικρουόμενα- εν τούτοις υπάρχει ένα κοινό στοιχείο που τις χαρακτηρίζει και συνοψίζεται στη λέξη σπασπένς! Με άλλα λόγια, όλα όσα προέκυψαν από τα εκλογικά παραβάν που στήθηκαν και όλα όσα εικάζεται για τα υπολειπόμενα, παραπέμπουν είτε σε απροσδόκητες ανατροπές, είτε σε δυσανάγνωστα αποτελέσματα. Και είναι απολύτως άγνωστες οι ευρύτερες καραμπόλες που ενδέχεται να προκύψουν.

Ας ξεκινήσουμε -ενδεικτικά- από τη δική μας, την ευρωπαϊκή «γειτονιά». Πρώτα απ’ όλα, τι μας λέει η Σερβία. Μας λέει απλούστατα, ότι ο κόσμος μπούχτισε από την αδιαφορία και τη διαφθορά των κυβερνώντων. Ένα στέγαστρο που κατέρρευσε στο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι, υπήρξε ο πυροκροτητής, ειρηνικών, μαζικών, επίμονων διαδηλώσεων, εδώ και δύο χρόνια, στη διάρκεια των οποίων οι πολίτες της χώρας βίωσαν φαινόμενα κραυγαλέας συγκάλυψης: Η διαδικασία διερεύνησης των ευθυνών του τραγικού δυστυχήματος σκόνταψε σε δικαστικά μπλόκα, καθώς το κατηγορητήριο κατά του τότε υπουργού Κατασκευών απερρίφθη από το Ανώτατο Δικαστήριο της πόλης… λόγω ανεπαρκών στοιχείων (η γνωστή θεωρία περί ευθυνών που παραπέμπει… στον Χατζηπετρή). Όλα αυτά, λοιπόν, οδήγησαν τη χώρα σε μια βαθιά πολιτική μετατόπιση. Οι ψηφοφόροι έδωσαν 139 έδρες σε ένα κίνημα φοιτητών, πανεπιστημιακών, διανοούμενων και ενδεχομένως γενικώς εξεγερμένων, που δεν έχει επικεφαλής και του οποίου το πρόγραμμα περιγράφεται από το δίπολο πάταξης της διαφθοράς και τη βελτίωση της εκπαίδευσης. Ήταν τέτοιο το μέγεθος της αγανάκτησης που αγνοήθηκαν βασικές έννοιες, όπως σταθερότητα, σιγουριά, ασφάλεια. Παρενθετικά -όπως άλλωστε συνέβη στη Βραζιλία- οι παράγοντες που προκάλεσαν την ανατροπή ήταν η απότομη αύξηση της συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία και η επίσης διευρυμένη κινητοποίηση της νέας γενιάς, που έγειραν την πλάστιγγα προς την αριστερή πλευρά.

Ο ιός της αδιαφορίας και της διαφθοράς φαίνεται ότι έχουν μεγάλη διασπορά και προς το παρόν, δεν έχει βρεθεί… το εμβόλιο. Εκτιμάται ότι θα παίξουν μεγάλο ρόλο και στην επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση στην Ισπανία: Η έξωση της ηλικίας 87 ετών και με σοβαρά κινητικά προβλήματα Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη, λόγω ιλιγγιώδους αύξησης του ενοικίου (κατά 275%), το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Καστίλλη-Λα Μάντσα με 74 νεκρούς, αλλά και η οσμή οικονομικού σκανδάλου στην οικογενειακή «αυλή» του Ισπανού πρωθυπουργού, τροφοδοτούν ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις. Αναμένεται η συνέχεια.

Αν στο Βελιγράδι οι νικητές χαρακτηρίζονται από αριστερής κοπής δημιουργική ασάφεια, στη Γαλλία και τη Γερμανία κάνει δημοσκοπικό περίπατο η ακροδεξιά. Και στις δύο χώρες, θα μπορούσαμε συνοπτικά να πούμε, ότι όλα όσα συμβαίνουν δεν έπεσαν ξαφνικά από τον ουρανό. Είναι αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας, εμμονικής κώφωσης των ηγεσιών απέναντι στα προβλήματα των κοινωνικών τους παρότι αυτά εκφράζονταν με εκκωφαντικό τρόπο. Σήμερα, μιλάμε για κατάρρευση του πολιτικού κέντρου. Πρόκειται για μια απλή διαπίστωση με προφανείς συνέπειες σε βάθος χρόνου -άντε να πείσεις ότι… δεν είσαι ελέφαντας. Στην πραγματικότητα, θα μπορούσε να συμβεί σε οποιονδήποτε φορά… ωτοασπίδες. Άρα πρόκειται για ένα γεγονός που αξιολογείται μέσα στο ιστορικό του πλαίσιο. Να επισημάνουμε ότι η χώρα μας θα οδηγηθεί στις κάλπες τον ερχόμενο Μάιο (;) ή έστω περίπου. Υποχρεούμεθα, λοιπόν, να επαναλάβουμε κάποια πράγματα:

Πρώτον: Οι Έλληνες αναστενάζουν με την ακρίβεια σε όλες της τις εκφάνσεις. Γνωστό, βαριά βιωματικό για τη μεγάλη πλειοψηφία. Ένα πρόσφατο επιβαρυντικό στοιχείο είναι η ειλικρινής δήλωση του Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, ο οποίος παραδέχθηκε ότι βάσει των υπαρχόντων στοιχείων, περισσότεροι από 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες «δεν θα θερμαίνονται επαρκώς», ήταν η κομψή διατύπωση. Κοινώς θα τουρτουρίζουν. Μάλιστα, η σχετική κουβέντα έγινε στο πλαίσιο της επάρκειας καυσίμων, που από μόνη της δεν συνιστά εγγύηση, όπως είπε ο Επίτροπος, με αυστριακή ακρίβεια: «Αν δεν μπορείς να πληρώσεις το λογαριασμό του φυσικού αερίου, δεν έχει σημασία πόσο αέριο υπάρχει διαθέσιμο». Ως προς το θέμα, της μεγαλύτερης ευελιξίας στους δημοσιονομικούς κανόνες της Κομισιόν... η μπάλα στην εξέδρα, από πλευράς Επιτρόπου. Ορθώς, κανείς δεν ζήτησε τη γνώμη της Ούρσουλας, απλώς επιβάλλονται κανόνες από την ομάδα χωρών που ομνύουν στη δημοσιονομική πειθαρχία.

Δεύτερον: Θα επαναφέρω μια παρατήρηση που κάναμε πρόσφατα. Μοιρασθήκαμε την άποψη ότι ζητήματα φαινομενικά άσχετα με το ευρύτερο πολιτικό γίγνεσθαι (Χωριάτικο, Pizza Fan, παράγκα στο μπάσκετ), έχουν εγκατασταθεί στην καρδιά της επικοινωνιακής ατζέντας και όχι μόνο δεν οδηγούν τη σκέψη των πολιτών σε άλλες ατραπούς, αλλά αντίθετα τους οδηγούν συνειρμικά σε εμβάθυνση απόψεων, που έχουν διαμορφωθεί με αφορμή βαριές υποθέσεις (Τέμπη, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ). Για να το πω κι αλλιώς, την ώρα που η κυβέρνηση παιανίζει εμβατήρια θριάμβου (δικαίως βέβαια για το αποτέλεσμα), την ίδια ώρα πολλοί πολίτες αναρωτιούνται τι στο καλό έκανε όλα αυτά τα χρόνια; Γιατί, ως γνωστόν, το κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις.

Τρίτον: Μήπως, τελικά, στη ζυγαριά στάθμισης της ψήφου αξιολογήθηκαν τα εθνικά θέματα, που εσχάτως αποκτούν πρόσθετο ειδικό βάρος; Ας ξεκινήσουμε με την κύρωση του τουρκολυβικού συμφώνου από την Ανατολική Λιβύη -κάποτε, πριν δύο χρόνια για την ακρίβεια, στρώναμε κόκκινα χαλιά στον Χαφτάρ κι εκείνος έδειχνε να το εκτιμά ιδιαιτέρως. Δύο πράγματα ζήταγε, οικονομική στήριξη για να συντηρήσει το στρατό του και στήριξη για διεθνή αναγνώριση. Μάλλον, αποκοιμηθήκαμε. Αποτέλεσμα, είδε κι απόειδε και στράφηκε στην Αγκαλιά της Άγκυρας. Η κύρωση από μόνη της προφανώς δεν παράγει νομικό αποτέλεσμα, δεν παύει όμως να συνιστά πολιτική ήττα και κυρίως να παραπέμπει σε αρνητική ανάταξη συμμαχιών στη δική μας μικρή περιοχή. Ως προς την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με Ελλάδας- Κύπρου, τι να λέμε τώρα. Φτάσαμε στο σημείο να ψάχνουμε… γωνία στο τάλιρο, προκειμένου να δίδεται η άδεια της Τουρκίας για άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων… μέσω τρίτων. Και φυσικά, ουδείς γνωρίζει αυτή τη στιγμή τις ακριβώς έχει συμβεί με τη Μονή Σινά!

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η κυβέρνηση προσπαθεί να κάνει τα κουμάντα της σε διαχειριστικό επίπεδο, γιατί κατά βάση πιστεύει ότι δεν υφίσταται λόγος να αλλάξει ρότα στον τομέα της οικονομίας ή της εξωτερικής πολιτικής, ή να λάβει θαρραλέες αποφάσεις σε ό,τι αφορά στη λειτουργία του κράτους Δικαίου. Πλην ορισμένων «διορθώσεων» σε ό,τι αφορά ταυτοτικά για τη ΝΔ ζητήματα, κινείται στη λογική του «πάμε σαν άλλοτε», επομένως η προσέγγισή της είναι κατά βάση διαχειριστική: τι μπόνους να δώσουμε στην τάδε επαγγελματική ομάδα, τι παροχές να δρομολογήσουμε για τη δίνα πολιτική τάξη, πώς να ανοίξουμε δίαυλο επικοινωνίας με τους νέους, ποιο σύνθημα να προβάλουμε μέσα στη γενική πολιτική μιζέρια, ώστε να ενεργοποιήσουμε συντηρητικά αντανακλαστικά και ούτω καθεξής. Αναμενόμενο, ως ένα βαθμό, από τη στιγμή που το πολιτικό κέντρο του Μεγάρου Μαξίμου, έχει αδυνατίσει σημαντικά, την τελευταία διετία.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, αναπτύσσεται και μια αριθμητική λογική, η οποία έχει αρκετά, αν και εφόσον. Με βάση την τελευταία δημοσκόπηση της GPO και την εκτίμηση ψήφου, η ΝΔ καταγράφει 29,4% και σε περίπτωση επτακομματικής βουλής κερδίζει 131 έδρες (Αντώνης Παπαργύγης, Τα Νέα). Κατά την προσωπική μου άποψη, πιο αξιόπιστη βάσει αξιολόγησης, θεωρώ την πρόθεση ψήφου, αλλά πάμε παρακάτω τον συλλογισμό. Πάντα σε περίπτωση επτακομματικής βουλής και με το ποσοστό των εντός του κοινοβουλίου κομμάτων στο 15,4%, το κυβερνών κόμμα θα χρειαζόταν 35,8% για να εξασφαλίσει την αυτοδυναμία. Πολύ λίγοι «αγοράζουν» σήμερα αυτό το σενάριο των επιτελικών στελεχών, της ΝΔ περιλαμβανομένης.

Επομένως, πλην της πιθανότητας δεύτερης κάλπης, ας αρχίσουμε να φανταζόμαστε πιο πιθανά σενάρια.

Διαβάστε επίσης