Χάος στην Αλβανία: Άγρια επεισόδια έξω από το πρωθυπουργικό μέγαρο - Φλεγόμενα οχήματα
Πέμπτη ημέρα κινητοποιήσεων, με μολότοφ, δακρυγόνα και καταγγελίες για τραυματισμούς από πλαστικές σφαίρες. Από τη διαμαρτυρία για το κόστος σπουδών στο αίτημα παραίτησης της κυβέρνησης.
Snapshot
- Στα Τίρανα συνεχίζονται για πέμπτη ημέρα οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις με βίαιες συγκρούσεις, φλεγόμενα οχήματα και επιθέσεις σε δημόσια κτίρια.
- Η αστυνομία χρησιμοποίησε πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα, προκαλώντας καταγγελίες για τραυματισμούς μεταξύ των διαδηλωτών.
- Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν λόγω του υψηλού κόστους σπουδών και επεκτάθηκαν στο αίτημα παραίτησης της κυβέρνησης.
- Υπήρξαν επιθέσεις σε πρεσβεία του Βατικανού και σε κυβερνητικά κτίρια, ενώ σημειώθηκαν προσαγωγές και τραυματισμοί αστυνομικών.
- Ο πρωθυπουργός αποκλείει την παραίτησή του και κατηγορεί την αντιπολίτευση και ξένα συμφέροντα για τις ταραχές, χωρίς να παρουσιάζει αποδείξεις.
Με πολύωρες συγκρούσεις, φλεγόμενα οχήματα και επιθέσεις σε δημόσια κτίρια συνεχίστηκαν το Σάββατο οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στα Τίρανα και σε μεγάλες πόλεις της Αλβανίας, πέμπτη ημέρα ενός διογκούμενου κινήματος στο οποίο πρωτοστατούν οι φοιτητές, που ζητά την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Στην πέμπτη ημέρα των κινητοποιήσεων, η ένταση μεταφέρθηκε από το υπουργείο Παιδείας στο πρωθυπουργικό μέγαρο, ενώ η χρήση πλαστικών σφαιρών από την αστυνομία πυροδότησε νέες καταγγελίες και οξύτερη πολιτική αντιπαράθεση.
Από την ταράτσα του υπουργείου Εσωτερικών, αστυνομικές δυνάμεις πέταξαν δακρυγόνα για να τους διαλύσουν, όμως δεν τα κατάφεραν, με αποτέλεσμα η κατάσταση να μοιάζει πολεμική έως αυτή την ώρα.
Ένα τεθωρακισμένο όχημα της αστυνομίας ρίψης νερού άρπαξε φωτιά στην οροφή, ενώ στις φλόγες έχει τυλιχτεί και ένα αυτοκίνητο έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία των νοσοκομείων, από τα επεισόδια των τεσσάρων ημερών υπάρχουν 207 τραυματίες, οι 132 είναι αστυνομικοί, οι 58 είναι διαδηλωτές και οι 17 είναι περαστικοί.
Ομάδες διαδηλωτών με καλυμμένα πρόσωπα επιτέθηκαν στις αστυνομικές δυνάμεις με πέτρες, μολότοφ και πυροτεχνήματα.
Οι αστυνομικοί απάντησαν με εκτοξευτήρες νερού και εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων.
Έξω από το υπουργείο Παιδείας, οι συγκρούσεις εξελίσσονταν επί ώρες με επαναλαμβανόμενες επιχειρήσεις της αλβανικής αστυνομίας για διάλυση των διαδηλώσεων. Διαδηλωτές υποχωρούσαν στους γύρω δρόμους και στη συνέχεια ανασυντάσσονταν, επιστρέφοντας απέναντι από τις αστυνομικές γραμμές. Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε αργότερα στη λεωφόρο «Μαρτύρων του Έθνους», κοντά στην έδρα της κυβέρνησης.
Εκεί, διαδηλωτές έσυραν ένα αυτοκίνητο με γαλλικές πινακίδες στη μέση του δρόμου και του έβαλαν φωτιά. Δύο αστυνομικά οχήματα εκτόξευσης νερού τυλίχθηκαν στις φλόγες έπειτα από επιθέσεις με μολότοφ. Σε ορισμένες φάσεις, οι αστυνομικοί υποχώρησαν, σχηματίζοντας αμυντικούς κλοιούς με ασπίδες. Ακολούθησε νέα επιχείρηση απώθησης των συγκεντρωμένων προς τη γέφυρα του ποταμού Λάνα, κοντά στο πάρκο Ρινία, όπου έγιναν προσαγωγές.
Στην περιοχή μετέβη ο γενικός διευθυντής της αλβανικής αστυνομίας, Σκεντέρ Χίτα, φορώντας αντιασφυξιογόνο μάσκα. Την ίδια ώρα, οι ανταποκρίσεις των αλβανικών μέσων κατέγραφαν επιθέσεις και σε άλλα σημεία της πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με το Shqiptarja.com, ομάδα διαδηλωτών πυρπόλησε το φυλάκιο της πρεσβείας του Βατικανού, ενώ πέτρες και μολότοφ εκτοξεύθηκαν προς την Αρχή Κυβερνοασφάλειας. Φωτιά εκδηλώθηκε στη βλάστηση κατά μήκος του περιβόλου της.
Μέσα στα επεισόδια, ηλικιωμένος διαδηλωτής έχασε τις αισθήσεις του και απομακρύνθηκε με ασθενοφόρο, χωρίς να έχει εξακριβωθεί η αιτία της κατάρρευσής του.
Γυναίκα διαδηλώτρια καταγράφηκε επίσης πεσμένη στο έδαφος ύστερα από έκθεση σε σπρέι πιπεριού.
Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσαν οι καταγγελίες για τραυματισμούς από πλαστικές σφαίρες. Ένας 17χρονος δήλωσε στον αλβανικό μέσο Panorama ότι αστυνομικοί τον πυροβόλησαν από κοντινή απόσταση.
Ο αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος, Μπελίντ Κελίτσι, υποστήριξε ότι περισσότεροι από δέκα νέοι είχαν τραυματιστεί από τέτοια βλήματα και κάλεσε τις διπλωματικές αντιπροσωπείες και τους διεθνείς εταίρους της Αλβανίας να παρέμβουν. Ο αριθμός αυτός αποτελεί δική του καταγγελία και δεν συνοδεύεται στο σχετικό δημοσίευμα από επιβεβαιωμένο νοσοκομειακό απολογισμό.
Ο Χίτα επιβεβαίωσε τη χρήση πλαστικών σφαιρών, υποστηρίζοντας ότι έγινε περιορισμένα και σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο. Δήλωσε ότι κάθε υπέρβαση αρμοδιοτήτων θα διερευνηθεί.
Ανέφερε ακόμη ότι 132 αστυνομικοί είχαν τραυματιστεί στις κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών στα Τίρανα, στη Σκόδρα και στη Λέζα, με ορισμένους να εξακολουθούν να νοσηλεύονται.
Παράλληλα, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει ανησυχίες για τις συνθήκες κράτησης, τη μεταχείριση ανηλίκων και καταγγελίες βίας εις βάρος κρατουμένων.
Η αναταραχή δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Από την έναρξη του νέου κύματος κινητοποιήσεων, την Τρίτη, συγκρούσεις έχουν σημειωθεί στο Δυρράχιο, στη Σκόδρα, στη Λέζα, στον Αυλώνα, στο Αργυρόκαστρο και στην Κορυτσά. Το Σάββατο, στη Σκόδρα, διαδηλωτές ανέτρεψαν και έκαψαν κάδους απορριμμάτων και κατευθύνθηκαν προς το δημαρχείο.
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με αιτήματα για το υψηλό κόστος των διδάκτρων και των βιβλίων, την ακρίβεια και τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές. Η συμμετοχή μαθητών διεύρυνε τις συγκεντρώσεις, ενώ το αίτημα για παραίτηση της κυβέρνησης απέκτησε κεντρική θέση. Την οργή ενίσχυσαν και εικόνες τραυματισμένων νέων, μεταξύ αυτών ενός διαδηλωτή που μεταφερόταν με σπασμένο πόδι.
Το νέο κύμα διαμαρτυρίας ακολουθεί μήνες συγκεντρώσεων του κινήματος «Φλαμίνγκο». Για περίπου 135 συνεχόμενες ημέρες, διαδηλωτές συγκεντρώνονταν στο κέντρο των Τιράνων κρατώντας εικόνες ροζ φλαμίνγκο. Αφετηρία ήταν η αντίθεση σε μεγάλο τουριστικό έργο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, και οι ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του στην περιοχή του Αυλώνα. Σταδιακά, η διαμαρτυρία συνδέθηκε με την ευρύτερη δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και τη διακυβέρνηση Ράμα.
Οι συμμετέχοντες στο «Φλαμίνγκο» δηλώνουν ανεξάρτητοι από τα κόμματα. Το σύνθημα «Ο Ράμα στη φυλακή, ο Μπερίσα στη φυλακή» αποτύπωνε την απόστασή τους τόσο από τον πρωθυπουργό όσο και από τον βασικό ηγέτη της αντιπολίτευσης. Αν και νεαροί διαδηλωτές περιέγραψαν στο BBC τις σημερινές κινητοποιήσεις ως νέα φάση του προηγούμενου κινήματος, η οργανωτική σχέση μεταξύ τους παραμένει ασαφής.
Η πίεση προς τον Ράμα εντείνεται πλέον και από την αντιπολίτευση. Ο επικεφαλής του κόμματος Mundësia, Αγκρόν Σεχάι, ζήτησε την άμεση παραίτησή του, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο τραγωδίας. Ο πρωθυπουργός, ωστόσο, έχει αποκλείσει την αποχώρησή του και υπόσχεται να ακούσει τις εύλογες ανησυχίες των πολιτών.
Παράλληλα, κατηγορεί τον Σαλί Μπερίσα ότι υποκινεί το χάος και αποδίδει τις ταραχές σε «ξένα χέρια», χωρίς να κατονομάζει χώρα ή να παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία. Υποστηρίζει ότι στόχος είναι να παρεμποδιστεί η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Οι ισχυρισμοί περί ξένης ανάμειξης παραμένουν ατεκμηρίωτοι, την ώρα που οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις και οι καταγγελίες για αστυνομική βία βαθαίνουν την αντιπαράθεση στο εσωτερικό της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αστυνομίας, 500 διαδηλωτές έχουν προσαχθεί μέχρι στιγμής, εκ των οποίων οι 330 αφέθηκαν ελεύθεροι. Περίπου 120 αστυνομικοί και 45 διαδηλωτές καταγράφηκαν ως τραυματίες, παρότι είναι πιθανό πολλοί τραυματισμοί διαδηλωτών να μην έχουν καταγραφεί.
Οι ταραχές αυτές αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τον Ράμα, ο οποίος κυβερνά από το 2013 και κέρδισε μια τέταρτη θητεία στις εκλογές του περασμένου έτους.
Οι διαμαρτυρίες πραγματοποιούνται έπειτα από μήνες ειρηνικών διαδηλώσεων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τα σχέδια για την κατασκευή ενός πολυτελούς θερέτρου στην παρθένα νότια ακτογραμμή της Αλβανίας, ένα σχέδιο που υποστηρίζεται από επενδυτές, μεταξύ των οποίων και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η κυβέρνηση του Ράμα έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο σκανδάλων διαφθοράς, και σύμφωνα με αναλυτές η Αλβανία αποτελεί κόμβο για εγκληματικές οργανώσεις που επιδιώκουν τη νομιμοποίηση εσόδων από τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, γεγονός που δυσχεραίνει τις προσπάθειες της χώρας να ενταχθεί στην ΕΕ.
Ο Ράμα, ο οποίος αρνείται οποιαδήποτε παράνομη πράξη και δήλωσε στο Reuters αυτή την εβδομάδα ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί, τόνισε σήμερα ότι η κυβέρνησή του σέβεται τους φοιτητές και θα προστατεύσει το δικαίωμά τους να διαδηλώνουν.
"Η ευθύνη μου είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη αυτούς τους δύσκολους καιρούς, να προστατεύσω τους πολίτες μας, να εγγυηθώ τη δικαιοσύνη και να οδηγήσω την Αλβανία μπροστά, μαζί με αυτή την κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία διαθέτει μια πολύ σαφή εντολή: να δει την Αλβανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030", έγραψε στο Facebook.
