Μητσοτάκης: Χρειαζόμαστε «plan b» εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί

Πρόσθεσε επίσης ότι το πιθανότερο σενάριο περιλαμβάνει άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης στα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, συμφώνησε με τον Αντόνιο Κόστα ότι βασική προτεραιότητα της Ένωσης πρέπει να είναι η επίτευξη μόνιμης κατάπαυσης του πυρός, που θα επιτρέψει την επιστροφή στο προ της σύγκρουσης status quo.

Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε επίσης ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε την ιδέα ότι μια ανοικτή θαλάσσια οδός θα υπόκειται σε διόδια ή πληρωμές. Διαθέτουμε έναν τεράστιο εμπορικό στόλο. Αυτό θα δημιουργούσε ένα καταστροφικό προηγούμενο. Πρέπει λοιπόν να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για μια διπλωματική λύση. Αλλά πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι —και αυτό θα συζητηθεί αύριο— για ένα πιθανό χειρότερο σενάριο. Είδαμε τι συνέβη στον πόλεμο της Ουκρανίας. Είδαμε πόσο εξαρτημένοι ήμασταν από το ρωσικό φυσικό αέριο», υπογράμμισε.

Όπως είπε, η Ελλάδα στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που προσθέτει αξία, δίνοντας έμφαση στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα, την οποία έχει αναδείξει και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος.

Παράλληλα, η κρίση είναι ευκαιρία για την Ευρώπη να επανεξετάσει τη στρατηγική της αυτονομία και την ενεργειακή της ανθεκτικότητα.

Κληθείς να σχολιάσει την αντίδραση της ΕΕ απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν, ο πρωθυπουργός ιεράρχησε ως πρώτη προτεραιότητα η διασφάλιση της προστασίας της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών - μελών.

Αναφερόμενος στην άμυνα της Ευρώπης μίλησε για την ενεργοποίηση του 'Αρθρου 42, παράγραφος 7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, που είναι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.

Υπογράμμισε πως για πρώτη φορά δοκιμάστηκε η εφαρμογή του άρθρο 42, παρ. 7 της ΕΕ για τη συλλογική ασφάλεια με την αποστολή δυνάμεων για την προστασία της Κύπρου. Τόνισε πως πολλές ευρωπαϊκές χώρες υποστήριξαν την Κύπρο όταν δέχθηκε επίθεση με drone.

Μάλιστα, έθεσε ως προτεραιότητα της Ελλάδας πώς θα μπορέσει να γίνει καλύτερα η ευρωπαϊκή συνδρομή στην Κύπρο αν ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο. Όπως τόνισε, αυτό θα είναι μια ξεκάθαρη ένδειξη πως η ΕΕ λαμβάνει τη στρατηγική αυτονομία σοβαρά.

«Αυτό που θέλουμε να κάνουμε τώρα, και αυτό σίγουρα θα αποτελέσει μεγάλη προτεραιότητα, είναι να πούμε: εντάξει, αν αυτό συνέβαινε ξανά, πώς θα μπορούσαμε να το κάνουμε καλύτερα; Γιατί αυτό θα ήταν μια σαφής ένδειξη ότι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τη στρατηγική μας αυτονομία», υπογράμμισε, ενώ αναφέρθηκε στην οικοδόμηση στρατηγικών συνεργασιών με τις χώρες του Κόλπου.

«Το κάναμε διμερώς. Έχουμε στρατηγικές συνεργασίες με αυτές τις χώρες. Τις υποστηρίξαμε σε περιόδους μεγάλης δυσκολίας, επειδή θεωρούμε τις χώρες του Κόλπου πολύ σημαντικές όσον αφορά το περιφερειακό μας αποτύπωμα ως Ευρωπαϊκή Ένωση», σημείωσε.

Σημείωσε ότι η Ελλάδα συμμετέχει στην επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία της ναυσιπλοΐας, καλώντας τα κράτη-μέλη της ΕΕ να αντιμετωπίσουν με σοβαρότητα το ζήτημα της στρατηγικής αυτονομίας και να ενισχύσουν τον κοινό ευρωπαϊκό ρόλο στην ασφάλεια.

Για τον Λίβανο είπε ότι πρέπει να στείλουμε ανθρωπιστική βοήθεια και να είμαστε πολύ ενεργοί όπως και για την ανοικοδόμηση της Γάζας με τελικό στόχο μια λύση δύο κρατών. Αναφέρθηκε και στην προστασία των χριστιανών στην ευρύτερη περιοχή και ειδικά στη Συρία, όπου υπάρχουν αναφορές διώξεων.

«Παραμένω υποστηρικτής της διατλαντικής συνεργασίας. Πρέπει να είμαστε πρακτικοί. Ο Λίβανος χρειάζεται βοήθεια. Αν νομίζουμε ότι μπορούμε να είμαστε γεωπολιτικός παίκτης απλώς κάνοντας δηλώσεις από τις Βρυξέλλες, δεν θα φτάσουμε μακριά. Το ίδιο ισχύει για την Αίγυπτο και τη Λιβύη, όπου έχουμε ζωτικό συμφέρον σταθερότητας. Κάνουμε πρόοδο, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια μοναδική οντότητα: έχεις την Επιτροπή και 27 κράτη-μέλη. Αναπόφευκτα, κάποιες πρωτοβουλίες θα είναι «συνασπισμοί των προθύμων»», σημείωσε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε επίσης πως στο ζήτημα της Ουκρανίας στην Ευρώπη «σταθήκαμε ενωμένοι», αλλά «σε άλλες περιπτώσεις ίσως χρειαστούν πιο ευέλικτες λύσεις».

«Είμαι χαρούμενος που επιλύουμε το ζήτημα του δανείου προς την Ουκρανία. Η Ελλάδα τη στήριξε, παρά τις ιστορικές σχέσεις με τη Ρωσία, γιατί πιστεύουμε στο διεθνές δίκαιο.

Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία. Και θέλουμε μια λύση μέσω διαπραγμάτευσης, όχι από θέση αδυναμίας», πρόσθεσε επ' αυτού.

«Οι βασικές προτεραιότητες της Ευρώπης είναι η ανταγωνιστικότητα και η άμυνα. Πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην άμυνα και να αναπτύξουμε τη δική μας βιομηχανία. Δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε ακριβά συστήματα για να καταρρίπτουμε φθηνά drones. Πρέπει να επενδύσουμε στην καινοτομία. Χρειαζόμαστε συνεργασία, κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα, και αλλαγή νοοτροπίας. Δεν μπορούμε να έχουμε ξεχωριστά συστήματα ανά χώρα», υπογράμμισε, ενώ μίλησε και για την ανάγκη ενίσχυσης των εμπορικών δεσμών με τις ΗΠΑ, αλλά και με την Κίνα που, όπως ανέφερε, αποτελεί πρόκληση λόγω φθηνών εξαγωγών.

«Η σχέση με τις ΗΠΑ πρέπει να γίνει πιο ισορροπημένη, με ισχυρότερη Ευρώπη. Η Κίνα κυριαρχεί σε κρίσιμες πρώτες ύλες. Πρέπει να μειώσουμε εξαρτήσεις, αλλά και να εστιάσουμε σε τομείς όπου μπορούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί. Δεν πρέπει να δημιουργήσουμε ξανά ενεργειακές εξαρτήσεις από αναξιόπιστους προμηθευτές.

Η Ελλάδα αναζητά δικό της φυσικό αέριο και συνεργάζεται με διεθνείς εταιρείες», τόνισε.

Τέλος, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις γεωτρήσεις στην Ελλάδα για φυσικό αέριο. «Αν βρούμε φυσικό αέριο στην Ελλάδα, θα είναι καλό όχι μόνο για τη χώρα αλλά και για την Ευρώπη», διαβεβαίωσε.